Cümə axşamı günü, 01 oktyabr 2026
     

Azər­bay­can el­mi və azər­bay­can­çı­lıq...

Image


Mü­a­sir Azər­bay­can el­mi azər­bay­can­çı­lıq dəs­ti-xət­ti­nə uy­ğun ola­raq in­ki­şaf edir. Mil­li el­mi­mi­zin qar­şı­sın­da du­ran mə­sə­lə­lər­dən bi­ri onun azər­bay­can­çı­lı­ğa xid­mət et­mə­si­dir. Bi­li­rik ki, uzun il­lər so­vet ide­o­lo­gi­ya­sı Azər­bay­can el­mi­nə bö­yük tə­sir gös­tə­rib.

Bu il­lər­də, de­mək olar ki, el­mi­miz mil­li dü­şün­cə­dən uzaq olub. Əl­bət­tə, so­vet il­lə­rin­də Azər­bay­can el­mi­nin nə­hənglə­ri ye­ti­şib. On­la­rın yaz­dıq­la­rı ki­tab­lar, təd­qiq et­dik­lə­ri elm sa­hə­lə­ri xal­qın in­ki­şa­fı­na tə­sir­siz ötüş­mə­yib.

Azər­bay­can 25 il­dir müs­tə­qil­dir və bu il­lər­də el­mi­mi­zin ye­ni is­ti­qa­mət prin­sip­lə­ri mü­əy­yən olu­nub.

Azər­bay­can Mil­li Elmlər Aka­de­mi­ya­sı­nın Pre­zi­den­ti, aka­de­mik Akif Əli­za­də çağ­daş Azər­bay­can el­mi­nin in­ki­şa­fı haq­qın­da yaz­dı­ğı mə­qa­lə­də qeyd edir: "Bə­şə­riy­yə­tin qə­dim si­vi­li­za­si­ya mər­kəz­lə­rin­dən olan Azər­bay­can, ey­ni za­man­da, zən­gin döv­lət­çi­lik ənə­nə­lə­ri­nə də ma­lik­dir. Şərqlə Qər­bin qo­vu­şu­ğun­da yer­lə­şən Azər­bay­can­da is­tər era­mız­dan əv­vəl­ki dövrlər­də, is­tər­sə də or­ta əsrlər­də çox­say­lı güc­lü döv­lət­lər möv­cud ol­muş, bu re­gi­on ta­ri­xin bü­tün dö­nəm­lə­rin­də mə­də­niy­yət və si­vi­li­za­si­ya be­şi­yi ki­mi ta­nı­nıb. Be­lə zən­gin döv­lət­çi­lik ənə­nə­lə­ri­nə və mə­də­ni in­ki­şaf ta­ri­xi­nə ma­lik olan xal­qı­mız XIX-XX yü­zil­lər­də də si­vi­li­za­si­ya­lar və mə­də­niy­yət­lə­ra­ra­sı kör­pü funksi­ya­sı­nı ye­ri­nə ye­tir­mək­də da­vam edib. Bu dövrdə mil­li ic­ti­mai fi­kir Qərb el­mi-nə­zə­ri dü­şün­cə­si­nin na­i­liy­yət­lə­ri ilə sin­tez olun­maq­la, ta­ma­mi­lə fərqli key­fiy­yət­də ye­ni mər­hə­lə­yə qə­dəm qo­yub. Məhz bu­nun nə­ti­cə­si­dir ki, 1918-ci il­də bü­tün mü­səl­man dün­ya­sın­da ilk de­mok­ra­tik res­pub­li­ka - Azər­bay­can Xalq Cum­hu­riy­yə­ti qə­dim döv­lət­çi­lik təc­rü­bə­si­nə ma­lik olan xal­qı­mız tə­rə­fin­dən ya­ra­dı­lıb. Qı­sa müd­dət ər­zin­də fə­a­liy­yət gös­tər­mə­si­nə bax­ma­ya­raq, Azər­bay­can Xalq Cum­hu­riy­yə­ti de­mok­ra­tik döv­lət ida­rə­et­mə mə­də­niy­yə­ti­nin, mü­a­sir tip­li elm və təh­sil infrastruk­tu­ru­nun, mil­li-ide­o­lo­ji dü­şün­cə stan­dartla­rı­nın bər­qə­rar ol­ma­sın­da müs­təs­na rol oy­na­yıb".

