İlqar Hüseynli: “Qəbrin üzərində mərmərdən abidələrin, sinə, baş daşının qoyulması qanunla qadağan olunmalıdır”
Mərmərdən hazırlanan, dəbdəbəli və bahalı qəbir daşları dövrü keçmişdə qalacaq. Artıq rəhmətə gedən şəxsin yaxını doğmasına dəbdəbəli qəbir daşı düzəltdirə bilməyəcək. Bununla bağlı Nazirlər Kabineti xüsusi bir qərar qəbul edəcək. Bu qərar barəsində Dini Qurumlarla İş üzrə Dövlət Komitəsinin sədri Mübariz Qurbanlı media nümayəndələrinə məlumat verib. Onun sözlərinə görə, Nazirlər Kabinetinin qərar layihəsi hazırdır və layihə üzərində mütəxəssislər geniş iş aparıblar.
Komitə sədri əlavə edib ki, yeni qaydalar mövcud qəbiristanlıqlara deyil, yalnız bundan sonra salınacaq məzarlıqlara aid ediləcək: “Əsas qaydalar ondan ibarətdir ki, məzarlıqlarda dəbdəbəli qəbirüstü abidələrin və s. yaradılmasına icazə verilməyəcək. Bu qaydalar məzalıqlarda bütövlükdə vəziyyəti nizamlamaq məqsədi daşıyır”.
Dəbdəbəli məzarların, qəbir daşlarının yaradılmasına icazə verilməməsini tək ekspetlər deyil, ölkə ictimaiyyəti də müsbət qarşılayır.
Sosial sahə üzrə ekspert İlqar Hüseynli bizimlə söhbətində qeyd etdi ki, qəbrin üzərində mərmərdən abidələrin, sinə, baş daşının qoyulması düzgün deyil. Bu da israfçılıqdır: “Bundan nə dünyadan köçən insana, nə də ki, onun yaxınlarına bir fayda yoxdur. Bahalı qəbir daşı qoydurmaq artıq bir rəqabət predmetinə, insanlar arasında şan-şöhrət, öyünmək vasitəsinə çevrilib. Ona görə də mən düşünürəm ki, bütün bu halların qarşısı alınmalıdır. Amma sırf inzibati yollarla belə hallarla mübarizə aparmaq çətin olur. Çünki bu on illərlə formalaşmış adət-ənənələrdir. Bu məsələlər təkamül yolu ilə həll olunmalıdır. Bahalı qəbir daşları məsələsini qanunvericiliklə də həll etmək olar. Şəxsən mən bu məsələdə qadağaların tərəfdarıyam. Çünki bu məsələlər tövsiyə ilə həll olunmur”.
Həmsöhbətimiz onu da vurğuladı ki, bahalı məzarlar və qəbir daşlarının hazırlanması Azərbaycan cəmiyyətində birmənalı qarşılanmır: "İnsanlar buna böyük vəsait xərcləyirlər. Bu problemin ortadan qaldırılması üçün əvvəla bu sektorda çalışan insanlara tapşırıq vermək lazımdır ki, standart daşlardan kənar qəbir daşları hazırlanmasın. Bu amil olduqca vacibdir. Çünki bəziləri şöhrətpərəst olduğuna görə elə bilir ki, qəbir daşını böyük qoymaqla yaxınına daha böyük sayğı göstərir. Əslində belə deyil. Məncə, daha fərqli yanaşma olmalıdır. İlahiyyatçılarla bu məsələdə məsləhətləşmə aparmağa isə heç bir ehtiyac yoxdur. Dinə görə, qəbirlər itməlidir. Qəbrin təmtəraqlı formada olması yanlışdır. Azərbaycan şərtlərində insanlarda İrandan qalma mavzoleyçilik xarakteri güclü olduğu üçün, bunu birdən-birə silib atmaq mümkün deyil. Mümkün deyilsə, xristian ölkələrində olduğu kimi, səliqəli, abad xiyaban salmaq olar. Həm də ona fikir vermək lazımdır ki, insanlar qəbiristanlığa qorxu yeri kimi yox, həm də bir ziyarət yeri, park kimi yanaşa bilsinlər. Səliqə-sahman yaradılmalıdır, bu da mədəniyyətin bir göstəricisidir".
İ.Hüseynlinin sözlərinə görə, qadağalar tətbiq etməklə yanaşı, insanlara qanunun mahiyyəti, faydaları da anladılmalıdır. İnsanlara doğrunun hansı olduğunu başa salmaq lazımdır. İsrar etmək, əbəs yerə rəqabət aparmaq, lüzumsuz mübahisələrə ehtiyac yoxdur.
Günel CƏLİLOVA
