Orta Asiya ölkələrində Türkiyə üçün böyük FETÖ problemi...

Tarix: 03.08.2016 / 01:26
Bölmə: İqtisadiyyat

Fətullahçı terror təşkilatına (FETÖ) qarşı Türkiyədə aparılan və son zamanlar miqyası genişlənən mübarizə bu qurumun ötən illər ərzində qardaş ölkədə dərin kök sala bildiyini göstərir. Elə bu səbəbdən Fətullahçı terror təşkilatının tam təmizlənməsi üçün Türkiyəyə xeyli zaman lazım olacağı heç kimdə şübhə doğurmur. Türkiyə baş nazirinin müavini Nurəddin Canikli bildirib ki, Fətullahçı terror təşkilatına bağlı bütün məmurlar dövlət qulluğundan xaric ediləcək.

Onun sözlərinə görə, FETÖ üzvlərinin dövlət qulluğunda işləməsi heç bir şərt altında mümkün olmayacaq: "Təbii ki, onların hamısı həyata keçirdikləri xain təşəbbüslərin hesabını ödəyəcək. FETÖ ilə əlaqəli olmaqda şübhələnilərək sərəncama göndərilənlər, birbaşa və dolayı yolla təşkilata üzv olanlar, hər hansı bir şəkildə təşkilata dəstək verənlər, təşkilatın fəaliyyətində aktiv şəkildə iştirak edənlər və s. tamamilə işdən çıxarılacaq. Onların hamısı həm dövlət qulluğundan xaric ediləcək, həm də ən ağır şəkildə cəzalandırılacaq. FETÖ üzvlərinin heç biri dövlət müəssisə və təşkilatlarında işləməyəcək, onların hamısı təmizlənərək məmurluqdan kənarlaşdırılacaq".

Son məlumatlara görə isə, Türkiyədə hərbi çevrilişə cəhddə əli olan Gülənin terror təşkilatı ilə mübarizə çərçivəsində İstanbulda daha 250 hakim və prokuror həbs edilib. "Milliyet" qəzetinin məlumatına görə, bundan başqa, Gülən hərəkatı ilə əlaqədə olan daha 50 hakim və prokuror axtarışa verilib. Həmin şəxslərin ölkə hüdudlarını tərk etdiyi ehtimal olunur. Qəzet onu da yazır ki, Türkiyədə fövqəladə vəziyyət rejiminin tətbiqi nəticəsində bağlanan və Gülənə məxsus olan bütün dərnək, məktəb, xəstəxana və vəqflərə məxsus 3 412 daşınmaz əmlak dövlət mülkiyyətinə verilib. Fətullahçı terror təşkilatına bağlı qurumların dövlət çevrilişi cəhdindən əvvəl satdığı 6 435 daşınmaz əmlaka da məhdudiyyət qoyulub. Ölkə xaricindən kənarda da bu terror təşkilatına məxsus biznesin çökdürülüməsi istiqamətində işlər gedir. Belə ki, Türkiyənin istəyilə Somali hökuməti Fətullahçı terror təşkilatına bağlı bir xəstəxana və iki məktəbi bağlayıb. Bununla da rəsmi Moqadişo Ankaranın 15 iyul dövlət çevrilişi cəhdindən sonra müraciətinə müsbət reaksiya verib. Məlumata görə, Somali polisi "Turkish Nile Academy"yə aid iki böyük məktəbdə, eyni zamanda Dəva xəstaxanasında əməliyyat keçirib və FETÖ-yə məxsus bu qurumlar bağlanıb. Somali hökuməti türkiyəli işçilərin ölkəni tərk etdiyini açıqlayıb. Amma əsas problem Orta Asiya ilə bağlıdır. Burada yerləşən ölkələr FETÖ-ya bağlı məktəbləri, xəstəxanaları və digər qurumları bağlamaqdan imtina edir. Artıq məlumat verildiyi kimi, Qırğızıstan bu məsələdə Türkiyənin tələblərini yerinə yetirməkdən imtina edib. Qırğızıstan prezidenti Almazbek Atambayev qeyd edib ki, Türkiyənin Gülənin adı ilə bağladığı və Qırğızıstanda mövcud olan tədris müəssisələri respublikanın ərazisində yerləşir və Təhsil Nazirliyinin təsdiq etdiyi tədris planı üzrə fəaliyyət göstərirlər. Bu səbəbdən onların bağlanmasına ehtiyac yoxdur. Daha əvvəl eyni mövqeni Tacikistan da nümayiş etdirib. Belə bir vaxtda, Qırğızıstan və Tacikistandan sonra, Qazaxıstan hökuməti də Fətullah Gülənə bağlı məktəblərin bu ölkədə fəaliyyətlərini davam etdirəcəyini elan edib. Qazaxıstanın Təhsil Nazirliyinin bununla bağlı yaydığı bəyanatda deyilir ki, Fətullah Gülənə bağlı təhsil ocaqları və digər qurumlar, keçmişdə olduğu kimi, fəaliyyətlərini davam etdirəcək: "Qazaxıstan hökuməti bu qurumların fəaliyyətində hər hansı nöqsan və ya təhlükə görmür".

Xatırladaq ki, Qazaxıstan müstəqilliyini qazanandan sonra 1993-cü ildə Fətullah Gülənə bağlı təşkilatlar bu ölkədə də yerləşməyə başlayıb. 1997-ci ildə isə bu təşkilatlar Qazax-Türk Təhsil Vəqfi (KATEV) adı il bir arada toplanıb. Hazırda bu təşkilatlar Qazaxıstanın Karaqanda, Cezqazqan, Çimkent, Kızıl Orda, Taldıkorqan, Taraz, Astana, Almatı, Atırau, Aktau, Ust-Kamenoqorsk şəhərləri də daxil olmaqla, Qərbi Qazaxıstan və Karaqanda əyalətindəki 29 lisey, Süleyman Dəmirəl Universiteti, 1 kollec və digər qurumlar KATEV-in tərkibində fəaliyyətlərini davam etdirir. Bundan əlavə, Qazaxıstan-Türkiyə İş adamları Dərnəyi, "stephaber.kz", "kazakistan.kz" internet portalları və "Cihan" xəbər agentliyinin Qazaxıstan nümayəndəliyinin də Fətullah Gülənə bağlı olduğu deyilir. Onu da bildirək ki, Türkiyədə baş verən 15 iyul hadisələrindən sonra xarici işlər naziri Mövlud Çavuşoğlu Fətullah Gülənə bağlı təşkilatların bağlanması ilə bağlı Qazaxıstan hökumətinə çağırış edib.

Amma görünən odur ki, Orta Asiya ölkələri ərazilərində Fətullah Gülənə bağlı təşkilatların bağlanması istiqamətində lazımi addımlar atmaq niyyətində deyil. Ekspertlər isə bunu həmin dövlətlərin özü üçün ciddi təhdid sayır.