Əjdər Ağayev: "Orada təhsil alarkən edilən ödəniş də uşaqları bu fikirdən daşındırır"
Xəbər verildiyi kimi, Dövlət İmtahan Mərkəzi magistraturaya qəbul imtahanının I mərhələsinin nəticələri haqqında statistik göstəricilər açıqlayıb. Göstəricilərdən məlum olub ki, bu il imtahanda iştirak etmək üçün qeydiyyatdan keçən bakalavrların sayı ötən ilə baxanda az olub. Ötən il 24110, bu il isə 13081 bakalavr imtahandan keçmək üçün müraciət edib.
DİM bunun səbəbini imtahanların ödənişli olması ilə əlaqələndirib: "İmtahanların ödənişli olması ərizə verənlərin sayının azalmasına səbəb olub. Eyni zamanda, əvvəllər imtahanda iştirak üçün tələb olunan məbləğ 2 manat olduğundan, namizədlərin müəyyən hissəsi hazırlıqlı olmasa belə, qeydiyyatdan keçirdi və ya qeydiyyatdan keçib imtahana gəlmirdi. Ötən il 1695 nəfər belə etmişdi. Bu il isə cəmi 109 nəfər gəlməyib imtahana".
DİM 2016-cı və 2017-ci illərdəki imtahan nəticələrini təhlil edib. Aydın olub ki, bu il imtahanda iştirak edən bakalavrların (12972 nəfər) ümumi bilik səviyyəsi yüksək olub (ötən il 22409 bakalavr imtahanda iştirak edib):
"Nəticələrin təhlili göstərir ki, ötən il imtahan iştirakçılarının 25.77 faizi (5774 nəfər) 51 və daha yuxarı bal topladığı halda, bu il həmin göstərici 57.99 faizə (7522 nəfər) bərabər olub. Buradan bir daha aydın olur ki, bu il imtahanda daha hazırlıqlı bakalavrlar iştirak ediblər və onların ümumi nəticələri daha yüksəkdir".
Maraqlıdır, bəs ekspertlər magistraturaya sənəd verənlərin sayının az olmasını nə ilə əlaqələndirir? Məsələyə münasibət bildirən Azərbaycan Təhsil Şurasının sədri Əjdər Ağayev bunu bir sıra amillərlə əlaqələndirdi: "Məsələ ondadır ki, 50 manat az pul deyil. Hər kəsin 50 manatı yoxdur yüyürə-yüyürə aparıb versin. Çünki 50 manatla iş bitmir. Digər xərc tələb edən işlər var, kağızlar, yazılar var. Bu, şübhə yox ki, müəyyən qədər təsir göstərir. İkincisi, görünür ki, magistraturada verilən ixtisaslar bakalavriatı bitirmiş bir sıra məzunları təmin etmir. Artıq təcrübədə görürlər ki, bakalavr tədris planı ilə magistratura tədris planı bir-birinə çox bənzəyir. Tələbələr deyirlər ki, biz bu təhsili artıq almışıq, 1-2 fərq ilə niyə təzədən magistraturada təhsil alaq? Üçüncüsü isə odur ki, magistraturada oxumaq pulsuz deyil, ödənişli fəaliyyətdir. Orada təhsil alarkən edilən ödəniş də uşaqları bu fikirdən daşındırır. Sırf mənim müşahidə etdiyim digər faktor isə ondan ibarətdir ki, magistraturada oxuyan uşaqların 90 faizi işləyir. Magistraturada oxuyan uşaqlar işləməməlidir, təhsil almalıdır. Soruşuram ki, axı siz işləməməlisiniz. Deyirlər ki, müəllim, bəs ödəniş haqqını necə verək? Magistratura tələbləri ciddi şəkildə qoyulsa ki, hər kəs oxumalıdır, bu adamların heç biri oxumayacaq, çünki işə üstünlük verəcək. Bu gün iş havadır, sudur, dolanışıqdır. Buna görə də getdikcə insanlar işə, özünü dolandırmağa üstünlük verir".
Vidadi ORDAHALLI
