Adını Aydın qoymuşdular... Sabahın aydın, işıqlı, elcanlı, yurdcanlı bir övladı olacağına inanırdı ata-anası. Əksər hallarda ad insanın şəxsiyyəti ilə harmoniya təşkil edir, yəni insan öz adını doğruldur. Adını doğruldanlar o insanlardır ki, həyatda neçə il yaşamasından asılı olmayaraq, özlərindən sonra dərin izlər qoyub gedirlər, şəhid gizir Aydın Əmirsoltan oğlu Abdullayev kimi.
Nə zamanın küləkləri, nə də tufanları bu adı silə bilməyəcək. Vətən, torpaq yaddaşına yazılan adlar əbədi yaşayır. Şəhidlərin getdiyi yol mübarək yoldur. Onlar Tanrı tərəfindən seçilmiş insanlardır ki, alınlarına şərəfli ölüm yazılır. Şərəfli ölüm hər oğula nəsib olmur. Əlbəttə, övladı şəhid olan ata-ana ömrü boyu ağlayır, amma bu göz yaşının içində, təbii, qürur hissləri də yox deyil. Hər bir şəhid ata-anası Vətən uğrunda canını fəda etmiş övladı ilə fəxr edir. Doğrudur, bunu dəhşətli sarsıntı ilə yaşayırlar, övlad itkisi onların həyatında acı rüzgar kimi əsir, dincliklərini, sevinclərini alıb aparır, bənövşə kimi boynu buruq qalır, ancaq bununla belə, "Vətən sağ olsun" deməyi bacarırlar. Qürurun, mərdliyin, dəyanətin, dözümün qarşısında baş əyirik şəhid anası, şəhid atası!
Şəhid gizir A.Abdullayev xalqımızın qəhrəman oğullarındandır. O çox az yaşadı, amma mənalı yaşadı, nümunə göstərdi, şəhidlik nümunəsi... Bəlkə də bilirdi ki, şəhidlik onun missiyasıdır. Əsgəri xidməti başa vurduqdan qısa müddət sonra yenidən Azərbaycan Silahlı Qüvvələrində xidmətə qayıtmışdı. Aydının ən böyük arzusu işğal altında olan torpaqlarımızın erməni tapdağından xilas olunmasında iştirak etmək, üçrəngli bayrağımızı irs-namusumuz olan torpaqlarımıza sancmaq idi. Xidmətdə çəkdirdiyi şəkillərin çoxunda A.Abdullayev Vətən bayrağına sarılıb. Sonra o bayraq şəhidin tabutuna çəkildi. Aydın son mənzilə üçrəngli bayrağımızın ağuşunda yola salındı.
Gözlər oğul yolunda...
Şəhid ailələrini ziyarət etmək, şəhidlərin keçdiyi ömür yolunu dastanlaşdırmaq, döyüş şücaətini yazıya çevirmək, təbliğ etmək qələm əhlinin borcudur. Şəhidlər öz canlarını qurban verməklə Vətənin borcundan çıxa bilirlər.
Şəhid A.Abdullayevin vaxtilə yaşadığı Bakı şəhəri, Suraxanı rayonu, Yeni Günəşli qəsəbəsi, "V" massivi, ev 24, mənzil 33 ünvanı bu gün çoxlarının ziyarət yerinə çevrilib. Çünki zaman vardı ki, A.Abdullayev bir ailənin sevinci idi, lakin indi o, elin qürur, fəxr yeridir, ölümündən sonra ata ocağını ziyarət ünvanına çevirib. 33 saylı mənzilin qapısını həyəcansız döymək olmur. Qapının dəstəyinə əl vurarkən, sövq-təbii olaraq, canından bir gizilti keçir, ürəyində ağrı dillənir. İllah da biləndə ki, qapının arxasında səni bir cüt qaynayan bulağa bənzər ana gözləri gözləyir, onda tamam başqa əhvalda olursan... Kaş analar heç ağlamayaydı, heç bozlamayaydı, heç dərd-qəm çəkməyəydi. Şəhid anası, sənin qürurun, mərdliyin, dözümün hər kəsə nümunə olmalıdır. Çünki səni dərd məğlub etməli deyil. Adı Azərbaycanla bir olan oğul doğub ərsəyə çatdıran ana gərək sınmasın!
"Sil göz yaşlarını, şəhid anası!"
