“Azərbaycan deyiləndə ayağa dur ki” nidasını deyib cümhuriyyət quran babalarımız bu torpağa, bu xalqa dayaq olanlarla birgə sənin də adını tarixə həkk etdilər.
Azərbaycan! Azərbaycan! Üçrəngli bayrağınla məsud yaşa!
-deyənlərin içində sənin səsin, nəfəsin daha gur, daha doğma idi. Müstəqil ölkənin Polisi olmaq şərəfini qanından, canından əziz tutub 100 il bundan öncə torpaq, xalq uğrunda şəhid olan xələflərinin varisisən Sən.
Sənin də alın yazına şəhidlik, ağır sınaqlardan keçmək yazıldı. Minlərlə canın qurban, sinəsinin hərbə meydan olduğu məmləkəti, bu doğma Vətəni qorumaq üçün soyuq səngərləri övladın kimi bağrına basıb ona keşik çəkdin. Çünki Vətən dardaydı, hayına-harayına, səsinə sinəsində Vətən məhəbbəti məkan olan oğullar yetməliydi.
100 il bundan öncə içdiyin anda sadiqlyini bir daha sübut etmək üçün qanından, canından keçməklə unudulmaz bir tarix yazdın.
Səndən ötrü can verməyə cümlə hazırız! Səndən ötrü qan tökməyə cümlə qadiriz!
“Ayrılıq ölüm deyil”. Yüz illər böyunca bunu öyrətdilər bizə. Gözümüzü ölümlə qorxutdular. Ayrılıqlar ölümün kölgəsində qaldı həmişə. Amma bu gün sənin adın, sənin andın dilimizdə, yaddaşımızda, tariximizdədir.
Ayrılıq ölüm deyil, amma bütün ayrılıqların sonunda itirmək və unudulmaq qorxusu hakimdir. Onsuz da insan tez unudur fikri hörümçək toru kimi yaranışdan bu günə kimi hamını, hər kəsi öz təsiri altına salıb və yaddaşımızdan kiminsə, nəyinsə ya bir xoş xatirə şəklində, ya da digər formada unudulması ağrıdır bizi.
Bu şübhəsizdir ki, hər bir insanın ömründə işıqlı dünya ilə nə vaxtsa vidalaşmaq qisməti var və onun da altında ömrün sonuncu addımları ilə gələn ayrılığın imzası. Fərqi yoxdur hansı rəngdədir...
Lüğətimizdə bədbin notlara köklənmiş sözlərin çox olması məni də düşündürür və əlbəttə ki, düşünə-düşünə buna cavab tapmağa çalışıram...
Ayrılıq haqda fikirləşəndə həmişə gözlərimin özünə Vətənim-Azərbaycan gəlir. İçimdə bir istək baş qaldırır. Bəlkə bundan sonra xəritədə, ədəbiyyatda “Azərbaycan”-odlar ölkəsi yox, ağrılar, ayrılıqlar, ayrılıqlar ölkəsi yazaq?!
O, yaşamını anlamlı etmək üçün mənsub olduğu böyük bir məmləkətə həqiqi vətəndaşlıq etmək niyyətində idi. Məhz belə olmasaydı Allah dərgahında öz gerçəkliyinə bu qədər yaxın düşə bilməzdi. İlahi sevgiyə qovuşaraq yaşamaq üçün boynuna düşəni layiqincə həyata keçirə bilsin deyə həmişə ölümə hazır olması ilə bir həyat fəlsəfəsi yaratmış, yaşamışdı özü üçün. Vətənsizliyə, yurdsuzluq acısınaqatlanmağın, dözməyin teoremini isbatlamaq çətin olsa da, mizanı pozulmuş dünyada hələ haqq itməmişdi. Çünki onu itməyə qoymayan oğullar vardı hələ...
Eldar Abdulla oğlu Babayev 1962-ci ilin martında qədim Azərbaycan torpağı olan indiki Ermənistanın Zəngibasar mahalının Rəncbər kəndində doğulmuşdu. Üç bacının bir qardaşı idi. Orta məktəbi qızıl medalla bitirib Azərbaycan İqtisad Universitetinə daxil olmuşdu. Elə həmin il də Leninqrada (indiki Sankt-Peterburqa) hərbi xidmətə yollanmışdı. Hərbi xidmətdə olarkən öz nizam-intizamı, səmimiyyəti, savadı diqqəti çəkmiş, müxtəlif millətlərdən olanların içərisində fərqlənmişdi.Uğurlarına görə dəfələrlə təşəkkür, medal, fəxri fərman almışdı. Əsgərlikdən serjant rütbəsi ilə qayıtdıqdan sonra, 1981-ci ildə Bakıda daxili işlər orqanlarında serjant kimi xidmətə başlamışdı. İlk iş yeri Mühafizə İdarəsi idi.
