Aydın Hüseynov: “Qazaxıstan da BTC-nin imkanlarından istifadə edir”
Məlum olduğu kimi, Rusiyanın “LUKoyl” şirkəti Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Şirkəti (SOCAR) ilə Rusiya neftinin Bakı-Tiflis-Ceyhan (BTC) boru kəməri ilə nəqlinin davam etdirilməsi üzrə danışıqlar aparır. Bunu “Litasko” (“LUKoyl”un 100 faizlik törəmə müəssisəsi) şirkətinin ticarət üzrə direktoru Aleksey Dzyuba Bakıda keçirilən Beynəlxalq Neft Sammitində çıxışı zamanı deyib. O bununla bağlı açaqlamasında qeyd edib ki, danışıqlar davam edir və tərəflər bu istiqamətdə SOCAR-la işləyirlər.
Məlumat üçün qeyd edək ki, Rusiya neftinin BTC ilə nəqli ideyası ilk dəfə 2013-cü ilin avqustunda prezident Vladimir Putinin Bakıya səfəri zamanı gündəmə gəldi. Həmin səfərdə Putini müşayiət edən Rusiya Dövlət Neft Şirkəti - “Rosneft”in prezidenti İqor Seçinlə ARDNŞ prezidenti Rövnəq Abdullayev arasında aparılan danışıqlardan sonra elan edildi ki, Bakı-Novorossiysk neft kəmərinin bununla bağlı istifadəsi imkanları nəzərdən keçirilir. Beləcə, “Rosneft” prezidenti İqor Seçin jurnalistlərə açıqlamasında ilk dəfə Bakı-Novorossiysk kəmərinin istifadəsi mümkünlüyü haqda danışdı. Daha sonra Rusiyanın "LUkoyl" şirkəti Xəzərdə hasil etdiyi 30 min ton həcmində neftin Bakı-Tiflis-Ceyhan (BTC) boru kəməri ilə sınaq tədarükünü həyata keçirdi.
Ümumilikdə, BTC-nin imkanlarından digər Xəzəryanı dövlətlər də istifadə edir, xüsusən də Qazaxıstan. Məlumata görə, sözügedən ölkə 300 min ton nefti BTC ilə ixrac edir. O cümlədən, Türkmənistan, az da olsa, kəmərin imkanlarından müxtəlif vaxtlarda istifadə edib.
Maraqlıdır, Rusiyanın “LUKoyl” şirkətinin hasil etdiyi nefti BTC ilə nəqlinin davam etdirilməsi niyyətini ekspertlər necə dəyərləndirir? Bu nə dərəcədə mümkündür?
Məsələyə münasibət bildirən millət vəkili Aydın Hüseynovun sözlərinə görə, “LUKoyl” şirkəti BTC-yə maraq göstərir: “Yəni bu yeni deyil. Bütün bunlarla yanaşı, prinsipcə, bu mümkündür və danışıqların nəticəsindən sonra sözügedən məsələyə tam aydınlıq gətiriləcək. Əsas odur ki, Rusiya tərəfi sona qədər bunda qərarlı olsun. Əslində, Rusiya neftinin bir hissəsinin BTC ilə nəql olunması onların da xeyrinədir. Ona görə ki, Xəzər dənizinin Rusiya hissəsində hasil olunan neftin məhz BTC ilə ixrac olunması daha məqsədəuyğundur. Məsələ ondadır ki, məsafə baxımından bu onlar üçün daha uyğundur. Yəni, bütün hallarda, “LUKoyl” bundan itirməz, əksinə, qazanar. Başqa bir tərəfdən, SOCAR-ın bu işdə böyük təcrübəsi var. Eyni zamanda, nəzərə almaq lazımdır ki, həm də yaxşı səriştəsi var. Ümumiyyətlə, SOCAR artıq dünya miqyasında tanınmış bir şirkətdir. Bir məqamı da qeyd edim ki, sözügedən şirkət üzərinə düşən bütün öhdəlikləri yüksək səviyyədə yerinə yetirir. “LUKoyl” şirkətinin həm Rusiya, həm də dünya neft bazarında xüsusi çəkisi var. O üzdən, bu şirkətin SOCAR-la əməkdaşlıq çərçivəsində neftin müəyyən hissəsini BTC ilə ixrac etməsi çox müsbət nəticə verə bilər. Ümid edirəm ki, bununla bağlı tərəflər arasında aparılan danışıqlar müsbət nəticə verəcək. Nəzərə alsaq ki, BTC bütün müasir tələblərə cavab verir, o zaman Rusiya neftinin nəqlində heç bir problem olmayacaq. Çünki Qazaxıstan da BTC-nin imkanlarından istifadə edir”.
Vidadi ORDAHALLI
