Azərbaycanda mənzil bahalaşmasının ərəb faktoru...

Tarix: 03.08.2016 / 02:39
Bölmə: İqtisadiyyat

Daşınmaz əmlak bazarında müşahidə olunan durğunluğun yaxın tezlikdə sona çatacağı və aktivliyin əhəmiyyətli dərəcədə artacağı gözlənir. Bunun əsas səbəblərindən biri mənzilə tələbin turistlər hesabına artması, eləcə də tikinti sektorunun canlandırılması məqsədilə hökumətin atdığı addımlardır. Qeyd olunan amillər yaxın tezlikdə mənzil bazarında tamamilə yeni bir vəziyyət yarada bilər.

Son məlumatlara əsasən isə, Azərbaycana getdikcə daha çox gəlməkdə olan ərəb turistlər mənzil bazarında əsas alıcı kontingentindən birinə çevrilməyə başlayır. Qeyd olunur ki, ərəb turistlərin Bakıya axını daşınmaz əmlak bazarına təsir edib. Hətta mənzil almaq istəyən ərəb turistlər də çoxalıb. Məsələ ilə bağlı bildirilir ki, paytaxtda mənzil alqı-satqısı ilə məşğul olan rieltorlar da ərəblərin mənzil bazarına diqqət göstərdiklərini təsdiqləyir. Onların sözlərinə görə, ərəblər əsasən şəhərin mərkəzindəki mənzillərlə maraqlanırlar: "Ərəb turistlər əsasən kirayə evlərə maraq göstərirlər. Amma satışla, evlərin qiymətləri ilə də maraqlanırlar. Qiymətləri öz ölkələri ilə müqayisə edirlər. Hələ ki ev almayıblar, amma yəqin ki, yaxın aylarda ərəb turistlərin Bakıda ev alması müşahidə olunacaq".

Rieltorlar deyir ki, belə davam edərsə, mənzil bazarında xeyli canlanma müşahidə ediləcək və bu da, öz növbəsində, qiymətlərə təsir göstərəcək: "Ərəblər kirayə mənzillər götürürlər, daşınmaz əmlakla tez-tez maraqlanırlar. Azərbaycanda mənzil almaq istəyirlər. Bununla bağlı çox müraciət olunur. Müraciət çox olarsa, əlbəttə ki, qiymətlərə təsir edəcək". Qeyd edək ki, Azərbaycan qanunvericiliyində xarici vətəndaşların burada mənzil almasına heç bir məhdudiyyət yoxdur. Onlar çoxmənzilli binalardan mənzil ala bilərlər. Ancaq torpaq qanunvericiliyinə görə, əcnəbi vətəndaşlara yalnız torpağa xüsusi mülkiyyət hissəsində qadağalar tətbiq edilir. Yəni xaricilərə Azərbaycanda torpağa xüsusi mülkiyyət hüququ verilmir. Xarici vətəndaşlar Azərbaycan ərazisində torpaq üzərində xüsusi mülkiyyətə ancaq vərəsəlik hüququ olduqda sahib ola bilər.

İstənilən halda isə ərəblərin Azərbaycanda mənzil alışı bu sahədə vəziyyəti əhəmiyyətli dərəcədə dəyişəcək. Yuxarıda qeyd olunduğu kimi, hökumətin gördüyü digər tədbirlər də mənzil bazarında canlanma yaradacaq. Xüsusən də sosial evlərin inşası prosesə birbaşa təsir edəcək. Bu arada xatırladaq ki, Mənzil İnşaatı Dövlət Agentliyi (MİDA) ölkə vətəndaşlarının güzəştli şərtlərlə mənzilə sahib olmasını təmin etmək məqsədilə ilk layihəsinin icrasına başlayır. Artıq ilk şəhərciyin salınacağı ərazi müəyyən edilib. Vətəndaşların mənzil-məişət şəraitinin yaxşılaşdırılması məqsədilə ilk mənzillər Bakı şəhəri, Yasamal rayonu, Xarici Dairəvi Avtomobil yolunun kənarında yerləşən və sahəsi 11,6 hektar təşkil edən ərazidə tikiləcək. Nazirlər Kabinetinin qərarı ilə sözügedən ərazi Dövlət Agentliyinin tabeliyində olan və çoxmənzilli binaların tikintisinin sifarişçisi qismində çıxış edən MİDA MMC-nin sərəncamına verilib. Burada salınacaq şəhərcikdə, çoxmənzilli binalarla yanaşı, vətəndaşların zəruri ehtiyaclarının ödənilməsini təmin etmək məqsədilə müvafiq sosial infrastrukturun yaradılması, habelə məişət və xidmət obyektlərinin istifadəyə verilməsi də nəzərdə tutulur. Seçilmiş ərazidə çoxmənzilli binaların tikintisinə başlanması üçün artıq şəhərsalma əsaslandırılmasının hazırlanması başa çatmaq üzrədir. Tezliklə tikintinin işçi layihəsinin hazırlanmasına başlanacaq və layihələndirmə işləri bitdikdən sonra dərhal inşaata start veriləcək. İlkin hesablamalara görə, salınacaq şəhərcikdə iki minə yaxın mənzil tikiləcək. Təbii ki, bütün bunlar daşınmaz əmlaka da təsirsiz ötüşməyərək, bu bazarda aktivliyi artıracaq. Sadəcə, burada narahatlıq yaradan məqamlardan biri baş verənlərin mənzil bazarında yeni qiymət artımına rəvac verəcəyidir. "MBA Group" konsaltinq şirkətinin baş direktoru Nüsrət İbrahimov da bildirir ki, baş verənlər qiymətlərə mütləq təsir edəcək":2017-ci ildə bu sahədə həyata keçirilən tədbirlər nəticəsində müsbət dəyişikliklər gözləmək lazımdır. Xüsusilə ucuz mənzil seqmentində, daşınmaz əmlakın dəyərinə müsbət təsir göstərəcək sosial mənzil tikintisini nəzərdə tuturam. 2016-ci ildə sosial mənzil tikintisi ilə bağlı hazırlıq işləri aparılacaq. Bazarın monitorinqi aparılacaq, belə mənzillərin alınması, şərait və sair izah ediləcək, tikintinin özü isə bilavasitə gələn ilin əvvəlində başlayacaq. Ənənəvi olaraq isə yay aylarında mənzil ucuzlaşır, çünki bu dövr "ölü mövsüm" sayılır. Belə ki, iyunda aktivlik 1,7 faiz azalıb. Daşınmaz əmlakın qiymətinin artması isə adətən martdan iyunadək, eləcə də payızda baş verir".

Tahir TAĞIYEV