Elə bilirəm 80 yaşlı bir kişi üçün indiki sürət və kosmos əsrində yaşamağın çətinliyini hər kəs başa düşər. İndi yerdən çox, göylərə baxır adamlar. Sanki istədiklərini sonsuz asimandan, səmadan qoparmaq istəyirlər. Vallah, mənə qalsa, deyərdim elə söz də belədir. Söz də kifayət qədər ucalığa qalxıb.
Mənim indiki yaşımda sözü o ucalıqdan, özü də arzuladığım sözü göylərin qatından yerə endirmək mənə çox ağır gəlir. Hər halda, könül gərək istədiyini desin. O başqa məsələdir ki, sözü ucalıqdan gətirib oxucu diqqətinə çatdırasan. Yaxud oxucu diqqətini ucalığa qaldırasan. Başa düşürəm ki, bu mənlik deyil. Mənimki dərdimi danışmaq, sevincimi bölüşməkdi elə.
Mən ağdamlıyam. Özü də dədə-baba ağdamlı. Ağdam qədim diyardır, tarixi məkandır. Bunu hər bir azərbaycanlı bilir və mənim bu barədə danışmağım artıq görünə bilər. Amma ürəyim atlanır ki, yurdun göz oxşayan çalarlarından, ürək açan rənglərindən, gündən-günə abadlaşan qəsəbə, kəndlərindən bir-iki kəlmə deyərək ovqatımın tələbinə cavab verim. Ağdam cəbhə bölgəsi olsa da, hər an düşmənin mərmi atəşinə məruz qalsa da, bu yerlərin adamlarında möhkəm bir inam formalaşıb. Sanki onlar yaşadıqları doğma yerlərə, kəndlərə, obalara həm də sarsılmaz bir səngər kimi baxırlar. Və bu səngəri heç bir qüvvənin təsiri altında dəyişmək fikirləri yoxdur. Yəni düşmən bilməlidir ki, onları öz doğma yuvalarından uçurmaq, perikdirmək mümkün olmayacaq. Dövlət və hökumətimizin apardığı siyasət də elə bu istiqamətə yönəlib.
Azərbaycanın inkişaf etməkdə olan bütün bölgələri kimi, Ağdam da dövlət qayğısından, hökumət diqqətindən kənarda deyil. Əksinə, deyərdim ki, hələ daha çox diqqət və qayğı cəbhənin bu hissəsinə - xüsusilə Ağdam bölgəsinə yönəlib. Təbii ki bölgə yerləşdiyi mövqeyə, özünün coğrafiyasına və düşmənin hədəflədiyi ərazi baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Elə bu birinci səbəb bəs edir ki, Ağdam daim nəzarətdə, diqqətdə saxlansın.
Bölgədə yaşayan əhalinin bir ağsaqqalı kimi xüsusi vurğulamaq istəyirəm ki, xalqın böyük əksəriyyəti aparılan dövlət islahatlarından, Azərbaycanın son illərdə əldə etdiyi uğurlardan xeyli razıdır. Təkcə onu demək yetər ki, son illərdə aparılan tikinti və quruculuq işləri sayəsində Ağdamın mərkəzinə çevrilməkdə olan Quzanlı qəsəbəsi göz işlədikcə böyüyb, gözəlləşib, qəsəbədə məskunlaşan insanların dinclik və rahatlığına vəsilə olub. Qəsəbə qışda da, baharda da - ilin bütün fəsillərində göz oxşayır, könül sevindirir. Qəsəbənin bahar fəslində yaşıllığa bürünməsi hələ lap uzaqdan gələn yolçunu da heyran edir. Hər kəsdə gənclik şövqü, cavanlıq eşqi oyadır. Yaşıllaşma Ağdama, bütövlükdə bölgəyə, elə qəsəbənin özünə yeni bir həyat gətirib. Yaxından baxanda - qəsəbənin içərisilə addım-addım yeriyəndə, görürsən ki, bu dediklərim gəlişigözəl sözlərlə dolu tərif deyil. Doğrudan da, Quzanlı qəsəbəsindəki yaşıllığın içərisində qaynar bir həyat