Rəşad Həsənov: "2017-ci ilin dövlət büdcəsinin hazırlanmasında istifadə olunan metodologiya fərqlidir"
Azərbaycanda 33 rayon və şəhər 2017-ci ildən xərclərini öz gəlirləri hesabına təmin edəcək. 2017-ci ildə yerli xərcləri tənzimləmək üçün dövlət büdcəsinin mərkəzləşdirilmiş xərclərindən ayrılan maliyyə yardımının (dotasiyanın) yerli xərclərin tərkibində xüsusi çəkisi 10,6 faiz təşkil edəcək.
2017-ci ilin dövlət büdcəsi gəlirlərinin tərkib hissəsi olan yerli gəlirlər 620 milyon manat səviyyəsində proqnozlaşdırılır. Bu da cari illə müqayisədə 143 milyon manat azdır. Qeyd edək ki, ötən il belə şəhərlərin sayı 6 idi. Belə ki, Bakı, Mingəçevir, Naftalan, Sumqayıt, Şirvan şəhərləri və Abşeron, İmişli rayonları xərclərini öz gəlirləri hesabına təmin edirdi. Gələn il isə daha 27 rayon bura əlavə edilib. Rəsmi məlumata görə, 2017-ci ildə yerli gəlirlərin məbləği 2016-cı ilə nisbətən (766,3 milyon manat) az proqnozlaşdırılır. Gəlirlərdə azalmanın baş verməsinə baxmayaraq, xərclərini qarşılayan rayon və şəhərlərin sayı 5 dəfədən çox artacaq. Bunun səbəbi yerli xərclərin məbləğinin 2 dəfə azaldılaraq 1,541 milyard manatdan 718 milyon manata endirilməsidir. Yəni burada iqtisadi fəallıqdan çox, qənaət hesabına xərclərin azalmasından söhbət gedir. Bakı, Mingəçevir, Naftalan, Sumqayıt və Şirvan şəhərləri, Abşeron, İmişli rayonları ilə yanaşı, Gəncə, Lənkəran, Şəki, Yevlax şəhərləri, Ağcabədi, Astara, Beyləqan, Bərdə, Biləsuvar, Göyçay, Hacıqabul, Xaçmaz, İsmayıllı, Kürdəmir, Qazax, Qəbələ, Quba, Qubadlı, Qusar, Masallı, Neftçala, Saatlı, Sabirabad, Salyan, Siyəzən, Şabran və Şamaxı rayonları 2017-ci ildən xərclərini öz gəlirləri hesabına təmin edəcək.
Ümumən öz hesabına maliyyələşən rayonların sayının artmasına ekspertlər necə yanaşır? Sözügedən məsələni dəyərləndirən iqtisadçı-ekspert Rəşad Həsənov buna müsbət prizmadan yanaşır: "2017-ci ilin dövlət büdcəsi hazırlanarkən 33 rayonun özünü maliyyələşdirməsi məsələsi var. Rayonların özünü maliyyələşdirməsinin təşkili müsbət haldır. Bu, rayonların iqtisadi gücünün, gəlirlərin artımı deməkdir. Bununla yanaşı, hazırda 2017-ci ilin dövlət büdcəsinin hazırlanmasında istifadə olunan metodologiya fərqlidir. Belə ki, yanaşma gəlirlərin artımı hesabına rayonların özünü maliyyələşdirməsinə keçidi şəklində olmadı. Burada yerli xərclərin azaldılması hesabına özünü maliyyələşdirən rayonların sayında artım müşahidə olundu. Belə ki, yerli xərclərin təxminən 60-65 faizi təhsil xərcləri hesab olunur. 2017-ci ilin dövlət büdcəsi hazırlanarkən, ibtidai məktəblər xaric, digər bütün növ təhsil xərcləri yerli xərclərin siyahısından çıxarıldı və mərkəzləşdirilmiş xərclərə aid edildi. Bu, bundan sonrakı dövrdə regional maliyyə idarələri, şöbələri vasitəsilə paylanacaq".
Vidadi ORDAHALLI