Maraqlıdır, niyə məhz mühafizə? Bu, onun gələcək ömür yoluna qismətiinin göndərdiyi bir mesaj idiİnsanların canını, malını qorumaqdan keçən yollar sonradan Vətəni qorumağa aparacaqdı onu...
Hələ tələbə ikən hər telinə ömrünün bir ilini bağladığı Səltənətlə 1987-ci ildə ailə qurması ömrünə gün kimi doğdu. Xoşbəxtliyin qapısını döyüb onun kəndarından içəri keçənlərə yoldaş ola bilmişdi nə əcəb ki. Arzu dənizində qoşa üzmək, çətinliklərə sinə gərmək üçün uzun birgə yola çıxmışdılar...
Bütün yolların sonunda ayrılıq var, bütün yollar nə vaxtsa bitir. 1988-ci il hadisələri artıq yenidənqurma ideyasını irəli sürənlərin dünyanın dillərə və dinlərə ayrılması üçün cızdıqları planları açıqdan-açığa sərgiləməyə başlamışdı. Qafqazda “sunami təhlükəsi” nə yol açan bir zəlzələ ocağı alovlanırdı ki, mərkəzi yenə Azərbaycan idi.
Zəngibasar da yağıya hədəf olmuşdu. Ata-baba ocağının külünü göyə sovururdu özbəöz “kirvə”lərimiz.
Doğulduğu torpağı bir daha görməmək hissini qəlbinə yaxın buraxmaq istəməsə də artıq göstəriş yuxarılardan verilmişdi. 90-ci ilin yanvar isə minlərlə vətənpərvər oğul və qızlarımız kimi onu da qisasa hazır dayanan bir cəngavərə çevirdi. İlk şəhidlərin xəbəri onu da Vətən üçün səngərə apardı...
“Onu ailənin yeganə övladı olduğu üçün döyüşə aparmırdılar. O isə mübahisə, təkid edirdi. Eldarı inandığı işdən, Vətənə verdiyi sözdən kim, nə zamana qədər çəkindirə, uzaq tuta bilərdi ki?!
Nəhayət cəbhəyə yola düşdü. Gücü-qüvvəti, silahdan istifadə bacarığı ona çətinliklərdən çıxmağa kömək etdi. Azərbaycan uğurunda vuruşmaq, yurd-yuvasının, gözü yaşlı anaların öldürülən uşaqların, qanına qəltan edilən qız-gəlinlərin düşmənlərdən qisasını almaq üçün sinəsi səngər oğullarla birlikdə çox qanlı döyüşlərdən keçdi. 1991-ci ilin avqustun 20-də Goranboyun Buzluq kəndi ətrafında gedən döyüş isə onun üçün son oldu. Hələ 30 yaşı olmamışdı...
Səltənət xanım deyir ki, avqustun 18-i idi. AzTV-də “Günün ekranı” xəbərlər proqramı gedirdi. Aparıcı dedi ki, düşmənin Goranboya hücumu zamanı iki polisimiz şəhid olub. Nədənsə o an mənə elə gəldi ki, biri Eldardır. Ancaq yenə də özümü tox tutmağa çalışdım. Həm də bircə gün əvvəl onunla danışmışdım, mənə ürək-dirək verib demişdi ki, iki gün sonra evə gələcək. İçimi yeyə-yeyə qalmışdım. Nə atası, nə qardaşı vardı ki, gedib ondan bir xəbər bilsin. Mənim və bacılarının əlindən nə gəlirdi ki.O vaxt Müdafiə Nazirliyinin rəhbərliyinin qəbuluna getdim və gördüyüm biganəlik, insan taleyinə etinasız yanaşma məni bir də yandırdı. Təkcə ailə başçısını, həyat yoldaşımı itirməmişdim. Qardaşsız qalan bacılara, atasız qalan iki körpəsinə nə deyəcəkdim?...