A.Abdullayevin anası Sevil xanım oğlunun şəhid olması xəbərini alandan indiyə qədər sağalmaz xəstəliyə mübtəla olub. Həkimlər, loğmanlar ananın dərdinə çarə bula bilmir. Hardan bulsun da... Onun könlü oğlunu istəyir. Qardaşının adını qoyduğu oğlunu görmək istəyir yenidən. Boynuna sarılıb "boyuna qurban, ağıllı balam" demək istəyir. Bu gün ana Aydının dərdini unuda bilmir, şeirlər onun ağrısına, nisgilinə təsəlli olur ancaq.
"Xatirə kitabı" redaksiyasının baş redaktoru, eyni zamanda da "Yada düşdü" jurnalının baş yazarı Nəzakət xanım Məmmədli Sevil ananın dərdinə şərik olaraq yazır ki:
Köksündə ağrı var dağın, daşın da, Qan izi buğlanır hər qarışında. Oğlun heykəlləşib yurd yaddaşında, Sil göz yaşlarını, şəhid anası.
Haqqın, həqiqətin sözü səndədir, Sevgi ocağının közü səndədir Millətin, Vətənin gözü səndədir, Sil göz yaşlarını, şəhid anası.
Dözümün, təmkinin lap son həddisən, Namusun, qeyrətin pak sərhədisən. Düşmən bizə baxır, əymə qəddi sən, Sil göz yaşlarını, şəhid anası.
Bu bir şəhid anasına gərək olan təsəllidir. Şəhid valideynlərinin qanadlandığı, ümidləndiyi təsəlli.
A.Abdullayevin anası Sevil Məcnunqızı dərdli bir anadır. Gecələri yuxusuz, gündüzləri fikirli, dalğın keçirən bir ana. Bəzən elə bilir ki, qapını döyən Aydındır, telefon zəng çalanda bəzən ona elə gəlir ki, Aydındır zəng vuran. Ana boylanır, ana narahatlıqla ailə üzvlərinin üzünə boylanır, bəlkə balasından bir soraq verən tapıldı. Deyir ki, balamın şəhid olduğuna inanmıram, bəlkə nə vaxtsa qayıdıb gələcək. Sevil ana bizimlə söhbətində dedi ki, onun oğlu işğal altında olan torpaqlarımızı azad etmək üçün vəd vermişdi, torpaqlarımız işğaldan azad edilməyib, bəs Aydın nə tez şəhid oldu? Aydının adı çəkiləndə kövrəkdən kövrək olan, nanə yarpağı kimi əsən Sevil ana oğlunu bu gün də gözləyir: "Aydın uşaqlıqdan ərköyün böyümüşdü. Evdə bir sözü iki olmazdı. Biz ona rəhmətə getmiş qardaşımın adını vermişdik. Qardaşım da nakam getmişdi, Aydın da nakam getdi. Aydın məktəbdə yaxşı oxuyurdu. Özü ilə bir sinifdə oxuyan qızların hamısının təəssübünü, qeyrətini çəkirdi. O imkan verməzdi ki, kimsə onunla bir sinifdə oxuyan qızlara artıq-əskik söz deyə. Dərsdən qayıdanda da qızları bir-bir hamısını evlərinə ötürüb sonra evə gələrdi. Deyirdim ki, Aydın, ana qurban, bəyəm sinfinizdə səndən başqa oğlan yoxdur o qızların qeyrətini çəkməyə. Deyirdi ki, ana, onlar hamısı mənim bacılarımdır. Bütün müəllimləri Aydının oxumağından, tərbiyəsindən razı idi. Aydın görürdü ki, yaşlı bir qonşu əlində yük gəlir, ayaqyalın da olsa, qaçıb o adama kömək edər, onu evinə ötürüb geri qayıdardı. Bu uşaq sanki insanlara xeyirxahıq etmək üçün doğulmuşdu. Hər bir insanın dadına çatmaq istəyirdi. Əsgərliyə gedib gələndən sonra yenidən orduya qayıtmaq istəyirdi. Getməməsi üçün ona çox yalvardım, ağladım. Dedi yox, gedəcəyəm, mən ora qayıtmalıyam. Aydının şəhidlik xəbəri gələndən indiyə qədər xəstəyəm. Həkimlər baş aça bilmir dərdimdən, xəstəxanalarda qalmışam. Oğul həsrəti məni bu vəziyyətə salıb".
"Aydın yaşda hamımızdan kiçik olsa da, amma bizə böyüklük edirdi..."
