Əli Əlirzayev: “Qida məhsullarının istehsalında artım nə qədər çox olsa, bu bir o qədər yaxşıdır”
2017-ci ilin yanvar-iyul aylarında Bakıda 237,0 milyon manat dəyərində qida məhsulları, içki və tütün məmulatları istehsal edilib. Bununla bağlı yayılan məlumata görə, əvvəlki ilin yanvar-iyul ayları ilə müqayisədə qida məhsullarının istehsalında 1,8 faiz artım, içki istehsalında 23,4 faiz artım, tütün məmulatlarının istehsalında isə 56,4 faiz azalma müşahidə olunub.
Digər tərəfdən, sözügedən sahələrin əsas məhsullarından kolbasa məmulatlarının istehsalı 2,2 dəfə, pendir və kəsmik istehsalı 88,2 faiz, şirin peçenye istehsalı 2,6 dəfə, içli sair şokolad şirniyyat məmulatları istehsalı 62,3 faiz, qidalanma üçün yararlı olan duz istehsalı 10,0 faiz, pivə istehsalı 2,2 dəfə, alkoqolsuz içkilərin istehsalı 13,7 faiz artıb.
Görünən odur ki, Azərbaycanda aqrar sahədə islahatlar hələ 90-cı illərdən başlanıb, bu gün də davam etdirilir. Ancaq ölkədə bu islahatlar heç də kompleks nəticələr və irəliləyiş əldə etməyə imkan yaratmayıb. Belə olsaydı, əvvəlki illərdə qida məhsullarının istehsalı artardı. Yəni ən yaxşı halda, sözügedən sahədə birtərəfli inkişaf əldə olunub, Bunun da müxtəlif obyektiv və subyektiv səbəbləri var. Ancaq son illər kənd təsərrüfatı sahəsində aparılan sistemli islahatlar artıq öz bəhrəsini verməyə başlayıb. Bir sıra kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsalında artım qeydə alınıb. Bu da, öz növbəsində, qida məhsulları istehsalının artmasına təsir göstərir. Ümumilikdə, bu ilin altı ayında qida məhsullarının istehsalında 1,8 faiz artımı ekspertlər necə dəyərləndirir?
Məsələyə münasibət bildirən iqtisadçı-alim Əli Əlirzayev bu sahədə müşahidə olunan artıma bir neçə rakursdan yanaşdı: “Ümumilikdə bu sahədə qeydə alınan artımı təhlil etmək lazımdır. Pulla ifadə etdikdə 1,8 faiz artım o qədər də böyük deyil. Qiymət dəyişməyibsə, aşağı düşübsə, o zaman 1,8 faizlik artım pis göstərici deyil. Çünki bu zaman insanların gəlirləri də artır, rifahı da yaxşılaşır, alıcılıq qabiliyyəti yüksəlir və s. Yerli məhsulların istehsalı hesabına artım daha çox olur. Deməyim odur ki, qiymətin düşməsi hesabına artım qeydə alınırsa, bu çox yaxşı göstəricidir. Yoxsa, qiymətin artması hesabına bu baş verirsə, o zaman bu elə də böyük rəqəm deyil. Ancaq bütövlükdə götürəndə bazarda bu gün hər şey var. Elə məhsullar var ki, mövsümə görə qiymətləri aşağı düşür. Mövsüm bitəndən sonra qiymətlərdə müəyyən artım özünü göstərməyə başlayır. Başqa bir tərəfdən, qida məhsullarının istehsalında artım nə qədər çox olsa, bu bir o qədər yaxşıdır. Artıq istehsal olunan məhsulun bir qismi ixrac olunar. Görülən tədbirlər də buna hesablanıb, yəni artımın təmin olunmasına. Kənd təsərrüfatında bəzi vergilər ləğv olunur, subsidiyalar verilir, ayrı-ayrı regionlarda kompleks inkişaf proqramları həyata keçirilir”.
Vidadi ORDAHALLI
