Məhəmməd Əsədullazadə: “Qərb regionda Azərbaycanın geosiyasi və geostrateji mövqeyini görür və çalışır ki...”
Avropa İttifaqı (Aİ) ilə Azərbaycan arasında enerji sahəsində əməkdaşlıq “Cənub Qaz Dəhlizi” layihəsinin çərçivələrindən kənara çıxır. Bunu mətbuata açıqlamasında Avropa Komissiyasının vitse-prezidenti Maroş Şefçoviç deyib. Onun sözlərinə görə, Azərbaycan Aİ-nin neftə olan tələbatının beş faizini təmin edən vacib enerji tərəfdaşıdır.
M.Şefçoviç “Cənub Qaz Dəhlizi” vasitəsilə Xəzər regionunun qaz ehtiyatlarının Aİ bazarına tədarük olunmasında ölkənin vacib rolunu qeyd edib: “Amma Azərbaycanla Aİ arasında enerji əməkdaşlığı “Cənub Qaz Dəhlizi” layihəsinin çərçivələrindən kənara çıxır və yenilənən enerji mənbələri və enerji effektivliyinin artırılmasında qarşılıqlı fəaliyyət sahələrini əhatə edir”.
Bundan başqa, M.Şefçoviç qeyd edib ki, enerji birliyi coğrafi olaraq yalnız Aİ ölkələrini əhatə etsə də, eyni zamanda, o, Aİ sərhədlərindən də kənara çıxır: “Aİ-nin enerji təhlükəsizliyi qonşu ölkələrlə sıx bağlıdır və ona görə də əməkdaşlıq həyati əhəmiyyət daşıyır. Biz Aİ-nin enerji bazarını enerji birliyi vasitəsilə qonşu ölkələrə, o cümlədən Cənub Aralıq dənizi ölkələrinədək genişləndiririk və eyni zamanda, Aİ normalarının effektiv həyata keçirilməsini təmin edirik. Bütün bunlar enerji bazarında islahatlara və enerji sektoruna investisiyaların təşviq olunmasına yol açır. Məqsəd Aİ və enerji birliyinin enerji bazarlarının daha sıx inteqrasiyasını təmin etməkdir”.
Ümumilikdə götürəndə Azərbaycanın Aİ-nin neftə olan tələbatının 5 faizini ödəməsi böyük rəqəm olmasa da, mahiyyət etibarilə bu böyük göstəricidir. Çünki Azərbaycan Avropa ölkələrinin enerjiyə olan tələbatının ödənilməsində etibarlı tərəfdaş rolunda çıxış edir. Gələcək illərdə bununla bağlı Azərbaycan həm də mühüm tranzit ölkəsi olacaq. O üzdən, Azərbaycanın roluna xüsusi önəm verilir.
Sözügedən məsələni “Bakı-Xəbər”ə şərh edən politoloq Məhəmməd Əsədullazadənin sözlərinə görə, Aİ ilə Azərbaycan arasında enerji daşıyıcıları sahəsində əməkdaşlıq getdikcə yüksələn xətlə inkişaf edir: “Hazırda Avropanın şaxələndirilmiş enerji sahəsində Azərbaycan prioritet yer tutur. “Cənub Qaz Dəhlizi” və TANAP Avropanın enerji təhlükəsizliyində mühüm rol oynayır. Azərbaycan Avropanın neft bazarında 5 faiz yer tutmasına baxmayaraq, bunun siyasi əhəmiyyəti böyükdür. Azərbaycan daim enerji sahəsində Avropa ilə əməkdaşlıqda maraqlıdır. Bu istiqamətdə İttifaqla müqavilələr də imzalanıb. 2020-ci ildə TANAP və TAP işə düşəndən sonra qoca qitəyə Rusiyanın qaz şantajını azaldacaq. Avropa İttifaqının vitse-prezidentinin Azərbaycanla bağlı açıqlamaları İttifaqın Azərbaycana verdiyi önəmin tərkib hissəsidir. Hesab edirəm ki, Azərbaycanla Aİ arasında iqtisadi və enerji əməkdaşlığı siyasi müstəvidə də inkişaf edəcək. Qərb regionda Azərbaycanın geosiyasi və geostrateji mövqeyini görür və çalışır ki, Azərbaycanla əlaqələrə xələl gətirəcək üçüncü qüvvələrin təsirinə imkan verməsin. Hesab edirəm ki, Azərbaycan Qərbin enerji sahəsində 5 faizlə deyil, iki ildən sonra üç dəfə artıq payla iştirak edəcək. Bu, Azərbaycanın qaz imkanları və tranzit ölkə kimi Mərkəzi Asiyadan qaz nəqlinin ötürülməsi hesabına həyata keçiriləcək”.
Vidadi ORDAHALLI
