Adil Qeybulla: "Bizim ölkədə də göz bankının yaradılması üçün imkan, şərait varsa, niyə də bundan istifadə olunmasın?"
Müasir dövrdə kompyuter qarşısında həyat, gur işıqlar, mobil telefonlar, ətraf mühitin neqativ təsiri gözlə bağlı xəstəliklərin geniş yayılmasını qaçılmaz edir. Eləcə də bir çox anadangəlmə, genetik və mikrob mənşəli xəstəliklər gözün buynuz qişasının şəffaflığını pozur. Bəzi xəstəliklərlə əlaqədar xəstəyə kontakt linzalar, intrastromal buynuz qişa halqaları, müxtəlif müalicə üsulları effektsiz olur, belə halda, yeganə müalicə yolu buynuz qişasının transplantasiyasıdır.
Azərbaycanda gözün buynuz qişası bankının yaradılması təklif olunur. Belə bir təklifi Milli Məclisin Səhiyyə komitəsinin sədri Əhliman Əmiraslanov irəli sürüb. Deputat bildirib ki, "Mülki dövriyyənin müəyyən iştirakçılarına mənsub ola bilən və dövriyyədə olmasına xüsusi icazə əsasında yol verilən (mülki dövriyyəsi məhdudlaşdırılmış) əşyaların siyahısı haqqında" Qanununa dəyişiklik edilməklə, bundan sonra gözün buynuz qişası Azərbaycana gətiriləcək.
"Qanuna edilən dəyişiklik layihəsi ilə bağlı Səhiyyə Nazirliyi, Ədliyyə Nazirliyi, İqtisadiyyat Nazirliyi və Dövlət Gömrük Komitəsi ilə müzakirələr aparılıb, müsbət rəy verilib.
Bundan sonra Səhiyyə Nazirliyinin icazəsi əsasında gözün buynuz qişası ölkəyə gətirələcək. Bu sahədə çətinlik vardı, ümid edirik ki, bu problem aradan qalxacaq".
Belə bir təşəbbüs ekspertlər tərəfindən də müsbət qarşılanır. Onların fikrincə, ölkədə göz qişası bankının yaradılması vacibdir.
Professor, həkim-ekspert Adil Qeybulla bizimlə söhbətində qeyd etdi ki, gözün buynuz qişası bankının yaradılması vacibdir. Onun sözlərinə görə, ölkədə göz bankının yaradılması göz qişası ehtiyatlarının yaradılmasını təmin edəcək: "Göz qişası yalnız meyitdən deyil, beyin ölümü keçirmiş şəxslərdən də götürülüb istifadə oluna bilər".
Həmsöhbətimizin dediyinə görə, bu gün qüzeyli qişanın köçürülməsi əməliyyatları çox geniş yayılıb: "Bizim ölkədə də göz bankının yaradılması üçün imkan, şərait varsa, niyə bundan istifadə olunmasın? Göz bankının fəaliyyəti düzgün təşkil olunacaqsa, əhali bundan fayda görəcək".
Ekspertin sözlərinə görə, hazırda Azərbaycan səhiyyəsində ən ciddi problem donor problemidir: "Müəyyən olunmalıdır ki, orqanlar meyitdən, beyin ölümü keçirmiş şəxslərdən, ya da hər ikisindən götürülsün. Beyin ölümü, klinik ölüm keçirmiş, sağalma perspektivi olmayan insanlardan da köçürülmə üçün orqanlar götürülə bilər. Tibbi komissiya bu əməliyyatın keçirilməsi üçün xüsusi rəy verir və onlardan orqanlar götürülür. Amma bunun götürülməsi şəxsin himayədarlarının razılığı ilə olmalıdır. Bu gün beyin ölümü keçirmiş şəxslərin yaxınları ehtiyacı olan şəxsə orqan köçürülməsinə razılıq vermir. Onlar başa düşmür ki, artıq doğması beyin ölümü keçirib. Bu problemin həlli üçün ölkədə maarifləndirmə işi aparılmalıdır".
A.Qeybulla onu da dilə gətirdi ki, ölkədə əməliyyatların aparılmasına mütəxəssislər, bu cür əməliyyatların keçirilməsi üçün klinikalar da var: "Son zamanlar Avropa ölkələrində, Türkiyədə təhsil alıb Azərbaycana gələn xeyli mütəxəssis var. Onlar bu cür əməliyyatları yerinə yetirir. Ən əsası odur ki, lazım olduqda əməliyyatları aparmaq üçün orqan tapılsın".
Günel CƏLİLOVA