çağlayır. Sağ olsun Raqub müəllim. Ağdam Rayon İcra hakimiyyətinin başçısı Raqub Məmmədovu deyirəm. Və ona dediyim bu sağ olu da bütün səmimiyyətimlə, ürəkdolusu deyirəm. Yalan deyil. Camaatın ona xüsusi hörməti var. Hörməti-izzəti təsadüfi qazanmaq mümkün deyil. Soba yanmasa, ətrafa istilik saçmaz. Soyuq sobanın ətrafına kim yığışar ki? Təbii ki, heç kəs. Raqub Məmmədov elə-obaya bağlı insandır. Elin dərdinə şərik, onunla sevincini, kədərini bölüşən bir ziyalıdır. Doğrudur, ondan əvvəl də qəsəbədə abadlıq işləri görülürdü. Gərək hər şeyi haqqına deyəsən. Lakin Raqub müəllim icra başçısı təyin edilməsindən sonra aparılan tikinti, quruculuq və abadlıq işlərinin daha da sürətlənməsinə şərait yaratdı. Ən başlıcası, keçən ilin aprel döyüşlərində zədələnmiş evlərin bərpasına fövqəladə diqqət göstərdi. Elə evlər vardı ki, özülündən çöküb dağılmışdı. Evin xarabalıqları üzərində yenidən ev inşa etməyin xərc-xəsarəti də ağır başa gəlir. Demək istəyirəm ki, həmin evlər də yenidən tikilib sahiblərinə təhvil verildi. Bu dördgünlük döyüşlərdə cüzi zərər çəkmiş vətəndaşlara belə yardım edildi, özü də hərtərəfli yardım edildi - maddi-mənəvi, psixoloji dəstək göstərildi vətəndaşlara.
Mütəmadi olaraq başçının təşkilatçılığı və təşəbbüsü ilə əhalinin rifahına da yaxşı mənada təkan verilir. Bölgəyə tez-tez yazıçılar, şairlər, incəsənət adamları qonaq gəlirlər. Xalq artistləri Arif Babayev, Mənsum İbrahimov, Aygün Bayramova, Nəzakət Teymurova, Təyyar Bayramov, Sevinc Sarıyeva, məşhur tarzən Ramiz Quliyev və onlarca adını çəkmədiyim başqaları konsert proqramı ilə çıxış edir, söz və sənət adamları müxtəlif tədbirlərdə gənclərə, eləcə də digər qəsəbə sakinlərinə maraqlı olan sualları cavablandırırlar.
Qarabağ müharibəsində beş min nəfərdən artıq şəhid vermiş, ərazisinin dörddə üç hissəsini itirmiş Ağdam bu gün dövlətin davamlı qayğısının mərkəzində yer alır. Respublika Prezidenti İlham Əliyevin bu cəbhə bölgəsinə göstərdiyi xüsusi qayğı və diqqət rayon sakinləri tərəfindən minnətdarlıqla qarşılanır. Yuxarıda da dediyim kimi, ən başlıcası isə odur ki, bölgədə nikbin ruh, yüksək əhval-ruhiyyə hökm sürür. Dövlət başçısının Qarabağ probleminin həlli ilə bağlı bir qarış da torpağın güzəşt edilməyəcəyi barədə qətiyyətli və prinsipal mövqeyini birmənalı şəkildə bəyənən rayon sakinləri işğal altındakı torpaqların tezliklə azad ediləcəyinə, isti və rahat ev-eşiklərinə yaxın zamanlarda qayıdacaqlarına inanırlar. Bu inamın özəyində Azərbaycan Prezidenti, Silahlı Qüvvələrin Ali Baş Komandanı İlham Əliyevin yeritdiyi mühüm siyasət, ordumuzun gündən-günə artan hərbi qüdrəti dayanır. Bölgədə yenicə təməli qoyulmuş Muğam Mərkəzi, artıq istifadəyə verilmiş Heydər Əliyev Mərkəzi və Bayraq Muzeyinin fəaliyyət göstərməsi, qəsəbənin mərkəzində ucalıqda bayrağımızın dalğalanması və s. - bütün bunlar əhaliyə döyüş əzmi, yaşayıb-yaratmaq sevgisi aşılayır.
