Azərbaycan ərazisindən daşınan yüklərin həcminin artırılması üçün görülən tədbirlər artıq öz müsbət nəticələrini verməkdədir. Ötən dövrün statistikası göstərir ki, ölkə üzərindən daşınan yüklərin həcmi dinamik şəkildə artır. Amma qarşıdakı dövrdə bu istiqamətdə daha böyük nailiyyətlərin əldə olunması gözlənir. Çünki tezliklə Azərbaycandan keçən "Şimal-Cənub" beynəlxalq nəqliyyat dəhlizi işə düşəcək.
Qeyd olunan xüsusda İran prezidenti Həsən Ruhani maraqlı açıqlamalar verib. O qeyd edir ki, yaxın vaxtlarda Tehranda İran, Azərbaycan və Rusiyanın iştirakı ilə birgə beynəlxalq forum keçiriləcək. İran prezidenti bildirib ki, forum Azərbaycan və Rusiya vasitəsilə İranı Avropa ilə birləşdirəcək dəmir yolu xəttinin inşasına həsr olunacaq: "İran hər iki ölkə ilə birlikdə bu sahədə işlərin davam etdirilməsini planlaşdırır. Dəmir yolunun çəkilişi bütün region ölkələri üçün faydalı olacaq".
İranın Kənd Təsərrüfatı Palatasının sədri Qulamhüseyn Safei "Şimal-Cənub" dəhlizinin böyük bir region üçün mühüm əhəmiyyət kəsb etdiyini, Azərbaycanın bu prosesdə mühüm rol oynadığını vurğulayır. O, "Şimal-Cənub" dəhlizi çərçivəsində İran və Azərbaycanın ərazisindən keçməklə Avropa və Mərkəzi Asiyaya doğru uzanan dəmir yolu xəttinin hər iki ölkənin iqtisadiyyatı üçün prioritet olduğunu nəzərə çatdırıb: "Astara (İran) - Astara (Azərbaycan) dəmir yolu xətti artıq çəkilib və bu, tarixi hadisədir".
Qeyd edək ki, "Şimal-Cənub" dəhlizinin bir hissəsi olan Astara (Azərbaycan)-Astara (İran) dəmir yolu xəttinin istismara verilməsi ilə Fars Körfəzi və Avropanın ucqar limanları arasında birbaşa əlaqə yaranacaq. Artıq cari il mart ayının əvvəllərində Azərbaycanla İranın dəmir yolları sistemlərini birləşdirəcək xətt və körpü istismara verilib. Hazırda İranın Astara şəhərində yük terminalının tikintisi sürətlə davam etdirilir. Azərbaycan isə bu fonda malik olduğu coğrafi mövqeyi sayəsində İranla Rusiya və Mərkəzi Asiya ölkələri, o cümlədən Avropa ölkələri arasında əlverişli tranzit rolunu oynayır. Yüklərin ölkəmiz üzərindən keçərək daşınması alternativ yollarla müqayisədə vaxta qənaət baxımından 60 faiz tez, maddi cəhətdən 40 faiz daha ucuz başa gələcək. Başqa bir önəmli cəhət odur ki, Azərbaycan ərazisindən yükdaşımların miqdarını artırmaq üçün ölkədə əlverişli infrastruktur da yaradılıb. Yeri gəlmişkən qeyd edək ki, bu istiqamətdə işlər sürətlə davam etdirilir. Məsələn, hazırda Ələtdə Xəzər dənizinin ən böyük limanı inşa edilir. Liman təkcə "Şimal-Cənub" yox, həm də "Şərq-Qərb" marşrutları üzrə əsas logistik mərkəzə çevriləcək. Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanı ərazisində Azad İqtisadi Zonanın yaradılması isə gələcəkdə buranı nəqliyyat-logistika mərkəzinə çevirməklə yanaşı, tranzit potensiala da öz töhfəsini verəcək. Bu Azad İqtisadi Zona Avropa və Asiya bazarına xidmət edəcək. Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanının baş direktoru Taleh Ziyadov bildirir ki, ölkəmizdə nəqliyyat və logistika sahəsində həyata keçirilən layihələrin region üçün də xüsusi əhəmiyyəti var: "Bakı Limanının tikintisi və Ələt Azad Ticarət Zonası Azərbaycanı regionda nəqliyyat və logistikanın mərkəzinə çevirməklə yanaşı, yükdaşımaların ticarət dövriyyəsinin artmasına da öz töhfəsini verəcək". O qeyd edib ki, bu istiqamətdə "Transxəzər" beynəlxalq nəqliyyat marşrutuna qoşulan limanların sayı arta bilər: "Bu marşrut üzrə limanların sayının artırılması nəzərdə tutulur. Qazaxıstanın Aktau limanından əlavə Kurık, eləcə də Türkiyənin Samsun və digər limanların da bu dəhlizə qoşulması planlaşdırılır".
Artıq dünya iqtisadiyyatında böyük çəkiyə malik Çinin də bir çox şirkətləri Azərbaycan üzərindən yükdaşımalara xüsusi diqqət ayırmağa başlayıb. Məsələn, Çinin dəmir yolu daşınmalarında əhəmiyyətli çəkiyə sahib olan Ninsia-Huy Muxtar Rayonunun rəhbərliyi əlverişli coğrafi mövqedə yerləşən Azərbaycanın nəqliyyat-logistika imkanlarından istifadə etmək arzusunda olduğunu "Azərbaycan Dəmir Yolları" QSC-yə çatdırıb. Ninsia-Huy Muxtar Rayonunun rəhbərliyi Çinin şimal hissəsində yerləşən vilayətlərdə istehsal olunan məhsulların Şərqi Avropaya, Yaxın Şərq ölkələrinə, eləcə də Türkiyə və Gürcüstana çatdırılması üçün Azərbaycandan keçən nəqliyyat dəhlizlərindən yararlana biləcəklərini qeyd edib. Azərbaycan hökuməti artıq Çin tərəfinə yüklərin ölkəmiz üzərindən daşınmasına hər cür dəstək göstərməyə hazır olduğunu bildirib. Eyni istəyə Avropa tərəfində də rast gəlinir. Bütün bunlar öz növbəsində Azərbaycan üzərindən daşınan yüklərin yaxın tezlikdə əhəmiyyətli dərəcədə artacağını aydın şəkildə göstərir.
Tahir TAĞIYEV
