Bu ilin səkkiz ayında Azərbaycanda Ədliyyə Nazirliyinin rayon qeydiyyat şöbələrində 26 min 485 nikaha daxilolma və 13 min 278 boşanma halı qeydə alınıb. Bu barədə Dövlət Statistika Komitəsinin (DSK) son statistik hesabatında bildirilir. Ötən ilin eyni dövründə boşanma sayı 13 min 869, nikah sayı isə 31 min 403 olmuşdu.
Rəqəmlərin müqayisəsi göstərir ki, boşanma sayında (4.3 faiz) azalma olsa da, onun nikah sayına olan faiz göstəricisi artıb. Çünki nikah saylarında daha kəskin (15.7 faiz) azalma qeydə alınıb. Ekspertlər Azərbaycanda ilk dəfə boşanma sayının nikah sayının 50 faizini keçməsini ən müxtəlif səbəblərlə izah edirlər. Onların vurğulamasına görə, bütünlükdə dünyada boşanmalar artır. Üstəlik, ekspertlərin fikrincə, Azərbaycanda sosial amillər, işsizlik və yoxsulluq da boşanma faizini yüksəldir. Boşanmadan sonra ailənin əvvəllər birgə qarşıladığı xərclər iki ayrı təsərrüfata bölünür. Kirayə, kommunal xidmətlər, ərzaq, nəqliyyat və uşaqların təhsili kimi xərclər ayrı-ayrılıqda ödənilməli olur. Bu vəziyyət, xüsusilə aşağı və orta gəlirli ailələr üçün ağır nəticələr yarada bilər. Uşağın əsas qayğısını üzərinə götürən valideynin işləmək imkanları məhdudlaşdıqda, alimentin vaxtında ödənilmədiyi hallarda və ya yaşayış yeri problemi yarandıqda maddi çətinlik daha da artır. Azərbaycanda nikahların sayının azalması ilə boşanmaların sayının uzunmüddətli dinamikası demoqrafik baxımdan diqqət tələb edir. Dövlət Statistika Komitəsinin məlumatlarına görə, 2025-ci ildə 48 546 nikah və 20 675 boşanma qeydə alınıb. 2026-cı ilin ilk yarısında isə nikahların sayı əvvəlki ilin eyni dövrü ilə müqayisədə azalıb.
Nikahların azalması və ailə qurma yaşının yüksəlməsi bəzi hallarda ilk uşağın doğulmasının gecikməsinə səbəb olur. Lakin doğum səviyyəsinin dəyişməsini yalnız boşanmalarla izah etmək olmaz. Mənzil qiymətləri, məşğulluq, gəlirlərin sabitliyi, uşaq böyütmə xərcləri və şəxsi seçimlər də mühüm rol oynayır. Boşanma halları artdıqca uşaqların yaşayış yeri, aliment, əmlak bölgüsü və valideynlərlə görüş qaydaları ilə bağlı hüquqi məsələlər də gündəmə gəlir. Bu işlərin vaxtında və ədalətli həlli üçün məhkəmələrin, mediasiya xidmətlərinin və sosial dəstək mexanizmlərinin səmərəli işləməsi vacibdir.
Ramil QULİYEV
