"Özəl sektora kommunal xidmət həvalə olunsa, rəqabət daha yüksək olar"
İlqar Hüseynli: "Kommunal xidmət sahəsində keyfiyyət və inkişafın əldə olunmasını istəyiriksə, bu sahə bələdiyyələrə həvalə olunmalıdır"
Azərbaycanda kommunal xidmətlər sahəsində səmərəliliyin və keyfiyyət səviyyəsinin təmin edilməsi məqsədilə özəl sektorun iştirakı nəzərdən keçirilə bilər.
Bu barədə "Azərbaycanın milli iqtisadiyyat perspektivi üzrə Strateji Yol Xəritəsi"ndə deyilir: "Azərbaycan Respublikasında kommunal xidmətlərin (elektrik və istilik enerjisi, su və qaz) inkişafına dair Strateji Yol Xəritəsi"ndə qeyd edildiyi kimi, dəyər zənciri üzrə elektrik enerjisinin istehsalının, ötürülməsinin, paylanmasının və satışının bir-birindən ayrılması və liberallaşdırılması dünya təcrübəsində artıq sınaqdan keçirilib. Bu təcrübə göstərir ki, elektrik enerjisi sektorunun liberallaşdırılması müxtəlif yollarla, o cümlədən 1) "Tik-idarə et-təhvil ver" (TİT modeli); 2) tam özəlləşdirmə; 3) idarəetməyə verilmə; 4) açıq tipli səhmdar cəmiyyətinə çevrilmə və ya 5) konsessiya müqaviləsi əsasında reallaşır. Bu sektorda özəlləşdirmə əsasən istehsal (strateji obyektlər istisna olmaqla) və satış sferalarını əhatə edə bilər.
Kommunal xidmət sahəsinin özəl sektora həvalə olunması nə dərəcədə məqsədəuyğundur? Mövzu ilə əlaqədar fikir bildirən sosial sahə üzrə ekspert İlqar Hüseynli "Bakı-Xəbər"ə açıqlamasında bunları qeyd etdi: "İnkişaf etmiş ölkələrdə kommunal xidmət sahəsinə bələdiyyələr nəzarət edir. Kommunal xidmət sahəsində keyfiyyət və inkişafın əldə olunmasını istəyiriksə, bu sahə bələdiyyələrə həvalə olunmalıdır. Bələdiyyələrin maddi təminatı yaxşılaşsa, onlar bu işin öhdəsindən layiqincə gələr. Qanunvericilik imkan verir ki, bələdiyyələr özəl şirkətlər yaratsın. Bu amil onların çalışdığı ərazinin sosial təminatını daha da gücləndirər. Azərbaycanda kommunal xidmətləri, o cümlədən, istilikxanaları bələdiyyələrin sərəncamına verməklə biz bu sahədə dönüş yarada bilərik. Çünki bələdiyyələr vətəndaşlar qarşısında seçkili orqan olaraq məsuliyyət daşıyır".
Həmsöhbətimiz qeyd etdi ki, hazırkı şəraitdə kommunal xidmətlər göstərən qurumlar dövlət tərəfindən ayrılan dotosiya hesabına fəaliyyət göstərir. Onların elektrik və ya qaz ödənişləri ilə bağlı xeyli probleminin olması heç kimə sirr deyil. Həmçinin, yanacağın daşınması ilə də bağlı müəyyən çətinliklər qeydə alınır.
İ.Hüseynlinin sözlərinə görə, özəl sektora kommunal xidmətlər həvalə oluna bilər. Özəl sektor kommunal xidmət sahəsində görəcəyi işə daha çox biznes maraqları baxımından yanaşacaq. Bu da təbii haldır: "Bir neçə özəl şirkət bu sahədə fəaliyyət göstərsə, rəqabət yüksək olacaq. Şirkətlər daha çox abunəçi cəlb etməkdə maraqlı olacaq. Abunəçi kommunal xidmətə ehtiyacı olan insanlardır. Keyfiyyətli xidməti hansı şirkət göstərəcəksə, ona daha çox tələbat olacaq".
Günel CƏLİLOVA
