Xəyal Məmmədxanlı: "...imkan verəcək ki, işsiz qalan şəxslər minimum ehtiyaclarını ödəsin"
Xəbər verildiyi kimi, Azərbaycanda işsizliyə görə sığorta ödənişinin kimlərə və nə qədər veriləcəyi müəyyənləşdirilib.
"İşsizlikdən sığorta haqqında" qanun layihəsinə əsasən, Azərbaycanda işsizlikdən sığorta ödənişini yalnız bəzi işsizlər ala biləcək. Bu sığorta ödənişinin təyin edilməsi hüququna yalnız dövlət orqanının və ya hüquqi şəxsin ləğv edilməsi və ya işçilərinin ştatlarının ixtisar edilməsi nəticəsində əmək münasibətlərinə xitam verilmiş və "Məşğulluq haqqında" Qanunla müəyyən olunmuş qaydada müvafiq icra hakimiyyəti orqanında işsiz kimi qeydiyyata alınmış sığortaolunanlar malikdir.
Qanun layihəsinə əsasən, sığorta ödənişi şəxslərə bəzi qaydalar və hesablamalar əsasında veriləcək. İşsizliyin başlanmasından əvvəlki 24 təqvim ayı ərzində 12 təqvim ayından çox, lakin ən azı 3 il sığorta stajına malik olan əmək qabiliyyətli şəxslər üçün sığorta ödənişi, sığorta stajından asılı olaraq, itirilmiş orta aylıq əməkhaqqının məbləğinə 50-60 faiz dərəcəsi əlavə edilməklə hesablanacaq.
Qeyd edək ki, sığorta ödənişinin verilməsi bir sıra hallarda dayandırılacaq. Belə ki, onu alan şəxs iki təklif olunan münasib işdən, peşə hazırlığından və ya əlavə təhsildən imtina etdikdə, sığorta ödənişi aldığı dövrdə müvafiq icra hakimiyyəti orqanına məlumat vermədən işə düzəldikdə, işə bərpa edildikdə, ali və orta ixtisas təhsili müəssisələrinə qəbul olunduqda, hərbi xidmətə çağırıldıqda və sair hallarda ödənişdən məhrum olur.
Məsələ ilə bağlı fikir bildirən sığorta sahəsi üzrə ekspert Xəyal Məmmədxanlı "Bakı-Xəbər"ə açıqlamasında qeyd etdi ki, əksər ölkələrdə vətəndaşlar işlədiyi müddət ərzində sığorta ödənişi ödəyir. Vətəndaş hər hansı bir səbəbdən müəyyən müddət işsiz qalırsa, ona həmin fondlardan kompensasiya ödənilir: "Adətən işsizlik sığortasının müəyyən şərtləri olur. Vətəndaş işdən çıxan kimi işsizlik müavinəti verilmir. O işdən çıxdıqdan sonra müəyyən müddət ərzində işləmək üçün bir neçə müəssisəyə müraciət edir, lakin müsbət cavab almadıqda ona bir müddətlik kompensasiya ayrılır. Ancaq problem ondadır ki, işsizlik sığortasının, Avropada olduğu kimi, Azərbaycanda da həyata keçirilməsi mümkün olsun. Çünki xarici ölkələrdə hər hansı bir işçini işdən çıxarmaq çox ciddi məsələdir. Amma bizdə vəziyyət fərqlidir. Rəhbərlə işçi arasında şəxsi problem olarsa, bu onun işinə təsir edir. Belə olan halda, bir çox mübahisəli məqamlar ortaya çıxacaq. İşçi niyə işdən çıxıb və ya həmin şəxs həqiqətən iş axtarıbmı?".
Həmsöhbətimizin sözlərinə görə, işsizlik sığortası ciddi bir sığorta növüdür. Bu sığorta növü imkan verəcək ki, işsiz qalan şəxslər minimum ehtiyaclarını ödəsin.
Günel CƏLİLOVA
