Pərviz Heydərov: "İxracın stimullaşdırılması ilə bağlı tədbirlərin tətbiqində səmərəliliyi və təsərrüfat subyektləri arasında işgüzar əlaqələrin qurulmasında çevikliyi artırmaq üçün vacib xarakter daşıyır"
Məlum olduğu kimi, Prezident İlham Əliyevin sədrliyi ilə Yevlaxda qeyri-neft ixracatçılarının respublika müşavirəsi keçirilib. İ.Əliyev müşavirədə bir sıra məsələlərə toxunub.
Prezidentin sözlərinə görə, növbəti illərdə ixracyönümlü müəssisələrin yaradılmasına daha böyük diqqət göstərilməlidir: "Əslində, Azərbaycanda bundan sonra da yaradılacaq müəssisələr hər iki məqsədi güdməlidir - həm daxili tələbat ödənilməli, həm də ixrac imkanları olmalıdır. Buna nail olmaq üçün dövlət orqanları ardıcıl fəaliyyət göstərirlər. Sahibkarlığa Kömək Milli Fondunun xətti ilə gələcəkdə ödəniləcək kreditlər ixracyönümlü müəssisələrin yaranmasına təkan verməlidir".
Prezident bildirib ki, ixrac ediləcək məhsullar beynəlxalq standartlara cavab verməli, ölkəmizdə fəaliyyət göstərən laboratoriyalar beynəlxalq akkreditasiyadan keçməli və bu məsələ tezliklə öz həllini tapmalıdır. Dövlət başçısı deyib ki, ixrac üzrə mütəxəssislər hazırlanmalı, ixrac prosedurları sadələşdirilməli, bizim üçün prioritet olan ixrac bazarlarında böyük satış şəbəkələri ilə işgüzar əməkdaşlıq qurulmalıdır: "İxrac missiyalarımız artıq öz səmərəsini göstərir. Bu missiyaların çox böyük faydası var və il boyu bu missiyalar təşkil edilməlidir. Bu, avtomatik rejimdə olmalıdır, yəni artıq mənim göstərişimlə yox. Hər il müxtəlif dövlət qurumları öz iş planına salmalıdırlar ki, bu il neçə ixrac missiyası hansı ölkələrə ezam ediləcək".
İxrac prosedurlarının sadələşdirilməsi üçün nə etmək lazımdır?
İqtisadiyyat Nazirliyi İqtisadi İslahatlar Elmi-Tədqiqat İnstitutunun aparıcı elmi işçisi Pərviz Heydərov "Bakı-Xəbər"ə açıqlamasında qeyd etdi ki, ölkənin postneft dövrünə gözlənildiyindən daha tez daxil olması səbəbindən iqtisadiyyatın yeni ixrac imkanlarının araşdırılması və bu sahədə mövcud potensialdan tam istifadə edilməsi məqsədilə, birincisi, "Made in Azerbaijan" brendinin xarici bazarlarda təşviqi və ixrac missiyalarının təşkili olmaqla, ikincisi, "azexport.az" internet portalının yaradılması, üçüncüsü isə ölkənin xaricdəki səfirlik və konsulluqlarında ticarət nümayəndəliklərinin təsis və təyin edilməsi ilə çox böyük işlər görülüb və mühüm addımlar atılmağa başlanıb: "Azərbaycanın çox böyük ixrac potensialı var. Lakin bunu reallaşdırmaq lazımdır. Bunun isə çoxlu sayda yolu var. Sahibkara istehsalı təşkil etməkdə dəstək məsələnin başlanğıcı, başqa sözlə desəm, birinci tərəfidir. Onların istehsal etdikləri məhsulları ilə xarici bazarlara çıxışı da asanlaşdırılmalıdır. Bu həm təşkilati məsələlərə aiddir, həm də gömrük və sair kimi mərhələlərdən keçid proseslərinə. Hər bir sahibkar istənilən malı ölkədən dərhal və problemsiz xaricə çıxardaraq sata bilmək imkanına malik olmalıdır. Bu mənada, məsələn, qeyri-neft məhsullarının ixracının stimullaşdırılması ilə bağlı əlavə tədbirlər haqda 2016-cı il yanvarın 18-də imzalanan Sərəncam xüsusi əhəmiyyətə malikdir.
Xatırladım ki, həmin ilə hökumətə kənd təsərrüfatı və emalı məhsullarına ixracla bağlı geri ödəniş dəstəyi vermək, xarici ölkələrə ixrac missiyaları təşkil etmək, xarici bazarları araşdırmaq və marketinq fəaliyyəti, "Made in Azerbaijan" brendini xarici bazarlarda təşviq etmək, yerli şirkətlərin ixracla bağlı xarici ölkələrdə sertifikat və patentlər alması, ixracla əlaqəli tədqiqat-inkişaf proqramına və layihələrə çəkilən xərclərin dövlət büdcəsi hesabına ödənilən hissəsinə dair mexanizmlər hazırlamaq haqda göstərişlər verildi.
2016-cı il martın 1-də isə qeyri-neft məhsullarının ixracının təşviqi ilə bağlı əlavə tədbirlər haqda sənəd də imzalandı ki, bu sənədlə isə 2016-2020-ci illər ərzində Azərbaycanda istehsal olunan qeyri-neft məhsullarının ixracı ilə məşğul olan şəxslərə dövlət büdcəsindən xüsusi ixrac təşviqi rüsumunun ödənilməsi qaydası müəyyən edildi.
Yəni demək istədiyim budur ki, söhbət bu kimi məsələlərin, prosedurların təkmilləşdirilərək daha da sərbəstləşdirilməsindən, həmçinin, stimullaşdırılmasından gedir. Bu baxımdan qeyri-neft sektorundan ixracı effektiv inkişaf etdirmək üçün Prezident İlham Əliyevin bu ilin yanvarın 26-da imzaladığı Fərmana əsasən, xaricdəki səfirlik və konsulluqlarımızda ticarət nümayəndəliklərinin yaradılması ilə əlaqədar müvafiq işlərə başlanmasının da əhəmiyyətinə toxunmaq istərdim. Bu tədbir də xarici ölkələrdə yerli ixracatçıların iqtisadi-ticarət maraqlarını daha dolğun qorumaq və təmsil etmək, yerli məhsulların xarici ölkə bazarlarına çıxışını genişləndirmək, ixracın stimullaşdırılması ilə bağlı tədbirlərin tətbiqində səmərəliliyi və təsərrüfat subyektləri arasında işgüzar əlaqələrin qurulmasında çevikliyi artırmaq üçün vacib xarakter daşıyır. Ticarət nümayəndəsinin işi təyin olunduğu ölkədə Azərbaycanın iqtisadi-ticarət əlaqələrini genişləndirmək və iqtisadi maraqlarını qorumaq, Azərbaycan mallarının və xidmətlərinin ixracını artırmaq, ölkənin biznes mühitini və investisiya imkanlarını təbliğ etmək istiqamətində tədbirlər görməkdən ibarət olacaq ki, bu özü də ölkədə müvafiq biznes strukturları və subyektlərinə məhsulları ilə xaricə çıxması işini asanlaşdıracaq.
Beləliklə, Prezidentin də qeyd etdiyi kimi, ixrac prosedurlarının sadələşdirilməsi istiqamətində işlər görülür və bunlar getdikcə daha da genişləndiriləcək. Bir çox tələblər müvafiq nəticələr əldə olunduqca üzə çıxacaq".
Günel CƏLİLOVA
