Rəsul Cahangirli: "İpoteka kreditləşməsinin bərpası tikinti sektorunda aktivləşməyə müsbət təsir edəcək"
"Azərbaycan İpoteka Fondu" ASC-nin agent-bankları ipoteka kreditlərinin verilməsini bərpa edib. Fondun yaydığı məlumata görə, ötən ay 3,19 milyon manat həcmində 52 ipoteka krediti ayrılıb.
Qeyd edək ki, əvvəlki 6 ay ərzində banklar ipoteka kreditinin verilişini dayandırmışdı. May-sentyabr aylarında olduğu kimi, oktyabr ayında da AİF-in agent bankları tərəfindən ipoteka kreditləri verilməyib. İndiyədək fondun xətti ilə verilən ipoteka kreditlərinin ümumi sayı 18,049 min təşkil edir. Bütövlükdə, indiyədək AİF-in xətti ilə 733 mln. 988,304 min manat məbləğində ipoteka krediti verilib.
AİF 2005-ci ilin dekabr ayında yaradılıb və 2006-cı ilin martında ipoteka kreditlərinin verilməsinə başlayıb.
Bu günlərdə Azərbaycanda "Azərbaycan İpoteka Fondu" ASC-nin vəsaiti hesabına verilən ipoteka kreditlərinin verilməsi ilə bağlı yeni qaydalar dəqiqləşib. Burada əsas yenilik ipoteka kreditinin məbləğinin 50 min manatdan 100 min manata qaldırılmasıdır. Qeyd edək ki, neçə vaxt idi cəmiyyətdə kreditlərin artırılması ilə bağlı tələblər səslənirdi. Çünki əvvəl maksimum məbləğ 50 min manat olduğu üçün, həmin qiymətə ev tapmaq çətin idi.
Yeni qaydalara görə, kredit Azərbaycan manatı ilə, Azərbaycan Respublikasının vətəndaşına, 3 ildən 25 ilədək, güzəştli ipoteka krediti isə 30 ilədək müddətə verilməlidir. Kredit üzərində mülkiyyət hüququ dövlət qeydiyyatına alınmış yaşayış sahəsinin alınmasına verilməlidir.
Bütün hallarda, ipoteka kreditləşməsinin bərpasını ekspertlər necə dəyərləndirir?
Məsələyə münasibət bildirən ekspert Rəsul Cahangirlinin sözlərinə görə, sözügedən qərar müsbət addımdır: "Ona görə ki, müxtəlif obyektiv və subyektiv səbəblər üzündən neçə vaxt idi ipoteka krediti verilmirdi. Nəzərə alsaq ki, Bakı şəhərində, təxmini hesablamalara görə, 60 mindən çox ailənin mənzilə ehtiyacı var, o baxımdan kreditləşmənin bərpası müsbət addımdır. Diqqətçəkən məqamlardan biri ondan ibarətdir ki, məbləğ artırılıb. Həm sosial, həm də adi ipoteka kreditləri üçün maksimum məbləğ 50 min manatdan 100 min manatadək artırılıb. Digər tərəfdən, dövlət büdcəsindən ayrılacaq 50 milyon manat ilə yanaşı, istiqrazlar hesabına əlavə 50 milyon manat ipoteka kreditlərinin maliyyələşməsinə yönəldiləcək. Bütövlükdə, 100 milyon manatın gələn il ipoteka kreditləşməsinə yönəldilməsi müsbət addımdır. Digər yenilik ipoteka ilə bağlı eletron müraciətlərin təmin edilməsi ilə bağlıdır. Çünki bir sıra banklarda ipoteka almaqda süründürməçilik və hətta əlavə ödənişin istənilməsi halları var idi ki, bu da kreditə əlçatanlığı xeyli dərəcədə məhdudlaşdırırdı. Elektron müraciət bu kimi neqativ halları aradan qaldıra bilər. İpoteka kreditləşməsinin bərpası tikinti sektorunda aktivləşməyə müsbət təsir edəcək. Eyni zamanda, ev arzusunda olanların istəklərini reallaşdıracaq. Ancaq ilkin ödənişin məbləğinin azaldılmasına ciddi ehtiyac var". Vidadi ORDAHALLI