A.Əli­za­də ya­zır ki, xal­qı­mı­zın qə­dim və zən­gin döv­lət­çi­lik ənə­nə­lə­ri­ni, azad­lıq, müs­tə­qil­lik eş­qi­ni öz qəl­bin­də da­im qo­ru­yub sax­la­ma­sı­nın və ya­şat­ma­sı­nın nə­ti­cə­si­dir ki, 70 il­lik so­vet ha­ki­miy­yə­tin­dən son­ra - 1991-ci ilin oktyab­rın­da Azər­bay­can öz döv­lət müs­tə­qil­li­yi­ni ye­ni­dən bər­pa edə bil­di: "...Bü­tün çə­tin­lik­lə­rə bax­ma­ya­raq, mü­a­sir Azər­bay­can döv­lə­ti­nin me­ma­rı Hey­dər Əli­ye­vin ti­ta­nik fə­a­liy­yə­ti nə­ti­cə­sin­də onu qo­ru­yub sax­la­ma­ğa na­il ol­du. Ümum­mil­li li­der Hey­dər Əli­ye­vin me­ma­rı ol­du­ğu müs­tə­qil Azər­bay­can ar­tıq iyir­mi beş il­dir öz stra­te­ji hə­dəf­lə­ri­nə doğ­ru inam­la ad­dım­la­maq­da, bey­nəl­xalq aləm­də nü­fu­zu gü­nü-gün­dən artmaq­da­dır. Öl­kə­miz dün­ya­nın ən mü­hüm stra­te­ji mə­sə­lə­lə­ri­nin - ener­ji, ər­zaq, so­si­al təh­lü­kə­siz­lik prob­lem­lə­ri­nin mü­za­ki­rə olun­du­ğu, id­man, sağ­lam­lıq və sülh ça­ğı­rış­la­rı­nın hə­dəf se­çil­di­yi çox­say­lı mö­tə­bər təd­bir­lə­rin ke­çi­ril­di­yi mə­kan­lar­dan bi­ri­nə çev­ri­lib. Son il­lər­də res­pub­li­ka­mız­da təş­kil olu­nan Ba­kı Bey­nəl­xalq Hu­ma­ni­tar Fo­ru­mu, BMT-nin Si­vi­li­za­si­ya­lar Al­yan­sı­nın 7-ci Qlo­bal Fo­ru­mu, "Av­ro­vi­zi­ya" mah­nı mü­sa­bi­qə­si, Av­ro­pa Oyun­la­rı və "For­mu­la 1" Av­ro­pa Qran Pri­si ki­mi iri­miq­yas­lı təd­bir­lər öl­kə­mi­zin bey­nəl­xalq nü­fu­zu­nun və in­ki­şa­fı­nın gös­tə­ri­ci­si­dir.

Azər­bay­ca­nın bü­tün sa­hə­lər üz­rə hər­tə­rəf­li in­ki­şa­fı onu de­mə­yə əsas ve­rir ki, mü­a­sir dün­ya­da­kı ka­tak­lizmlə­rə bax­ma­ya­raq, öl­kə­miz neft ka­pi­ta­lı­nın in­san ka­pi­ta­lı­na çev­ril­mə­si is­ti­qa­mə­tin­də, in­tel­lek­tu­al in­ki­şaf mo­de­li­nə əsas­la­nan mo­dern cə­miy­yət qu­ru­cu­lu­ğu yo­lun­da uğur­la ad­dım­la­maq­da­dır.

