İsa Əliyev: “İqlim dəyişikliyi təbiətə geniş spektrdə təsir edir” Telman Zeynalov: “Nəzərə almaq lazımdır ki, son 100 min il ərzində 3-4 dəfə iqlim dəyişikliyi baş verib”
Bir sıra rayonları çıxmaq şərtilə bu il ölkəmizə qar, demək olar ki, az yağdı. Paytaxt Bakı ərazisinə isə heç qar yağmadı. Qış aylarında Bakıya qarın yağmamasının səbəbi iqlim dəyişikliyi ilə izah edilir.
Coğrafiya İnstitutunun direktoru, akademik Ramiz Məmmədov mediaya açıqlamasında bildirib ki, planetin qlobal temperaturu yüksəlir: “Qış aylarında havaların mülayim keçməsi, fevral ayında qarın yağmaması iqlim dəyişmələri ilə bağlıdır, başqa səbəbi yoxdur. Bundan sonra belə olacaq. Bunların fəsadlarını həyatımızda mənfi hiss edirik. Qar özü ilə bərəkət gətirir. Başqa tərəfdən, mikroblar ölür, xəstəliklər azalır. Eyni zamanda, qarın yağması yuxarı dağlarda su ehtiyatının yığılması deməkdir. İstilər düşəndən sonra qar əriyir, çaylarda ilboyu su olur, insanlar ondan istifadə edirlər. Bütün bunlar olmayacaq. Qlobal istiləşmə, təbii ki, insan sağlamlığına da mənfi təsirlərini göstərəcək”.
Qeyd olunduğu kimi, iqlim dəyişikliyinin baş verməsi səbəbilə bu il paytaxt ərazisinə qar yağmadı və qarşıdakı illərdə də Bakıya qar yağmayağı proqnozlaşdırılır.
Təbii ki, qış fəslində qar yağmayanda bu hal insan sağlamlığına mənfi təsir göstərir, çaylarda sululuğun səviyyəsi azalır və eyni zamanda, məhsuldarlıq da aşağı düşür.
Maraqlıdır, Bakı və Abşerona qar yağmazsa, o zaman təbiətdə hansı dəyişikliklər baş verər? Flora və ya faunaya bunun nə kimi təsirləri ola bilər?
Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin Ekoloji təbliğat şöbəsinin müdiri İsa Əliyev “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında qeyd etdi ki, ümumi tendensiya istiləşməyə doğru gedir: “Planetar və qlobal miqyaslı problemdir, yalnız Azərbaycana aid deyil. Amma bir neçə gün öncə Avropada, Çində soyuqlar oldu, qar yağdı, nə qədər adam da həlak oldu. O cümlədən, İrana da bu yaxınlarda qar yağdı. Yəni demək olmaz ki, gələn il paytaxta qar yağmayacaq. Nəzərinizə çatdırım ki, ötən il Bakıda ciddi soyuqlar və qar var idi. Gələn il isə qar yağa da bilər, yağmaya da. Bəlkə 10 ildən sonra ola bilsin ki, Bakıya qar yağmasın. Yaxın iki-üç ildə qar yağa bilər. Bakıya qar ümumilikdə həmişə az düşsə də, olurdu. Amma bunu o dərəcədə risqli adlandırmaq çətindir”.
İ.Əliyevin sözlərinə görə, iqlim dəyişikliyi təbiətə geniş spektrdə təsir edir: “Abşeron rayonu quru ərazidə yerləşir. Hazırda dağlarda qar var, bulaqlar onlardan formalaşır. Qarın yağmaması ilk növbədə xəstəliklərin sayının artmasına təsir göstərir. Qarın yağmaması, şaxtanın olmaması məhsuldarlığa təsir edir”.
Həmsöhbətimiz bildirdi ki, Abşeron və ona yaxın olan ərazilər qumsal və yarımsəhraya yaxın ərazi tipidir. Bu ərazilərə yağan qar nə suvarmada istifadə olunur, nə də başqa sahədə.
İ.Əliyev onu da əlavə etdi ki, o, Bakıya qar yağmayacağı fikri ilə razı deyil. Növbəti illərdə Abşeron və ona yaxın ərazilərə qar yağacaq: “Ancaq onu da danmaq olmaz ki, planetimiz istiləşir. Planetin istiləşməsi qlobal problemdir. İstiləşmənin xarakteri kəskin temperatur stresslərinin yaranması, quraqlıq, sel və daşqınların artmasından ibarətdir. Hələ ki, buzlar var. Planetin hər iki qütbündə buzlar var”.
Ekoloq Telman Zeynalov qəzetimizə açıqlamasında bildirdi ki, Bakıya qar yağmayacağı fikri düzgün deyil: “Məlumat üçün bildirim ki, son 400 min il ərzində 5 dəfə istiləşmə, 4 dəfə isə buzlaşma dövrü yaşanıb. Onu da nəzərə almaq lazımdır ki, son 100 min il ərzində 3-4 dəfə iqlim dəyişikliyi baş verib. Ya hava isinir, ya da əksi baş verir. Bu, təbiətin qanun-qaydasıdır. O dövr ərzində biomüxtəliflik məhv olur, yenisi əmələ gəlir”.
Həmsöhbətimizin sözlərinə görə, Abşerona yaxın ərazilərə qar yağmaması insan sağlamlığına ziyandır, məhsuldarlığın zəifləməsi, aqrar məhsulların satış qiymətinin artması və çaylarda sululuq səviyyəsinin azalması baş verəcək.
Günel CƏLİLOVA
