Sahib Məmmədov: “Reallıq ondan ibarətdir ki, müəssisə rəhbərləri bunda maraqlı deyil”
"Azərbaycan son illərdə yüksək inkişaf göstəricilərinə görə dünyanın lider ölkələri sırasında durur. Ölkədə 5 faizlik işsizlik səviyyəsi müşahidə olunur. Bu böyük nailiyyətdir". Bunu Bakıda keçirilən "Formal məşğulluq sosial hüquqların reallaşdırılması şərti kimi" adlı konfransda əmək və əhalinin sosial müdafiəsi naziri Səlim Müslümov deyib.
O, açıqlamasında bir sıra məsələlərə toxunub. Nazir vurğulayıb ki, məşğulluğun təmin olunmasında özünəməşğulluq xüsusi rol oynayır. Onun fikrincə, əmək bazarında qeydiyyatsız işləyənlərin sayı artıb: "Son illərdə əhalinin məşğulluq strukturunda dəyişikliklər baş verib. 2016-cı ilin sonuna olan statistikaya əsasən, əmək müqaviləsi ilə işləyənlər məşğul əhalinin 32 faizini təşkil edib. Son dövrlərdə əmək bazarında qeydiyyatsız işləyənlərin sayı çoxalıb. Dünyanın əksər ölkələrində olduğu kimi, Azərbaycanda da həyata keçirilən özünəməşğulluq, təəssüflər olsun ki, əksər hallarda qeydiyyatdan kənar olur. Bunların əksəriyyəti özünəməşğul əhali formasında çıxış edənlərdir. Bunların qeydiyyata alınması böyük problemdir. Biz hazırda bunun üzərində çalışırıq".
Bütün bu deyilənlərin fonunda, qeydiyyatsız işləyənlərin sayının çoxalmasının digər səbəbləri nə ilə bağlıdır? Ekspertlər bunu hansı amillərlə əlaqələndirir?
Məsələyə münasibət bildirən Əmək Hüquqlarının Müdafiəsi Liqasının rəhbəri Sahib Məmmədovun sözlərinə görə, təkcə özünəməşğul əhali formasında çıxış edənlər qeydiyyatdan yayınmır: “İşləyənlərin bir çoxu vergi orqanlarında uçota durmayıblar. Eyni zamanda, özəl sektorda işləyənlərin əksəriyyəti ilə əmək müqaviləsi bağlanmır. Ya da müqavilə ikili mühasibat sxemi əsasında bağlanır. Ona görə də əmək bazarında qeydiyyatsız işçilərin sayı artır. Ancaq Səlim Müslümov söz vermişdi ki, elektron sistem quracaq və əvvəlkini ləğv edəcək. Maraqlıdır ki, indiyə qədər bu məsələ öz həllini tapmayıb. Reallıq ondan ibarətdir ki, müəssisə rəhbərləri bunda maraqlı deyil. Müəssisələrdə, ümumiyyətlə özəl sektorda çalışanların çoxu ilə əmək müqaviləsi yoxdur, xüsusən iri tikinti şirkətlərində. Hətta hökumətin investisiya proyektləri var ki, orada işlərə cəlb olunan şirkətlərin heç birində işçilərlə əmək müqaviləsi bağlanmır. Bax bu kimi problemlər üzündən əmək bazarında qeydiyyatsız işçilərin sayı artmaqdadır. Ona görə də sadaladığım sahələrə nəzarət artırılsa, qeydiyyatsız işləyənlərin sayı azala bilər”.
Vidadi ORDAHALLI