Döyüşçülərimiz onun meyitini tapanda üstündə 6 ədəd boş avtomat darağı varmış.Məzarı Fəxri xiyabandadır...
1995-ci ildə isə ulu öndərimizin fərmanı ilə ölümündən sonra “İgidliyə görə” medalı ilə təltif edilib. 2004-cü ildə isə möhtərəm Prezidentimiz tərəfindən ailəsi evlə təmin olunub...
Bu gün Binəqədi rayonunun küçələrindən biri onun adını daşıyır...
Bu gün onun yarımçıq qalan ömrünü bütün Azərbaycan, yarımçıq qalan xidmətini isə Polis Akademiyasının əməkdaşı, polis polkovniki Səltənət Mustafayeva davam etdirir...
...Dünyadan köçəndə kimini bir qoşun aparır, kimini də bir qurşun aparır-ürəyində gəzdirdiyi güllə yarası. Bunları da anası Zəhra xanım dedi...
Sən demə, insana yaşamağın yanmaq olduğunu onun sevinci deyil, dərdi öyrədirmiş. Əslində, yaşamaq elə də çətin deyil, çətin olan Vətənin daşına, fidanına, çiçəyinə dönə bilməyi bacarmaqdır...
Hərdən ömrümüz mənə qum saatını xatırladır. Vaxtı doldurmaq üçün keçmişdən gələcəyə, gələcəkdən sonsuzluğa qədər uzanan bir ömür yaxşı ki, qismətimizə yazılmayıb. Yaxşı ki, qədərin hər şeyi hədər edəcəyi qorxusu var içimizdə. Bizdən sonra nəsə qalacaqmı, qalanlar da xatırlanacaqmı? İnkar etsək də, etməsək də, həyat bizim üçün sualdan başlayır. Ömrümüzün əvvəli də sual, sonu da...
Çoxlarının tanımadığı bir şəhid qardaşımız haqqında bu yazımı niyə belə başlamağım özümə də qəribə gəlir, doğrusu. Amma həm də düşünürəm, şəhidlərdən danışarkən elə bir ovqatı yaşamalısan ki, o ucalığa yüksələnlərin ruhu inciməsin. Yəni bütün vücüdun ilahi bir eşqin nuruna qərq olmalı, özünü onlarla bir cərgədə hiss etməlisən...
Şəklinin önündə durub onun son döyüşünü, aldığı sonuncu nəfəsi təsəvvür etməyə çalışıram.Şəkildən gülümsəyən gözlərində uzaq, əlçatmaz olan işıq görürəm.
Önünə tər qərənfillər qoyulmuş bu şəkil şəhid polis Həsənov Hamlet Tahir oğlunundur. O, 1966-cı ildə Füzulinin Mirzəcamallı kəndində dünyaya göz açıb. 1982-ci ildə Bakıda orta ixtisas təhsili alıb. Hərbi xidmətini başa vurduqdan sonra, 1988-ci ildə Kürdəmir RPŞ-də xidmətə başlayıb. 1993-cü ildə torpaqlarımızın müdafiəsi zamanı qəhrəmancasına həlak olub. Onunla birgə döyüşlərdə iştirak etmiş Vaqif Əhmədov xatirələrini bölüşür:
Kim deyir ki, biz unutqanıq? Xatırlamağı bacarırıqsa, xatırlayıb əziz tuturuqsa, deməli, Vətənin həm də şəhid qanıyla yoğrulduğunu yaxşı dərk edirik.
Yeri gəlmişkən, bir məqamı da xatırlatmaq istəyirəm. Ölkə başçısının Füzuliyə olan səfəri və “Dağlıq Qarabağ əzəli Azərbaycan torpağıdır. Siz - Qarabağda doğulmuş, yaşamış, bu gün yaşayan insanlar bunu hamıdan yaxşı bilirsiniz... Biz öz torpağımızda yaşayırıq, öz torpağımızı müdafiə edirik və müdafiə edəcəyik. Əminəm ki, ərazi bütövlüyümüzün bərpası qaçılmazdır. Bunu düşmən də bilir və bilməlidir!” - deməsi, inanıram ki, Hamlet kimi qəhrəman oğullarımızın da ruhunu şad etdi...
