Vüqar Bayramov: “Bu həm də ölkənin qeyri-neft ixrac qabiliyyətinin artırılması baxımından vacibdir”
Bu il Azərbaycanda əsas kapitala 10 mlrd. manata yaxın pul yönəldilib. Belə ki, 2017-ci ilin yanvar-avqust aylarında ölkənin iqtisadi və sosial sahələrinin inkişafı üçün bütün maliyyə mənbələrindən əsas kapitala 9 milyard 868,5 milyon manat və ya əvvəlki ilin yanvar-avqust ayları ilə müqayisədə 0,1 faiz çox vəsait yönəldilib.
Dövlət Statistika Komitəsindən verilən məlumatda bildirilir ki, vəsaitin 5 milyard 969,9 milyon manatı neft sektoruna, 3 milyard 898,6 milyon manatı isə qeyri-neft sektoruna yönəldilib. Ümumi sərmayənin 72,9 faizi bilavasitə tikinti-quraşdırma işlərinin yerinə yetirilməsinə sərf edilib. İstifadə olunmuş vəsaitin 78,7 faizi məhsul istehsalı obyektlərinin, 16 faizi xidmət sahələri üzrə obyektlərin, 5,3 faizi isə ümumi sahəsi 1117,2 min kvadratmetr olan yaşayış evlərinin tikintisinin payına düşür. Daxili mənbələrdən əsas kapitala yönəldilmiş vəsait ümumi sərmayənin 39 faizini təşkil edib.
Əsas kapitala yönəldilmiş sərmayənin ümumi dəyərində müəssisə və təşkilatların vəsaitləri 69,8 faiz, bank kreditləri 11,8 faiz, büdcə vəsaitləri 11,8 faiz, əhalinin şəxsi vəsaitləri 4,5 faiz, büdcədənkənar fondların vəsaitləri 1,4 faiz, sair vəsaitlər isə 0,7 faiz təşkil edib.
Ümumilikdə, müşahidə olunan mənzərə ondan ibarətdir ki, ölkədə qeyri-neft sektorunun inkişaf etdirilməsi istiqamətində ciddi işlər həyata keçirilir. Bu sahəyə yönəldilən sərmayənin səmərə verməsinə gəldikdə isə, buna müəyyən zaman lazımdır. İstənilən halda, əsas kapitalın 40 faizinin qeyri-neft sektoruna yönəldilməsi bu sahənin inkişafından xəbər verir. Maraqlıdır, növbəti illərdə bunun necə dəyişməsi daha məqsədəuyğundur?
Məsələyə münasibət bildirən iqtisadçı-ekspert Vüqar Bayramovun sözlərinə görə, indiki dövrdə əsas kapitalın böyük hissəsinin neft sektoruna yönəldilməsi başadüşüləndir: “Çünki neft sektoru Azərbaycanda dominant sektordur. Eyni zamanda, nəzərə almaq lazımdır ki, Azərbaycan Beynəlxalq Əməliyyat Şirkətinin neft sektorunda investisiyalarla bağlı öhdəliyi var. SOCAR tərəfindən də neft sektoruna vəsait yönəldilir. O üzdən, neft sektorunun dominant rola malik olması başadüşüləndir. Bütün hallarda, məqsəd qeyri-neft sektorunun payının artırılmasından ibarətdir. Məqsəd eyni zamanda neft sektorunda investisiya səviyyəsini qoruyub saxlayaraq, qeyri-neft sektoruna sərmayə cəlb edilməsini artırmaqdan ibarətdir. Qeyri-neft sektoruna sərmayələrin cəlb edilməsi həm də yeni iş yerlərinin yaradılması deməkdir. Bu həm də ölkənin qeyri-neft ixrac qabiliyyətinin artırılması baxımından vacibdir. Çünki çox sərmayə çox iş yeri və ixrac imkanları deməkdir. Həmçinin, daxili bazarda idxaldan asılılığın aradan qaldırılması baxımından bu vacibdir. Bu baxımdan əminəm ki, növbəti illərdə həm yerli, həm xarici investisiyaların cəlb edilməsi hesabına qeyri-neft sektoruna daha çox sərmayə cəlb edilməsi mümkün olacaq. Nəticə etibarilə bu imkan verəcək ki, investisiyanın strukturunda qeyri-neft sektorunun payı artsın”.
Vidadi ORDAHALLI
