Adil Qeybulla: "Gənclərin siqaret çəkmək qədər ikinci zərərli vərdişi sulu qəlyandır"
Eyyub Hüseynov: "Sulu qəlyandan istifadəni qadağan etməklə yanaşı, onun satışı da dayandırılmalıdır"
Son dövrlər gənclərin siqaret çəkmək qədər ikinci zərərli vərdişi sayılan sulu qəlyandan istifadə halları artır. Sulu qəlyan siqaretdən zərərsiz görünsə də, əslində, 1 qəlyan 50 siqaretə bərabərdir. Alma banan, nanə kimi ətirlərlə zənginləşdirilən qəlyanlar xüsusən siqaret çəkməyənlərin hobbisinə çevrilsə də, nəticədə hər ikisi orqanizmə ziyan vurur.
Araşdırmalara görə, tərkibi ağır metallarla zəngin olan qəlyandakı arsenium, nikel, kobalt, qurğuşunun miqdarı siqaretin dumanındakı miqdardan olduqca çoxdur. Siqaret dumanında 50-135 nanoqram (milliqramın mində biri) arsenium varsa, qəlyanda bu, 175 ng-yə bərabərdir. Bu maddələrin hamısı torpaqdan tütünə keçən ağır maddələrdir.
Bu günlərdə millət vəkili Musa Quliyev tərəfindən sulu qəlyanın qadağan olunması təklif edilib. O, media nümayəndələrinə açıqlamasında bildirib ki, "Tütün istehlakının məhdudlaşdırılması haqqında" qanun layihəsində mübahisəli məsələlərdən biri qapalı məkanlarda (kafe, restoran, çayxana, otel, oyun salonları və s.) sulu qəlyanların çəkilməsinə münasibətdir. Layihə hazırkı şəkildə qəbul olunarsa, sulu qəlyan çəkilməsinə məhdudiyyət qoyulmayacaq: "Mənim fikrimcə isə, sulu qəlyan daha təhlükəli və gənclərdə alışqanlıq yaradan pis vərdiş kimi qapalı məkanlarda qadağan olunmalıdır. Açıq havada çəkilməsinə icazə vermək olar. Yaxud xüsusi lisenziya ilə işləyən qəlyanxanalar açmaq olar. Uşaqları, məktəbliləri, siqaret tüstüsü olan məkanlardan uzaq tutmaq lazımdır".
Ekspertlər də sulu qəlyanla bağlı qadağa tətbiq olunmasının tərəfdarıdır.
Tibbi ekspert, professor Adil Qeybulla bizimlə söhbətində bildirdi ki, sulu qəlyandan istifadə qadağan olunmalıdır. Çünki uzun müddət qəlyandan istifadə olunması sonda ağ ciyər xəstəliyinə gətirib çıxarır: "Gənclərin siqaret çəkmək qədər ikinci zərərli vərdişi sulu qəlyandır. Qəlyan istifadə edənlər hesab edir ki, qəlyan dumanı sudan keçdiyi üçün zərərli maddələr suda qalır. Amma bu tamamilə səhv düşüncədir. Çünki nikotin su ilə isladılır, sıxılır, sonra qəlyana əlavə olunur. Qəlyan çəkən zaman sudan keçən tüstünü xaricə çıxarmaq üçün daha çox güc sərf etməlidir. Bir saat qəlyan çəkən zaman insanın ciyərlərindən bir siqaret çəkən zamana nisbətən təxminən 100-200 dəfə çox tüstü keçir. Nəzərə alın ki, su tüstünü zərərli maddələrdən tamamilə təmizləmir və həmin maddələr ciyərin daha dərin qatlarına gedir. İnsan orqanizminə düşən kömür hissələri yanaraq dəm qazı ifraz edir. Qəlyan çəkən zaman başgicəllənmə və ürək bulantısı da bununla bağlıdır".
Həmsöhbətimiz onu da əlavə etdi ki, qəlyan eyni zamanda yoluxucu xəstəliklərin yayılmasına səbəb ola bilər. Belə ki, gün ərzində qəlyandan onlarla insan istifadə edir, ağızlığı və suyu nə qədər dəyişdirilsə də, dumanın keçdiyi boru dəyişmir: "Bu səbəbdən də nəfəs yolu ilə xəstəliklərin keçməsi qaçılmazdır. Xəstə bir insanın qəlyandan istifadə etməsi mikroorqanizmlərin o boruya yerləşməsinə və sağlam birini yoluxdurmasına səbəb olur".
Azad İstehlakçılar Birliyinin (AİB) sədri Eyyub Hüseynovun fikrincə, sulu qəlyandan istifadəyə qarşı kəsərli tədbirlər görülməlidir: "Məlumat üçün bildirim ki, ölkə başçısı İlham Əliyev tərəfindən Azərbaycan Respublikasında qeyri-infeksion xəstəliklərə qarşı strategiya təsdiq olunub. Həmin strategiyanı Səhiyyə Nazirliyi həyata keçirir. Strategiyada qeyd olunur ki, yaxın 5 il ərzində ölkədə siqaret istifadəçilərinin sayı 10 faiz azaldılmalıdır".
Həmsöhbətimiz təklif edir ki, sulu qəlyandan istifadəni qadağan etməklə yanaşı, onun satışı da dayandırılmalıdır.
Günel CƏLİLOVA
