Fəqan Əliyev: “Dəniz suyundan yanacağın alınması və daha sonra onun enerjiyə çevrilməsi baha başa gəlir” Zakir Əhmədov: “Dəniz suyundan yanacağın alınmasının perspektivi var”
Azərbaycan alimləri “Hidroqaz” adlı dəniz suyundan yanacağın alınması texnologiyasını təkmilləşdiriblər. Bu barədə mətbuata açıqlamasında layihənin təşəbbüskarlarından biri Mürvət Qəribov deyib. Onun sözlərinə görə, əldə edilən praktiki nəticələr yeni texnologiyanın səmərəliliyini və məhsuldarlığını sübuta yetirməyə imkan yaradıb.
Qəribov əlavə edib ki, tədqiqatların erkən mərhələlərində buna nail olmaqda çətinliklər yaşanıb: “Texnologiyanın təkamülü ondan ibarətdir ki, dəniz suyunun emalı prosesində alınan yanacaq artıq əsas məhsul deyil. Başlıca məhsul dəniz suyunun emalı nəticəsində əldə edilən yuyucu vasitədir”.
Açıqlamadan o da məlum olub ki, sözügedən texnologiyanın təkmilləşdirilməsi üzərində iş gedir: “Məsələn, hazırda tərəfimizdən reaktorun təkmilləşdirilmiş versiyası hazırlanır və onun yekun prototipinə çox yaxınlaşmışıq. Bu gün reaktor bir saat ərzində bir kubmetr qazın alınması məqsədilə 100 litr suyu emal etməyə qadirdir. Yəni bir saat ərzində biz 100 litrə yaxın hazır yuyucu vasitə əldə edə bilərik”.
Məlumat üçün qeyd edək ki, ilk dəfə texnologiya 2014-cü ildə Bakıda, I Respublika Əqli Mülkiyyət və İnnovasiya Sərgisində nümayiş etdirilib. Texnologiya patentləşdirilib və Qəribovun qeyd etdiyi kimi, yanacağın alınmasının ekoloji cəhətdən təmiz bir üsuludur. O, həmçinin, vurğulayıb ki, bu üsul ətraf mühitin qorunmasında və qlobal istiləşmənin qarşısının alınmasında mühüm rol oynamaq üçün nəzərdə tutulub.
O da məlumdur ki, dünyada alternativ enerji mənbələrindən istifadəyə maraq ilbəil artır. Müxtəlif mənşəli bu kimi enerji vasitələrindən istifadə olunur. Bununla bağlı texnologiyalar təkmilləşdirilir. Maraqlıdır, Azərbaycanda dəniz suyundan yanacağın alınması ilə bağlı görülən işlərin perspektivinə ekspertlər necə yanaşırlar?
Məsələyə münasibət bildirən texnika elmləri doktoru, Beynəlxalq Ekoenergetika Akademiyasının prezidenti Fəqan Əliyev, prinsipcə, buna müsbət yanaşsa da, hesab edir ki, hələlik dəniz suyundan yanacaq alınması baha başa gəlir: “Azərbaycanda enerji almaq üçün mənbələr çoxdur. Bunlara günəş, külək, çaylar, termal su mənbələri, bioqaz, biokütlələr daxildir. Dəniz suyundan yanacağın alınması və daha sonra onun enerjiyə çevrilməsi baha başa gəlir. Ona görə də bu sahəyə o qədər də çox optimist yanaşmıram. Hesab edirəm ki, sadaladığım alternativ mənbələrdən istifadə olunmasına önəm verilməlidir”.
Digər ekspert Zakir Əhmədov isə məsələyə fərqli prizmadan yanaşdı. Onun sözlərinə görə, ortada bununla bağlı konkret nəticələr varsa, gələcəkdə bunu daha da inkişaf etdirmək olar: “Nəzərə almaq lazımdır ki, Azərbaycan alimləri dəniz suyundan yanacağın alınması ilə bağlı müəyyən elmi və praktiki nəticələr əldə ediblər. Texnologiyanın təkmilləşdirilməsi istiqamətində də işlər həyata keçirilir. Sadəcə, bu sahədə ciddi nəticələrin əldə olunmasına müəyyən zaman lazımdır. Nəzərə alsaq ki, 4 il əvvəl sözügedən yenilik ortaya qoyulub, deməli, bununla bağlı hələ görüləsi işlər var. Bütün hallarda, dəniz suyundan yanacağın alınmasının perspektivi var. Fikrimcə, bu sahənin inkişafına diqqəti artırmaq lazımdır”.
Vidadi ORDAHALLI
