Pandemiya ilə əlaqədar dünyanın bir sıra ölkələrində əhali əmanətlərini banklardan çəkir. Bu səbəbdən əhalinin banklarda olan əmanətləri azalmaqda davam edir. Məsələ ondadır ki, pandemiyanın səngimək bilməməsi, iqtisadiyyat və digər sahələrdə mövcud olan qeyri-müəyyənlik belə bir vəziyyətin yaranmasına səbəb olub.
İlk vaxtlar bənzər tendensiya Azərbaycanda da müşahidə edilsə də, artıq bu proses bir aydır bizdə dayanıb. Əksinə, bizdə banklarda əhalinin əmanətləri artmağa doğru gedir. Avqustun 1-nə əhalinin banklardakı əmanətlərinin həcmi 7 milyard 774,2 milyon manat təşkil edib. İlin əvvəlinə nisbətən bu göstərici 863,7 milyon azalıb. Bütün bunlara rəğmən, əhalinin banklardakı əmanətləri son bir ayda 67,8 milyon manat artıb. Bununla yanaşı, Azərbaycanda bank müştərilərinin sayı illik 13,7% artaraq 8 547 197 nəfərə çatıb. Bu sahədə də aylıq müqayisədə 1%-ə yaxın artım müşahidə olunub. Bank müştərilərinin 8 434 165 və ya 98,7%-ni fiziki şəxslər (ondan da 342 355-i sahibkarlıqla məşğul olanlardır) təşkil edib. Müştərilərin bank hesablarının sayı aylıq müqayisədə 1,1%, ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə isə 11,5% artaraq bu il avqustun 1-nə 20 107 072-yə (85,5%-i cari, 13%-i kredit, 1,5%-i depozit hesabları) yüksəlib.
Görünən odur ki, Azərbaycanda bu sahədə də müsbət tendensiya müşahidə edilir.
“Bunun nəticəsidir ki, son bir ayda əmanətlərin həcmində artım müşahidə edilir”
Məsələyə münasibət bildirən ekspert Rəsul Cahangirli son bir ayda əhalinin banklarda əmanətlərinin artmasını bir sıra amillərlə əlaqələndirdi: “Məlum olduğu kimi, bu gün bəşəriyyəti çətin sınaq qarşısında qoyan qlobal pandemiya insan sağlamlığı ilə yanaşı, dövlətlərin iqtisadiyyatına da ciddi mənfi təsirini göstərir. Belə ki, işsiz əhalinin maddi durumunun yaxşılaşdırılması, aztəminatlı ailələrə yardımların edilməsi, sahibkarlıq subyektlərinə hərtərəfli dəstək göstərilməsi dövlətin iqtisadi imkanlarını xeyli məhdudlaşdırır. Bir sıra dövlətlər bu səbəbdən böyük maliyyə itkiləri ilə üzləşirlər. Elə ölkələr var ki, bunu qarşılamağa imkanı yoxdur. Lakin hər bir böhranın sonu, adətən, yeni iqtisadi sıçrayışlarla müşahidə olunur. Yəni böhran yeni iqtisadi ideyaları həyata keçirmək üçün münbit şərait deməkdir. İstənilən inkişafın davamlılığını təmin edən başlıca amillərdən biri məhz strateji hədəflərin düzgün müəyyənləşdirilməsidir.
Görünən odur ki, sözügedən məsələdə Azərbaycan uğurlu mövqedədir. Neftin qiymətindəki qeyri-sabitlik fonunda Azərbaycan iqtisadiyyatının dayanıqlıq nümayiş etdirməsi bir daha onu göstərir ki, biz digər ölkələrlə müqayisədə daha yaxşı vəziyyətdəyik. İqtisadi prioritetlərin əvvəlcədən müəyyən olunması və hədəflərin məqsədyönlü şəkildə reallaşdırılması çox önəmlidir. Bu sahədə çevik və praqmatik iqtisadi siyasətin həyata keçirilməsi öz müsbət təsirini göstərir. Vaxtında görülmüş qabaqlayıcı tədbirlər dünya iqtisadiyyatındakı mənfi proseslərin ölkəmizə təsirlərinin minimuma endirilməsinə imkan yaradır. Nəzərə almaq lazımdır ki, son aylar neftin qiyməti sabitləşib və qiymətlər yüksəlməyə doğru meyllidir. Ölkədəki makroiqtisadi sabitlik əhalinin banklara inamını artırır. Bunun nəticəsidir ki, son bir ayda əmanətlərin həcmində artım müşahidə edilir”.
Ekspert hesab edir ki, proseslərin bu yöndə inkişafı ümumən iqtisadiyyatda müsbət məqamlardan xəbər verir.
Vidadi ORDAHALLI
