Samir Əliyev: “Fond, müvəkkil banklar və borcalanlar arasında risqlərin bölünməsi mexanizmləri dəqiq işlənməlidir və sahibkarın üzərinə risqlər az qoyulmalıdır”
Prezident İlham Əliyev Azərbaycanda sahibkarların maliyyə resurslarına çıxış imkanlarının genişləndirilməsinə dövlət dəstəyi ilə bağlı bir sıra tədbirlər haqqında fərman imzalayıb. Sənəd "Milli iqtisadiyyat və iqtisadiyyatın əsas sektorları üzrə strateji yol xəritələrinin təsdiq edilməsi haqqında” ötən il dekabrın 6-da imzalanmış fərmanın tətbiqi ilə izah edilir.
Bildirilir ki, bununla sahibkarların maliyyə vəsaitlərinə çıxış imkanlarını artırmaq, onların fəaliyyətini stimullaşdırmaq və maliyyə sahəsində risqlərin bölüşdürülməsinə əsaslanan kreditləşdirmə sistemi formalaşdırmaq məqsədi güdülür.
Prezidentın bu fərmanı ilə "Azərbaycan Respublikasının Kredit Zəmanət Fondu” ASC yaradılır. Fərmanda bildirilir ki, "Kredit Zəmanət Fondu” ASC sahibkarların müvəkkil banklardan manatla aldıqları kreditlərə təminat, Prezidentin müəyyən etdiyi hallarda və qaydada həmin kreditlərə hesablanmış faizlərin bir hissəsinə subsidiya verən hüquqi şəxsdir. Sənəddə ASC-nin müxtəlif nazirlik və qurumları təmsil edən 7 nəfərdən ibarət Müşahidə Şurasının yaradılması və Şuranın idarəetmə səlahiyyətləri əksini tapır.
Fərmanda "Kredit Zəmanət Fondu” ASC-nin yaradılması ilə bağlı İşçi Qrup təsis edilir. Onun səlahiyyət sahəsi və fəaliyyət dairəsi müəyyən edilir.
Yeni yaradılan “Kredit Zəmanət Fondu” ASC-nin əhəmiyyəti haqqında danışan iqtisadçı-ekspert Samir Əliyev bildirdi ki, adıçəkilən fondun yaradılması vacib addımdır və kredit bazarının son iki ildə müşahidə edilən kiçilməsi prosesini səngidə bilər: “Fondun yaradılması Azərbaycanda son illər özünü daha qabarıq göstərən problemi – sahibkarların kredit resurslarına çıxışı məhdudiyyətini qismən aradan qaldıra bilər. Dünyanın bir çox ölkələrində kreditlərə zəmanət verən institutlar fəaliyyət göstərir və bu qurumlar kredit risqlərinin bir hissəsini üzərlərinə götürməklə sahibkarların maliyyə resurslarına çıxışına dəstək verirlər".
Ekspertin sözlərinə görə, fondun üstünlükləri çoxdur: “Bu mexanizm kommersiya kreditləri üzrə ödəmə qabiliyyətinin itirilməsi və ya vaxtında ödəməmə ilə bağlı yaranan risqi aradan qaldırır. Kreditlərinə zəmanət verdiyi şirkətin kreditödəmə qabiliyyətini və borca xidmət vəziyyətini mütəmadi monitorinq edir, onlara borcların idarə edilməsi, bazar perspektivlərinin dəqiq müəyyən edilməsi sahəsində məsləhətlər verir. İri sahibkarlıq subyektlərindən fərqli olaraq, kiçik və orta sahibkarların girov qoymaq imkanları məhduddur, kreditləri qaytarmamaq risqləri yüksəkdir, müflisləşmək təhlükəsi yüksəkdir, maliyyə hesabatlılığı lazımi səviyyədə deyil, likvid girovları yoxdur. Elə bu risqlərə görə banklar kiçik və orta sahibkarlara kredit verməkdə maraqlı deyil. Nəticədə bazar iqtisadiyyatının əsas sütunu olan kiçik və orta sahibkarlar resurssuz qalırlar".
S.Əliyev onu da bildirdi ki, Azərbaycanda yaradılacaq Fondun səlahiyyətləri barədə ümumi təsəvvür olsa da, Əsasnamə təsdiq olunduqdan sonra real qiymət vermək mümkün olacaq: “Yeni yaradılacaq Fondun qarşısında çoxlu vəzifələr durur və bir neçə məsələyə xüsusi diqqət yetirilməsi yaxşı olardı. Əvvəla Fond fəaliyyətində əsas diqqəti iri yox, kiçik və orta sahibkarlara yönəltməlidir. İkincisi, maliyyələşmədə iqtisadiyyatın prioritet sahələri nəzərə alınmalı və onlara üstünlük verilməlidir. Fond, müvəkkil banklar və borcalanlar arasında risqlərin bölünməsi mexanizmləri dəqiq işlənməli və sahibkarın üzərinə risqlər az qoyulmalıdır. Fond tərəfindən veriləcək təminatın kreditin dəyərinə münasibətdə nisbəti 50 %-dən az, 80 %-dən çox olmamalıdır. Zəmanət yerli istehsalın dəstəklənməsinə yönəldilməlidir".
Günel CƏLİLOVA
