Qadir Bayramlı: “Tərəvəzin ixracatının daha da artmasını istəyiriksə, onun keyfiyyətinə daha çox fikir vermək lazımdır”
Azərbaycanda tərəvəz istehsalı və ixracı xeyli artıb. Bu barədə “Azərbaycan Respublikasında kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsalına və emalına dair Strateji Yol Xəritəsi”nin yarımillik monitorinq və qiymətləndirmə hesabatında deyilir. Qeyd olunur ki, 2017-ci ildə istixanaların inkişafı məqsədilə ölkənin 3 rayonunda fəaliyyət göstərən 3 nəfərə 470 min manat həcmində kredit verilib.
Hesabatda bildirilir ki, müvafiq dəstək tədbirlərinin nəticəsi olaraq 2017-ci ilin birinci yarısı ərzində faraş tərəvəz istehsalının ciddi şəkildə artımı hesabına ümumi tərəvəz istehsalı 41,8 faiz artıb.
Həmçinin, örtülü torpaqlarda faraş tərəvəz istehsalının artırılması hesabına cari ilin yanvar-iyun ayları ərzində tərəvəz ixracının həcmi natural ifadədə 73,1 faiz, dəyər ifadəsində isə 62,7 faiz artıb.
Tərəvəz istehsalının və ixracının artması barədə danışan Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin dosenti Qadir Bayramlı “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında qeyd etdi ki, Azərbaycanda iqlim və torpaq şəraiti imkan verir ki, hər növ tərəvəz yetişdirilsin. Hazırda ölkədə tərəvəz istehsalı 1 milyon 200 min tondan artıqdır. Amma tərəvəz istehsalını daha optimal hala gətirmək mümkündür: “Çox zaman bölgələrdə eyni növ tərəvəz əkilir. Belə olan şəraitdə həmin tərəvəzin satış problemi yaşanır. Digər tərəfdən, tərəvəzçilər üçün ixracat imkanını daha da asanlaşdırmaq lazımdır. Tərəvəzin yetişdirilməsi üçün lazım olan gübrələr bəzən çox istifadə olunur. Bu, tərəvəzin keyfiyyətini aşağı salır. Onun uzun müddət saxlanmasının qarşısını alır. Tərəvəzin ixracatının daha da artmasını istəyiriksə, onun keyfiyyətinə daha çox fikir vermək lazımdır. Avropa Birliyinə tərəvəz məhsulu ixrac edən zaman keyfiyyətə xüsusi nəzarət etmək lazımdır. Çünki orada keyfiyyət məsələsinə çox diqqət yetirirlər. Hətta sərhəddə belə laboratoriya ilə məhsulların keyfiyyətini araşdırırlar. Araşdırma zamanı məhsulda normadan artıq gübrə aşkar olunsa, o tərəvəz ölkəyə buraxılmır. Bunun yerli istehsalçılarımız üçün çox əhəmiyyəti var. Qida təhlükəsizliyi çox önəmlidir”.
Həmsöhbətimiz onu da vurğuladı ki, tərəvəz yetişdirərkən ilk növbədə daxili bazarı təmin etmək lazmdır. Eyni zamanda xaricə ixrac etmək üçün bu tədbirləri görməkdə böyük fayda var: “Kənd təsərrüfatı ilə məşğul olanların güzəştli kreditlə təmin olunması vacibdir. Həmçinin, toxumun düzgün seçilməsi önəmlidir. Məhsuldarlığı 30 faiz təmin edən faktorlardan biri toxumdur. Kənd təsərrüfatı texnikası ilə təminat vacibdir.
Xüsusi olaraq qeyd edim ki, sərt iqlim şəraiti ilə bağlı fermerlər bəzən əlində olan məhsulu yığa bilmir. Bu hal məhsuldarlığa təsir göstərir. Aqrar sahənin sığorta məsələsinin bütün bölgələrdə təmin olunması əsas problemlərdən biridir”
Günel CƏLİLOVA