Bu qısa şəkildə ümumiləşdirib dediklərimi ətraflı yazsaydım, bölgənin inkişafı ilə bağlı daha çox fakta toxuna bilərdim. Bir fakt da odur ki, Quzanlı qəsəbəsində şəhid və Qarabağ əlillərinə tikilmiş 6 mərtəbəli, 54 mənzilli bina müasir tipli dizaynı və layihəsilə birgə tam təmirli şəkildə 2014-cü ildə istifadəyə verilib. Çox razıyam ki, mən də bir şəhid atası kimi hökumətimizin yadından çıxmamışam. O binada mənə də ikiotaqlı mənzil verilib. Hər dəfə bu evin qapısını açanda elə bilirəm ki, həmin evi mənə şəhid olmuş oğlum Bəhruz hədiyyə edib. Daha doğrusu, yaşadığım bu mübarək mənzili oğlumun yadigarı hesab edirəm.
Hər kəs ömür payından bu dünyada, pis-yaxşı, bir iz qoyub gedib. Diqqət etsəniz, mən "pis-yaxşı" dedim. Amma mənim oğlum bütün xalqa, vətənə, dəyərli insanlara gərək olan ləyaqət, qeyrət izi qoyub getdi. Mən Bakıdan Quzanlıya - torpağımın doğma bir parçasına ayaq basanda həmin marşrutla, həmin izlə - oğlumun ləpirlərilə gedirəm. Hər dəfə Ağdamın rəmzi olan Quzanlıdakı çay evinə gedəndə özüm qəsdən çay masası arxasında tək otururam. Elə bilirəm ki, qarşı tərəfdə də oğlum oturub. Oradan Quzanlıda dalğalanan bayrağımızı seyr edəndə qürur hissi keçirirəm. Deyirəm, mən oğlumu şəhid verməsəydim, bəlkə də bu bayraq bu gün belə ucalıqlara dalğalanmazdı. Bütün şəhidlərə rəhmət diləyirəm.
Ancaq bir gileyim də var. Şəhid ailələri və Qarabağ əlillərinə verilmiş binadakı mənzilimə enib-qalxmaq üçün liftimiz 7-8 aydır bir qəza nəticəsində xarab olub. Digər bloklardakı liftlər isə normal vəziyyətdədir. Mənim kimi yaşlı adamların, körpə uşaqların, hamilə qadınların mərtəbələri çıxıb-düşməsi əməlli-başlı problemə çevrilib. İstərdim ki, daha doğrusu, xahiş edərdim ki, bu işə bir əncam çəksinlər. Liftimiz işə düşsün. Dövlətin bizə hədiyyə etdiyi evlərə rahat düşüb-çıxa bilək.
Əlbəttə, bunu elə sözarası dedim. Əsas məqsədim dövlət rəhbərliyinin həyata keçirdiyi islahatların uğurlu nəticələrini dilə gətirməkdən ibarət idi. Mənim kimi yaralı adamların arzu-istəkləri torpağa, vətənə bağlanmış telləri çox möhkəm və qırılmaz olur. Bunun müqabilində intiqam hissimiz də ölçüsünə görə xırda deyil. Daim qisas almaq niyyətilə yaşayırıq. Ürəyi kövrək, hissləri, duyğuları nərmə-nazik olan türkün intiqam hissi nə olar? Sizcə, adam öldürmək, baş kəsməkmi? Yox! Öz doğma torpağına çatmaq, öz haqqına qovuşmaq türkün ən böyük ədalətidir. İstəyirəm ki, yaxın zamanlarda bayrağımızı əsirlikdə qalmış ərazilərimizdə dalğalandıraq. Əsir düşmüş, girov qalmış uluslarımızı, övladlarımızı yad nəfəsindən, yağı gözündən azad edək. Bu son sətirlərin arasında sinəmdən qopan ahların ağrısını duyuram. Ah torpaq, torpaq, torpaq, bir də torpaq.
Xuduş Alışoğlu, şəhid atası, əmək veteranı