Bəzən əcəl öz ovunu - insanı ölüm dilində danışdırır ki, ətrafındakılar anlaya bilməsin. Acizliyimizi büruzə verməmək naminə bu İlahi qanunauyğunluğa və nizama tabe olmaq üçün alın yazımızla barışıb: “Nə etməli, qismətdir, qədərdir”, - deyirik. Səhər salamını alıb axşam ölüm xəbərini eşitdiyin birinin taleyini düşündükcə anlayırsan ki, demə, olumdan-ölümə doğru bircə addımlıq yol varmış.Həyat pəncərəsi, kiçik bir nəfəsliyi olmayan otaq kimi içini sıxanda insan bəzən kölgəsi üçün də darıxır. Yəni yaşamağın elə həm də kölgənin var olmağı deməkdir...
Əslində, həyat insan sözünün sinonimidir və insanın yaşamaq həvəsi heç vaxt bitib-tükənmir. Yaşamaq Adəmlə yaşıd olan arzudur. O, insan şəklinə düşəndə nə vaxtsa ölür...
***
Bütün şəhidlərin alın yazısı birdir, eynidir. Elə qismətləri də. Yağmalanmış yurdumuzun hər qarışından bir şəhid ruhu boylanır. Şuşa, Laçın, Kəlbəcər, Zəngilan, Ağdam, Qubadlı, Füzuli, Cəbrayıl gözləri yol çəkən ana misalı bizi gözləyir. Və bu gün “Xocalı” deyəndə yeddi yox, yetmiş yeddi yerdən göynəyən yaramıza düz iyirmi altı ildir ki, məlhəm qoya bilmirik.
İndi Xocalıda torpağın üzü soyuq deyil, od kimidir, köz kimidir. Elə biz də yanan ürəyimizlə hər gecə o torpaqları yuxularımızda görür, bir ucu göyə bülənd olan ahımızla dağı, daşı lərzəyə gətiririk. Bir-birimizə “səbr et” deməklə, həm də günü-gündən səbirsiz oluruq.
Düz iki il öncə səbrimiz elə daşdı ki, düşmən qorxusundan canını götürüb arxasına baxmadan qaçdı. Lələtəpədən üzü işğal olunmuş torpaqlarımıza azadlıq yeli əsdirən üçrəngli bayrağımız da kövrəldi o gün. O gün hamımız kövrəldik. Ağladıq da, amma sevincimizdən. Həm də yas tutduq qanı torpaq olan oğullarımız üçün. Hər ağızdan “Vətən sağ olsun” nidaları Şuşaya qədər yol aldı, tikanlı məftillər belə onu saxlaya bilmədi...
Həmin gün ən çox sevinən Xocalı oldu, soyqırımın qurbanı olan xocalılar oldular. Bəlkə də hamıdan çox Əlifin ruhu sevindi. Bizim Əlifin, mənim, sənin, onun Əlifinin...
Unutmaq daha bizim alın yazımız deyil. Amma bir zaman taleyimiz idi, qədərimiz idi. Bizə unutmağı və unutdurmağı öyrətmişdilər. İndi kiçik bir uşağa: “Əlif Hacıyev kimdir”,- desən: “O, şəhid Vətən oğludur”,- deyəcək...
Əlif Lətif oğlu Hacıyev 24 iyun 1953-cü ildə Xocalıda doğulub. Orta məktəbi bitirdikdən sonra ordu sıralarına çağırılıb. 1973-cü ildə ordudan tərxis olunduqdan sonra Xankəndindəki Avtonəqliyyat Müəssisəsində sürücü işləyib. 1974-1984-cü illərdə Belarusiya və Azərbaycanın daxili işlər orqanlarında müxtəlif vəzifələrdə işləyib. 1976-cı ildə SSRİ DİN-nin Frunze adına Xüsusi Orta Milis Məktəbinə daxil olub. 1981-ci ildən təhsilini SSRİ DİN-in Akademiyasında davam etdirib.
