"Cəmiyyət manata etimad göstərməli və bu işdə dövlətə yardımçı olmalıdır"
Hər bir ölkənin öz milli valyutası var. Ölkənin pul vahidi onun müstəqil atributlarından biridir. O cümlədən bu valyutanın arxasında ölkənin iqtisadiyyatı dayanır. Bununla yanaşı, milli valyutanın dəyəri ölkə iqtisadiyyatının gücü ilə ölçülür. İqtisadiyyat güclüdürsə, təbii ki, o zaman pul da dəyərli olacaq.
Ancaq bu gün dünyada elə mürəkkəb proseslər gedir ki, bəzən bu kimi amillər ciddi rol oynamır. Müşahidə olunan böhran bütün ölkələrə bu və ya digər dərəcədə təsir edir. Böhran səbəbindən bir sıra ölkələrin milli valyutasında ucuzlaşma tendensiyası müşahidə olunur. Qeyd edək ki, son bir il ərzində bir neçə ölkədə devalvasiya yaşanıb. Özü də təkcə hasilat ölkələri deyil, neft ixrac etməyən ölkələrin də milli valyutasının məzənnəsində ucuzlaşma qeydə alınır. Bundan sığortalanmaq üçün iş adamları, əmanətçilər pulu xarici valyutada, yaxud da qiymətli metallarda saxlayır. Ancaq bu da optimal çıxış yolu sayılmadığı üçün, çox vaxt inflyasiyanın güclənməsinə təkan verir. Belə olan halda, cəmiyyətdə milli təəssübkeşlik ön plana keçir. Bu zaman insanlar daha çox yerli valyutaya etimad göstərir və bu minvalla pulun dəyərdən düşməsinin qarşısı alınır. Belə ki, zaman-zaman bəzi dövlətlər buna gedib. Azərbaycanın bu yolu seçməsinə ekspertlər necə baxır? Ekspert İlqar Hüseynlinin fikrincə, prinsipcə, bu bizdə də mümkün ola bilər: "Sadəcə, cəmiyyəti buna hazırlamaq lazımdır və bu istiqamətdə geniş maarifləndirmə işinin aparılmasına ehtiyac var. Dövlətçilik ənənəsi olan ölkələrdə bu var. Məsələn, Böyük Britaniya əhalisi, dövləti ölkənin milli valyutası olan funt-sterlinqə xüsusi hörmət, etimad bəsləyir. İngiltərə uzun illər Avropa İttifaqının üzvü olsa da, funt-sterlinqdən imtina etmədi və qurumun vahid valyutasına qoşulmadı. Deməyim oddur ki, milli valyutanın öz dəyərini qoruması təkcə iqtisadi amillərlə bağlı deyil. Burada cəmiyyətin milli təəssübkeşliyinə də ehtiyac var. Azərbaycanda birinci devalvasiyadan sonra əmanətlərin kütləvi dollarlaşması prosesi getdi. Nəticədə bu gün banklarda əmanətlərin 81 faizi dollarda saxlanır və bu, ölkə iqtisadiyyatına mənfi təsir göstərir. Hesab edirəm ki, bu, doğru yanaşma deyil. Cəmiyyət manata etimad göstərməli və bu işdə dövlətə yardımçı olmalıdır". Vidadi ORDAHALLI