Əmirsoltan dayı deyir ki, Aydın uşaqlıqdan vətənpərvər olub, həmişə fikri-zikri Vətənin müdafiəsində olub. Daha sonra bildirir ki, oğludur deyə tərifləmir. Həqiqət budur ki, Aydın uşaqlıqdan müdrik olub. Uşaqlarının ən kiçiyi olmasına baxmayaraq, o, qardaşları Nicat və Cavadın da məsləhət yerinə çevrilib: "Aydın uşaqlıqdan idmanla məşğul olurdu. Çox sağlam, eyni zamanda da məsuliyyətli bir gənc idi. Aydın Azərbaycan Dövlət Bədən Tərbiyəsi və İdman Akademiyasına daxil olmaq istəyirdi, lakin bu arzusuna çatmadı. Sonra sənədlərini Hərbi Akademiyaya göndərib, həkim komissiyasından keçdikdən sonra təlimlərə çağırılacağı günü səbrsizliklə gözləyirdi. Amma nədənsə sənədlərini geri qaytardılar. Aydın ruhdan düşmədi, hərbçi olmaq, bu sahəyə bağlanmaq onun ən böyük arzusu idi. Aydın 2008-ci ildə əsgəri xidmətə getmişdi, 2010-cu ilin aprelində əsgərlikdən qayıtdı. Əsgərlikdən gələndən sonra israr etdi ki, yenidən cəbhəyə qayıdıram. Kəşfiyyatçı idi balam. Suraxanı Rayon Hərbi Komissarlığına müraciət etdi, əvvəlcə onu kurs keçmək üçün təlim mərkəzinə göndərdilər. Kəşfiyyat-snayper hazırlığı keçdi və 6 aylıq təlimdən sonra onu cəbhənin qaynar nöqtələrindən olan Tərtər rayonunun Qapanlı kəndinə göndərdilər. Aydın burada Qapanlı camaatının həqiqətən də xətir-hörmətini qazanmışdı. Qapanlılar bu gün də Aydını xatırlayır, ruhuna dualar oxuyur, bu bizim üçün böyük təsəllidir. Aydın 2013-cü ilin 26 oktyabr tarixində Tərtərin Qapanlı kəndində şəhid olub. Erməni snayper balamı alnından vurmuşdu. Hadisədən bir il əvvəl Aydın həyatını təhlükəyə ataraq Elməddin Cəfər oğlu Quliyev adlı şəxsin meyitini ərazidən çıxarmışdı".
Bu barədə Elməddin Quliyevin atası Cəfər Quliyev yazır: "Hələ bir il əvvəl həmin ayın (2012-ci ilin 26 oktyabrında) eyni günündə düşmənin təmas xəttində minaya düşüb həlak olan övladımın (Quliyev Elməddin Cəfər oğlu) yanına ilk çatıb onu ərazidən çıxaran gizir A.Abdullayev olub".
Aydının qəhrəmanlığı bütün tərtərlilərə məlumdur və onlar Aydın və onun kimi oğullarla fəxr edir.
Əmirsoltan dayı Aydının xidməti xasiyyətnaməsini və ona aid olan bütün sənədləri göz bəbəyi kimi qoruyur. Balasının yadigarı olan bir cüt medal, saysız təşəkkürnamə, fəxri fərmanlar atanın qübarlı ürəyinə su çiləyir.
2013-cü il 26 oktyabr tarixində şəhid olan A.Abdullayev 2012-ci ildə (28.12.2012) döyüş hazırlığında və hərbi intizamım möhkəmləndirilməsində əldə etdiyi nailiyyətlərə görə "Fəxri fərman"la mükafatlandırılıb, 2013-cü ildə (17.03.2013) yüksək hərbi intizamına, döyüş hazırlığı səviyyəsinə görə və həmçinin Novruz bayramı münasibətilə ona "Təşəkkür" elan edilib, Silahlı Qüvvələrin yaradılmasının 95-ci ildönümü münasibətilə döyüş hazırlığında və hərbi intizamın möhkəmləndirilməsində əldə etdiyi nailiyyətlər nəzərə alınaraq "Fəxri fərman"(26.06.2013), "Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələrinin yaradılmasının 95-ci ildönümü" (1918-2013) yubiley medalı ilə (24.06.2013) təltif edilib. Göstərdiyi döyüş şücaətinə görə isə vəfatından sonra III dərəcəli medalla təltif olunub. Hər iki medal A.Abdullayev şəhid olduqdan sonra ailəsinə təqdim edilib.
