“Siz çalışmalısınız ki, rəhbərlik edəcəyiniz rayonlara sərmayə qoyulsun, həm yerli, həm xarici investorları rayonlara cəlb etməlisiniz. Onları maraqlandırmalısınız, onlara şərait yaratmalısınız. Çünki investisiya olmadan heç bir bölgə, heç bir rayon inkişaf edə bilməz”.
Bu fikirləri prezident İlham Əliyev Faiq Qürbətovu Biləsuvar Rayon İcra Hakimiyyətinin, Elmir Bağırovu isə Saatlı Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı vəzifələrinə təyin olunmaları ilə əlaqədar videoformatda qəbul edərkən deyib.
Burada dövlət başçısının diqqət çəkdiyi daha bir məqam azərbaycanlı iş adamlarının öz sərmayələrini xaricə yox, indiki həssas məqamda daha çox ölkə daxilində yatırmasının vacibliyi barədə olub. Xatırladaq ki, son dövrlərə qədər Azərbaycanın iş adamları bir çox xarici ölkələrdə böyük həcmdə vasait yatırıb. Xüsusən də Türkiyə, Gürcüstan, Monteneqro, Rusiya, Çexiya və bir çox ölkələrə Azərbaycandan külli miqdarda vəsaitlər qoyulub. Amma pandemiya səbəbindən qlobal iqtisadiyyatında yaşananlar səbəbindən dövlət iş adamlarının öz pullarını indi ölkə daxilində yatırmasını istəyir. Xaricə investisiya yatırmaq istəyənlər isə artıq bunu əsaslandırmalıdır. Elə bu məqama diqqət çəkən Prezident İlham Əliyev bildirir: “Pandemiya dövründə, ümumiyyətlə, iqtisadi fəallıq çox aşağı düşüb. Dünyada bu iqtisadi fəallıq nə vaxt bərpa ediləcək və yaxın gələcəkdə ediləcəkmi, bunu demək mümkün deyil. Ona görə biz gərək bu məsələyə çox praqmatik nöqteyi-nəzərdən yanaşaq və bilməliyik ki, bu gün xarici investorlar üçün Azərbaycanda cəlbedici sahələr energetika sahəsi ilə bağlıdır - neft-qaz layihələri, elektrik enerjisinin istehsalı, bərpaolunan enerjinin istehsalı, nəqliyyat layihələri. O ki qaldı kənd təsərrüfatı layihələrinə, əlbəttə ki, çalışmaq lazımdır. Ancaq əsas ümidimiz yerli investorlaradır. İlk növbədə, yerli sahibkarlar Azərbaycana sərmayə qoymalıdırlar... Xarici ölkələrə on milyonlarla dollar həcmində investisiya qoyan Azərbaycan sahibkarı, ilk növbədə, öz Vətənini düşünməlidir, öz insanlarımızı düşünməlidir... Ona görə indiki şəraitdə böyük vəsaiti xarici ölkələrə qoymaq, hesab edirəm ki, düzgün olmaz. Pandemiya başa çatsın, neft bazarlarında vəziyyət sabitləşsin, iqtisadi inkişaf öz tempini alsın, ondan sonra mən etiraz etmirəm, necə ki, bu günə qədər etiraz etməmişəm. Amma indiki şəraitdə, hesab edirəm ki, bu dözülməzdir və əlbəttə, biz bunu hansısa qanuni yollarla qadağan edə bilmərik və belə bir fikrimiz də yoxdur. Ancaq nəzarət edə bilərik və Azərbaycanın aidiyyəti qurumları buna gərək çox ciddi fikir versinlər. Əgər indiki şəraitdə Azərbaycan biznesmenləri, o cümlədən böyük biznesin nümayəndələri xarici ölkələrə vəsait qoymaq istəyəcəklərsə, gərək bunu əsaslandırsınlar və bu məsələ diqqət mərkəzində olmalıdır”.
Hesab edilir ki, Prezidentin bu sözlərindən sonra ölkə iqtisadiyyatına, o cümlədən regionlara özəl sektor tərəfindən daha böyük həcmdə investisiya qoyulacaq. Burada iş adamları nəzərə almalıdır ki, dövlət daim onlara ən çətin vaxtda yardım edib və etməkdədir. İndi bunun müqabilində iş adamlarının ölkə daxilində daha çox sərmayə yatırması da zərurətdir. Ölkə daxilində investisiya mühitinin daha da yaxşılaşdırılması buna əlavə şərait yaradır. Digər tərəfdən bu, sahibkarlığın inkişafı üçün zəmin formalaşdırır. Ekspertlər qeyd edir ki, Azərbaycanda biznes mühitinin yaxşılaşdırılması ilə bağlı islahatlar, sahibkarlar üçün biznesdə prosedurların sayının kəskin azaldılması, o cümlədən maliyyə və digər resurslara çıxış imkanlarının artırılması iş adamlarına dövlət tərəfindən edilən mühüm köməklikdir. Lisenziyalaşdırma sisteminin təkmilləşdirilməsi, bir sıra sektorlarda lisenziyaların tamamən ləğv edilməsi, lisenziyalar üzrə müəyyənləşdirilmiş məbləğin aşağı salınması, regionlar və paytaxt üçün diferensial lisenziya tariflərinin müəyyənləşdirilməsi və sahibkarlıq subyektlərinin fəaliyyətinə yersiz müdaxilənin minimumlaşdırılması da burada öz sözünü deyir. Görülən işlər sahibkarlar üçün fəaliyyətlərinin genişləndirilməsi, onların fəaliyyətlərinə müdaxilələrin aradan qaldırılması baxımından vacibdir. Digər tərəfdən sahibkarlar dövlətin təklif etdiyi təşviqlərdən istifadə etmək imkanı əldə ediblər. Sənaye parklarında və aqroparklarda sahibkarların çox sayda vergi güzəştlərindən istifadə imkanları var ki, bu da sahibkarlığın inkişafı və genişləndirilməsi baxımından çox vacibdir. Ekspertlər hesab edir ki, sahibkarlığın inkişafı regional olaraq sektoral inkişafa birbaşa təsir göstərir. Əvvəllər regionlar aqrar sektorun inkişafı baxımından xarakterizə edilirdisə, artıq regionlar da birbaşa sənayenin inkişafına töhfə vermək imkanına malikdirlər. Sənaye parklarının yaradılması regionlarda sənayeləşməyə təkan verən faktorlardan biridir. İndi Azərbaycan regionları artıq innovativ sənaye sahələrinin formalaşmasında iştirak edir. Bu, regionların ixrac strukturunun dəyişməsinə və regionların yalnız aqrar məhsul deyil, həm də sənaye məhsulu ixrac etməsinə imkan verir. İndi yeni sərmayələr hesabına sahibkarların bu imkanlardan faydalanması, xüsusən də ixracda daha fəal olmasına ehtiyac var. Dövlət də bu halda təşviq siyasətini davam etdirir, biznes mühitinin genişləndirilməsi ilə bağlı fəaliyyətini genişləndirir. Nəticədə sahibkarların aktivliyi hesabına Azərbaycan yerli və xarici bazara daha çox məhsul çıxara bilər ki, bu da sahibkarlığın inkişafı üçün bir zəmin formalaşdırır.
Ramil QULİYEV
