Bahar Qafarova: "Çoxuşaqlı ailələrdə böyüyən körpələr komplekssiz olur, daha tez ünsiyyətə girməyi bacarır və tək uşaqlardan fərqli olaraq özlərinə qapanmır"
Azərbaycan ailələri möhkəmliyi və ənənələrinə sadiqliyi ilə hər zaman seçilib. Lakin müasir Azərbaycan ailəsi öz quruluşunda əvvəlki ənənəvi ailələrdən əhəmiyyətli dərəcədə fərqlənir. Son illər bəzi ailələr bir uşaqla kifayətlənir.
Azərbaycanda əhalinin son 2 siyahıya alınmasına görə, 1 və 2 uşaqlı ailələrin sayı artıb, 3-4 və daha çox uşaqlı ailələrin sayı azalıb. Bunu Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsinin İnformasiya və analitik araşdırmalar şöbəsinin baş məsləhətçisi Aynur Veysəlova bildirib.
Onun sözlərinə görə, tendensiya davam edərsə, əhalinin növbəti siyahıya alınmasında 1, 2, 3, 4 və daha çox uşaqlı ailələrin sayında ötən illərdə yaranan fərq bir qədər də arta bilər.
Komitə rəsmisi qeyd edib ki, 1999-cu ildə siyahıyaalma məlumatlarına əsasən, 18 yaşadək uşaqları olan ailələr arasında 1 uşaqlı ailələrin (288 200) sayı 22,5 %, 2 uşaqlı (450 700) ailələrin sayı 35,3 %, 3 uşaqlı (326 200) ailələrin sayı 25,5 %, 4 və daha çox uşaqlı (213 900) ailələrin sayı 16,7 % təşkil edib. 2009-cu ildə siyahıyaalmaya əsasən isə, 1 uşaqlı ailələr (396 000) 30,1 %, 2 uşaqlı ailələr (529 000) 40,3 %, 3 uşaqlı ailələr (261 900) 19,9 %, 4 və daha çox uşaqlı ailələr (126 700) 9,7 % təşkil edib: "Rəqəmlərdən də bəlli olur ki, 1 uşaqlı ailələrin sayı 7,6 faiz, 2 uşaqlı ailələrin sayı 5 faiz artıb. 3 uşaqlı ailələrin sayı 5,6 faiz, 4 və daha çox uşağı olan ailələrin sayı 7 faiz azalıb. Əgər bu tendensiya davam edərsə, əhalinin növbəti siyahıya alınmasında bu fərq bir qədər də arta bilər. Dövlət Statistika Komitəsinin məlumatına əsasən, 2014-cü ildə Azərbaycanda doğum ardıcıllığına görə 4509 uşaq ailənin 4-cü, 1222 uşaq ailənin 5-ci və daha çox uşağı kimi dünyaya gəlib. 2015-ci ildə isə 4404 uşaq ailədə 4-cü, 1108 uşaq isə 5-ci və daha çox uşaq kimi dünyaya gəlib".
Təkuşaqlı ailələrin sayının azalması ekspertləri də narahat edir.
Psixoloq Bahar Qafarova "Bakı-Xəbər"ə açıqlamasında qeyd etdi ki, artıq ailələr 1-2 uşaqla kifayətlənir: "Çoxuşaqlı ailələrin azalması tendensiyası dünyanın bir çox ölkələri üçün xarakterik bir hal alıb. Şəhərdə yaşayan ailə 1-2 uşaqla kifayətlənir. Rayonlarda isə bu rəqəm bir az artır. Rayonlarda 2 uşaq norma kimi qəbul edilmir. Amma bu gün biz görürük ki, rayonlarda da ailələrdə böyüyən uşaqların sayında azalmalar baş verir. Xatırladım ki, əvvəllər rayon yerlərində ailələrdə 4-8 arası uşaq olurdu. Rayonlarda qəhrəman ana adı verilən kifayət qədər xanımlar var idi. Təəssüf ki, müasir dövrdə bu prosesin əksi yaşanır. Artıq rayonlarda ailələrdə uşaqların sayı 2-4 arasında dəyişir. Burada subyektiv və obyektiv amillər var. Kənd yerlərində uşaqların sayının çox olması onların gələcəkdə işçi qüvvəsi kimi görülməsi idi. Uşaqlar böyüdükdən sonra ailə üçün ciddi dəstəyə çevrilirdi. Eyni zamanda rayon yerlərində doğulan uşaqların bir çoxu tələf olurdu. Bu baxımdan ailələr düşünürdü ki, daha çox uşaq olsun, çünki onların neçəsinin sağ qalacağı məlum deyildi. Bu amil 20-ci əsrin birinci yarısında geniş rol oynayırdı. Bu gün sosial problemlər ötən illərə nisbətdə çox azdır. Hətta inkişaf etmiş ölkələrdə belə uşaqların sayının ciddi şəkildə azalmasını görürük".
Həmsöhbətimizin sözlərinə görə, təkuşaqlı ailələrin müəyyən problemləri olur: "Adətən ailənin tək övladları çox dəcəl olur. Onlar öz yaşıdları ilə oynamaq, öz aləmlərində dərdləşmək istəyirlər. Lakin evdə ata-anasından başqasını görməyəndə o cür uşaqlar nadinclik etməyə başlayır. Çoxuşaqlı ailələrdə böyüyən uşaqların müsbət tərəfləri var. Onlar komplekssiz olur, daha tez ünsiyyətə girməyi bacarır və tək uşaqlardan fərqli olaraq özlərinə qapanmır. Ona görə demoqrafların da fikrincə, ən uyğun variant ailədə 3 uşağın olmasıdır".
Günel CƏLİLOVA
