Seyid Camal Əzimbəyli: "Milli şüur, məfkurə ilə bərabər, milli kimliyinin daşıyıcısı olan insanların dini mərasimlərin aparılmasında öndərlik etməsi daha münasibdir"
Xaricdə dini təhsil almış Azərbaycan vətəndaşları Qafqaz Müsəlmanları İdarəsi tərəfindən müvafiq icra hakmiyyəti orqanı ilə razılaşdırılmaqla, islam dininə aid ayin və mərasimlərin aparılmasına buraxıla bilər.
Qeyd edək ki, bu məsələ Milli Məclisin İctimai birliklər və dini qurumlar komitəsinin iclasında müzakirə olunan "Dini etiqad azadlığı haqqında" Qanuna təklif edilən dəyişikliklərdə öz əksini tapıb.
Mövcud qanunvericiliyə əsasən, xaricdə dini təhsil almış Azərbaycan vətəndaşları tərəfindən islam dininə aid ayin və mərasimlərin aparılması qadağandır.
Bundan başqa, qanun layihəsinə təklif olunan dəyişikliyə görə, vətəndaşların təhsil almaq üçün xarici ölkələrin dini tədris müəssisələrinə göndərilməsi, dini tədris müəssisələri tələbələrinin və müəllimlərinin, habelə din xadimlərinin və mütəxəssislərinin mübadiləsi müvafiq icra hakimiyyəti orqanı ilə razılaşdırılmaqla, dini mərkəz tərəfindən həyata keçirilir.
Mövcud variantda vətəndaşların dini təhsil müəssisələrində təhsil almaq üçün xaricə göndərilməsi və din xadimlərinin mübahisəli mübadiləsi müvafiq icra hakimiyyəti orqanı ilə razılaşdırılmaqla, dini mərkəz və ya dini idarələr tərəfindən həyata keçirilir.
Məsələ ilə bağlı fikir bildirən şərqşünas Seyid Camal Əzimbəyli "Bakı-Xəbər"ə açıqlamasında qeyd etdi ki, xaricdə dini təhsil alıb Azərbaycanın dövlət maraqlarını düşünən insanlar yetərincədir: "Onların arasında mənim tanışlarım var ki, onlar Azərbaycanın milli maraqlarını fikirləşir. Ancaq bir qrup insan da var ki, onlar yad təsirlər nəticəsində nəinki dini dəyərlərin, sanki təhsil aldıqları ölkənin dövlət maraqlarının müdafiəçisi kimi çıxış edir. Təbii ki, bu yolverilməzdir. Ancaq qərarda göstərildiyi kimi, birmənalı olaraq, aidiyyəti qurumlarla və yerli icra strukturları ilə razılaşdırılmış formada həyata keçirilərsə, bu alqışlanmalıdır".
Həmsöhbətimizin fikrincə, milli şüur, məfkurə ilə bərabər, milli kimliyinin daşıyıcısı olan insanların dini mərasimlərin aparılmasında öndərlik etməsi daha münasibdir. Məzhəblərarası proseslər yad təsirlərin acı nəticəsidir. Bu baxımdan vücudu və ruhu ilə Azərbaycan dövlətinə, millətinə bağlı gerçək din adamlarının dini mühitdə olması uyğundur".
Günel CƏLİLOVA
