Əkrəm Həsənov: "Fərdi sahibkarlıqla məşğul olmaq istəyənlərin sayının artması səbəblərindən biri vergi optimallaşdırılmasıdır"
Azərbaycanda bankların müştəri bazası artıb. Bank müştəriləri arasında üstünlüyü fərdi sahibkarlıqla məşğul olmaq istəyənlər təşkil edir.
Azərbaycan Mərkəzi Bankının (AMB) aylıq hesabatında qeyd olunur ki, bankların müştəri bazası 5,6 mln. nəfərə yaxınlaşıb. Ölkəmizin bank sektorunun müştəri bazası aylıq müqayisədə 61 689 nəfər və ya 1,12 % artaraq cari il aprelin 1-nə 5 556 065 nəfər təşkil edib. Müştərilərin 5 482 376 nəfəri fiziki, 73 689 nəfəri hüquq şəxslərdir. Aylıq müqayisədə fiziki şəxslərin sayında 60 695 nəfər və ya 1,12 %, hüquqi şəxslərdə isə 994 nəfər və ya 1,37 % artıb. Bu müddətdə sahibkarlıqla məşğul olan fərdi müştərilərin sayında da artım qeydə alınıb. Belə ki, bu kateqoriyadan olan bank müştərilərinin sayı 4 444 nəfər və yaxud 2,34 % artaraq 194 117 nəfərə çatıb.
Sahibkarlıqla məşğul olan fərdi müştərilərin sayının artması barədə fikir bildirən bank sahəsi üzrə mütəxəssis Əkrəm Həsənov "Bakı-Xəbər"ə açıqlamasında maraqlı şərh verdi. O qeyd etdi ki, fərdi sahibkarlıqla məşğul olmaq istəyənlərin sayının artması səbəblərindən biri vergi optimallaşdırılmasıdır: "Bəllidir ki, bu ilin əvvəlindən nağdsız hesablaşmalar haqqında qanun qüvvəyə minib. Bu qanun qəbul olunandan sonra müəyyən limitlər tətbiq olunub. Limitlər əsasən kimin hansı dərəcədə ödəniş etməsi ilə bağlıdır. Tək fərdi sahibkarların deyil, eyni zamanda hüquqi şəxslərin də sayı artıb".
Həmsöhbətimizin sözlərinə görə, fərdi sahibkarlıqla məşğul olmaq istəyənlərin sayının artmasının bir səbəbi də faktiki əmək müqaviləsinin bağlanmaması ilə bağlıdır: "İşçiyə ödənilən vergi 14 faizdir, həmçinin, Dövlət Sosial Müdafiə Fonduna 25 faiz ödəniş olunur. Ümumilikdə, işçinin əməkhaqqından 39 faiz tutulur. Bu səbəbdən də bəzi iş yerlərində işçi ilə əmək müqaviləsi əvəzinə, mülki müqavilə bağlanır. Məsələn, sahibkar işçisinə ayda 500 manat dəyərində əməkhaqqı verir. Həmin işçi ilə əmək müqaviləsi imzalanarsa, ona aylıq 305 manat dəyərində pul çatacaq. 195 manat vergi və DSMF-yə ödəniləcək. Bu səbəbdən də bəzi sahibkarlar öz işçilərini fərdi sahibkar kimi qeydiyyata aldırır və onun adına VÖEN açılır. Belə olan halda, həmin işçi vergi və DSMF ilə birlikdə 44 manat pul ödəyir. Bunu edən sahibkar işçisinə əmək kartı açdırmır və ona maaşı nağd şəkildə verir. Bu səbəbdən bəzi sahibkarlar öz işçilərini fərdi sahibkar kimi qeydiyyatdan keçirir".
Günel CƏLİLOVA