Aydının ortancıl qardaşı Cavad Abdullayev qardaşı haqqında danışarkən həm qəhərlənir, həm də qürurlanır. Deyir ki, Aydın dünyadan gənc ikən köçdü, ancaq onun qəhrəman kimi köçməsi böyük fəxrdir: "Aydın 1990-cı il sentyabrın 29-da Şabranda anadan olub. Hələ məktəbə getməmişdən əvvəl atam onu idmana aparırdı, idmanı çox sevirdi. Y.Günəşli qəsəbəsi Pərviz İsmayılov adına 278 saylı orta məktəbin 1-ci sinfinə gedib. Suraxanıda "Neftçi"nin bazasında cüdo ilə məşğul olub. Aydın idmana bağlı idi, həmişə öndə idi, bayraqdar olmağı çox sevirdi. O, Vətənə də, ailəsinə də ürəkdən bağlı idi. Aydın yaşda hamımızdan kiçik olsa da, amma bizə böyüklük edirdi, nəsihət verirdi. Hər çətinliyimizdə bizə dayaq olub, kömək edib. Aydın dünyadan nakam getdi, amma işıqlı xatirələr qalıb ondan. Bilirsiniz, o, sanki uşaqlıqdan özünü şəhidliyə hazırlayırdı. Aydın ömrünün 23-cü baharında əbədi olaraq Vətən torpağına qovuşdu. Bizi dünənə qədər idmançı Aydının qardaşı kimi tanıyırdılar, bu gün isə şəhid Aydının qardaşı kimi tanıyırlar".
Gözü yolda qalan var...
Şəhid A.Abdullayevin gözü yolda, qulağı səsdə, ürəyi səksəkədə qalanı var bu gün. Könül hələ də nişanlısının yollarına göz dikir, hələ də ona elə gəlir ki, Aydını ondan qoparan fələk insafa gəlib yenidən onu geri qaytarar.
Aydın nişanlı idi. Qardaşı Cavad deyir ki, Aydın cəbhədə düşmənlə sinə-sinəyə dayandığı vaxtlar onlar Bakıda toy tədarükü görürlərmiş: "Aydın ailəvi dostumuzun qızı ilə nişanlı idi. Onun toyuna hazırlaşırdıq. Mən artıq toy maşınını da danışmışdım. O şəhid olan gün ürəyim çox rahatsız idi... Evimizdə çox böyük narahatlıq vardı, hamı nigaran idi. Yol üstə idim, ezamiyyətə gedirdim, ürəyim heç sözümə baxmırdı... Demə, həmin gün Aydın şəhid olubmuş... Nişanlısı xəbəri çox ağır qarşıladı. Hələ də ailə həyatı qurmayıb. Aydın artıq 4 ilə yaxındır şəhid olub. Biz onun ölümünə qətiyyən inanmırıq. Aydını Bakıda "Dədə Qorqud" qəbiristanlığında dəfn etmişik. Aydının qəhrəmanlığı böyükdür, yəni onların çoxu hərb sirdir deyə açıqlamırıq. Onun göstərdiyi qəhrəmanlığı, kəşfiyyat xidmətini döyüş yoldaşları yaxşı xatırlayır".
Xatirəsi əbədiləşməyən şəhid...
Ailənin nisgili odur ki, hələ də Aydının adının əbədiləşdirilməsi üçün heç bir iş görülməyib. Şəhid atası dəfələrlə əlaqədar qurumlara müraciət etsə də, şəhidin adı əbədiləşdirilməyib. Vaxtilə yaşadığı binanın qarşısına şəhidin xatirə lövhəsi vurulub, şəhid atası dedi ki, bu onların yaxın ailə dostunun şəxsi vəsiti hesabına başa gəlib... Çox arzu edərdik ki, şəhid A.Abdullayevin xatirəsinin əbədiləşdirilməsi istiqamətində işlər görülsün. Şəhid valideynlərinin bu gün ən böyük arzusu budur elə. Bu onlara təsəlli olardı heç olmasa.
Hər bir şəhid anası bir müqəddəs heykəldir, şəhid balasının xatirəsi yaşadıqca, ana da yaşayacaq. O, oğul dərdindən heykələ dönüb.
Şəhid harada uyuyursa, ora Vətənin ən müqəddəs məkanlarından biridir. Lalə köynəkli şəhid məzarları hər birimizin ziyarət yeridir. Şəhidlər ölmür, Aydın kimi əbədi yaşayır. Əbədi həyatın, əbədi yaşamın mübarək, şəhidim!
İradə SARIYEVA