İlqar Hüseynli: “Aksiz vergiləri o istehlak mallarına tətbiq edilir ki, həmin malların satışı üçün xüsusi lisenziya tələb olunur”
Azərbaycan Dövlət Gömrük Komitəsi (DGK) idxal mallarına tətbiq olunan aksiz vergisinin artırılması ilə bağlı hökumətlə danışıqlar aparır. Bunu jurnalistlərə açıqlamasında DGK sədri Aydın Əliyev deyib. O bunu bir sıra arqumentlərlə əsaslandırıb.
A.Əliyevin sözlərinə görə, bundan fərqli olaraq digər gömrük vergi və rüsumlarının artırılması ilə bağlı müzakirə aparılmır: “Hazırda aksiz vergisinin artırılması ilə bağlı hökumətlə danışıqlar gedir. Manatın devalvasiyasından sonra mövcud vəziyyət reallığı əks etdirmir. Eyni zamanda, aksiz vergisinə cəlb edilən tütün məmulatları və spirtli içkilər ilk tələbat malları deyil. Biz burada camaatın səhhətini də düşünməliyik. Həmçinin, bu məhsulların istehsalı ilə bağlı ölkədə kifayət qədər müəssisə fəaliyyət göstərir”.
DGK sədri Azərbaycana idxal edilən avtomobillərə tətbiq olunan rüsumların artırılmasının mümkünlüyü ilə bağlı məsələyə aydınlıq gətirərkən deyib ki, rüsumların artırılması üçün Neftçala Avtomobil Zavodu işə düşəndən sonra onun bazarda rəqabət qabiliyyəti yoxlanmalıdır: "Azərbaycana avtomobil idxalı azalıb. Əvvəl bu rəqəm ildə 80-100 min idi. Gərək zavod işə düşsün və ondan sonra görək idxal onun fəaliyyətinə mane olur, ya yox".
Bütün hallarda, indiki şəraitdə idxaı mallarına tətbiq olunan aksiz vergisinin artırılmasına nə dərəcədə zərurət var? Ekspertlərin bununla bağlı yanaşması nədən ibarətdir?
Məsələyə münasibət bildirən ekspert İlqar Hüseynlinin sözlərinə görə, indiki dövrdə buna elə də böyük zərurət yoxdur: “Aksiz vergiləri o istehlak mallarına tətbiq edilir ki, həmin malların satışı üçün xüsusi lisenziya tələb olunur. Yəni əsas istehlak malları sırasına bir o qədər də daxil olmayan məhsullara bu vergi tətbiq olunur. Ancaq, istənilən halda, aksiz vergilərinin tətbiqi və onun artırılması o demək deyil ki, bu, qiymətlərə təsir göstərməyəcək. Hər halda, insanlar bu mallardan istifadə edirlər və belə bir qərar, nəticə etibarilə, aksiz markası ilə idxal olunan məhsulların qiymətinin artmasına gətirib çıxara bilər. Onsuz da idxal məhsullarında bahalaşma müxtəlif formada özünü göstərir. Həm də məsələ ondadır ki, son vaxtlar siqaret və spirtli içkilərin yenidən bahalaşacağı ilə bağlı fikirlər səslənir. Hər bir halda, belə bir qərarın verilməsi qiymətlərə öz təsirini göstərir. Bu da istehlakçıların xərclərinin artmasına öz təsirini göstərir. O baxımdan hesab edirəım ki, indiki halda buna elə də ciddi zərurət yoxdur. Çünki belə qərarlar bu və ya digər dərəcədə bazarda qiymətlərə öz təsirini göstərir”.
Vidadi ORDAHALLI