Əlifin millətçilərlə mübarizəsi Qarabağ hadisələrindən əvvəl başlayıb. Dağlıq Qarabağda, Xankəndində erməni separatçılarının gizli fəaliyyəti, azərbaycanlılara qarşı məkrli niyyətləri onun diqqətindən yayınmayıb. Bacarıqlı və qorxmaz polis işçisi Əlif Hacıyev heç nədən və heç kimdən qorxmadan onları ifşa etməkdən çəkinməyib. 1984-cü ildə Əlif ermənilər tərəfindən oğurlanmış azərbaycanlı uşağı xilas edəndə, Xankəndindən Yerevana millətçi qruplara külli miqdarda pul göndərilərkən onun qarşısını alanda, separatçıların gizli təşkilatlanma planlarına maneçilik törədəndə ona qarşı xüsusi tədbir hazırlanıb. Bu tədbiri böyük ustalıqla, “sübut” və “dəlillərlə” həyata keçirənlər onu saxta ittihamla həbs ediblər. Məhkəmə Ə.Hacıyevə 10 il azadlıqdan məhrumetmə cəzası verib. Uzun-uzadı şikayətlərdən sonra cəza müddəti 6 ilə endirilib, sonda isə bəraət alıb. Azadlığa çıxan kimi 1990-cı ildə yenidən Qarabağa qayıdıb. Həmin il dekabr ayının 21-də polis orqanlarında xidmətə bərpa olunub, Xocalıdakı hava limanı xətt daxili işlər bölməsinin rəisi vəzifəsinə təyinat alıb. Gördüyü işlərinə görə 1991-ci ilin dekabr ayında ona mayor rütbəsi verilib. Ə.Hacıyev, eyni zamanda aeroportun hərbi komendatı olub. Məhz onun bu təyinatından sonra bu ərazi ermənilərin əlindən çıxıb.
Xocalı aeroportunun strateji əhəmiyyətini başa düşən ermənilər aeraportu zor gücü ilə ələ keçirməyə çalışıblar. Bunun üçün Xankəndindən içərisində 100-ə yaxın döyüşçünün olduğu iki avtobus göndərilib. Quldurlar aeraportu mühasirəyə alıb, oranı boşaltmaq üçün azərbaycanlılara vaxt veriblər. Bu zaman hava limanında növbədə cəmi 30-a yaxın əməkdaş var idi. Əlif hiyləyə əl atıb. Səsgücləndiricinin qarşısına keçərək əmrlər verməyə başlayıb: “Filan batalyon filan əraziyə, filan rota ön hissəyə və s. keçsin”. Gələnlər elə başa düşüblər ki, burada azərbaycanlılardan ibarət böyük bir polk var. Buna görə də hava limanını tərk etmək məcburiyyətində qalıblar.
1992-ci il fevralın 25-i Əlif Hacıyevin dəstəsi səhərə qədər düşmənə ciddi müqavimət göstərdi. Amma qüvvələr qeyri-bərabər idi.
Əlif Hacıyev yenə gücünə, adamların etibarına və etimadına inanıb geri çəkilmədi.
İlk növbədə dinc əhalini nisbətən təhlükəsiz yerə çatdırmağa cəhd göstərdi. Qanlı döyüş gedə-gedə onların bir hissəsini Ağdamın Şelli kəndinə çatdıra bildi. Amma hələ də təhlükədə xeyli adam vardı və bu adamlar Əlif Hacıyevin yolunu gözləyirdilər.
Onun cəsədi Xocalıda 5 gün böyürtkən kollarının arasında qaldı. Ağdama gətiriləndə isə dəyişdirilən digər meyitlərin altında sırıqlıya bükmüşdülər ki, erməni yaraqlıları onu tanımasınlar.
Polis mayoru, Əlif Hacıyev ölümündən sonra Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 6 iyun 1992-ci il tarixli fərmanı ilə "Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı" adına layiq görülmüşdür...
Xatirini hər zaman əziz bildiyimiz Vətən oğullarının illər öncə vuruşduqları amal uğrunda bu gün Azərbaycan xalqı, Azərbaycan adlı məmləkət vuruşmaq, yağı əlində qalan torpaqları azad etmək üçün Ali Baş Komandanın, möhtərəm Prezidentimiz cənab İlham Əliyevin “Müqəddəs döyüşə hazır ol, mənim xalqım” əmrinə hər zaman hazırdır. Biz Qələbə istəyirik, Polisim! Qələbə, Qələbə, yalnız Qələbə!
Elnarə Nəbiyeva, 178 nömrəli məktəbin Azərbaycan dili və ədəbiyyat müəllimi Yazı Azərbaycan Polisinin 100 illiyinə həsr olunmuş müsabiqəyə təqdim olunur.