Müs­tə­qil­lik il­lə­rin­də öl­kə­nin so­si­al-iq­ti­sa­di, mə­də­ni-mə­nə­vi tə­rəq­qi­si­nə adek­vat ola­raq in­ki­şaf edən is­ti­qa­mət­lər­dən bi­ri də el­mi fə­a­liy­yət sa­hə­si­dir. Son iyir­mi beş il ər­zin­də, bü­tün sfe­ra­lar­da ol­du­ğu ki­mi, mil­li sər­və­ti­mi­zin tər­kib his­sə­si olan el­mi po­ten­si­a­lın qo­run­ma­sı, in­ki­şaf et­di­ril­mə­si döv­lət si­ya­sə­ti­nin va­cib is­ti­qa­mət­lə­rin­dən bi­ri­ni təş­kil edib. Bu il­lər ər­zin­də is­tər el­min mad­di-tex­ni­ki ba­za­sı­nın güc­lən­di­ril­mə­si, is­tər infrastruk­tu­ru­nun mü­a­sir tə­ləb­lər sə­viy­yə­sin­də qu­rul­ma­sı, is­tər­sə də pri­o­ri­tet­lə­ri­nin dün­ya el­mi­nin in­ki­şaf ten­den­si­ya­la­rı və öl­kə­nin tə­ləb­lə­ri­nə uy­ğun­laş­dı­rıl­ma­sı is­ti­qa­mə­tin­də əhə­miy­yət­li na­i­liy­yət­lər əl­də edi­lib".

A.Əli­za­də­nin yaz­dı­ğı­na gö­rə, ötən əs­rin 90-cı il­lə­ri­nin əv­vəl­lə­rin­də həm re­gi­on­da, həm də dün­ya­da ol­duq­ca mü­rək­kəb bir və­ziy­yət ya­ra­nıb və SSRİ-nin sü­qu­tu, ənə­nə­vi döv­lət və ic­ti­mai insti­tut­la­rın da­ğıl­ma­sı, də­rin iq­ti­sa­di böh­ran, hü­qu­qi va­kum cə­miy­yə­tin üz­ləş­di­yi prob­lem­lə­rin yal­nız bir qis­mi olub. Onun bil­dir­di­yi­nə gö­rə, cə­miy­yət­də ge­dən pro­ses­lə­rin mən­ti­qi nə­ti­cə­si ki­mi, Azər­bay­can el­mi də öz in­ki­şa­fı ta­ri­xin­də ən ağır böh­ran mər­hə­lə­si­nə qə­dəm qoy­muş­du: "Qeyd olu­nan pro­ses­lər el­mi po­ten­si­a­lın tə­nəz­zü­lü­nə, el­mi infrastruk­tu­run da­ğıl­ma­sı­na, yük­sək ix­ti­sas­lı kadrla­rın xa­ri­ci öl­kə­lə­rə axı­nı­na gə­ti­rib çı­xar­mış­dı. Bu pro­ses el­mi fə­a­liy­yə­tin təş­ki­li, el­mi nə­ti­cə­lə­rin is­teh­sa­la­ta tət­bi­qi işi­nə mən­fi tə­sir gös­tər­mək­lə bə­ra­bər, elmdə va­ris­lik mü­na­si­bət­lə­ri­nin də kök­lü şə­kil­də zə­də­lən­mə­si­nə sə­bəb ol­du. Ən acı­na­caq­lı­sı isə o idi ki, hə­min dövrdə öl­kə rəh­bər­li­yin­də təm­sil olu­nan şəxslər ya­ran­mış və­ziy­yət­dən çı­xış yo­lu tap­maq əvə­zi­nə, Azər­bay­ca­nın in­tel­lek­tu­al be­yin mər­kə­zi, mü­qəd­dəs elm mə­bə­di olan Elmlər Aka­de­mi­ya­sı­nı bağ­la­maq ki­mi ab­surd bir qə­ra­ra gəl­miş­lər.

Be­lə bir şə­ra­it­də ümum­mil­li li­der, müs­tə­qil Azər­bay­can döv­lə­ti­nin me­ma­rı Hey­dər Əli­yev xal­qın tə­ki­di ilə ye­ni­dən Azər­bay­can­da ha­ki­miy­yə­tə gəl­di və əsas­lı döv­lət qu­ru­cu­lu­ğu kon­sep­si­ya­sı, yet­kin si­ya­si-ide­o­lo­ji, so­si­al-mə­də­ni və iq­ti­sa­di me­xa­nizmlər tət­biq et­mək­lə öl­kə­miz­də və­ziy­yə­ti kök­lü şə­kil­də də­yiş­mə­yə na­il ol­du. Nə­ti­cə­də Azər­bay­can el­mi, mil­li in­tel­lek­tu­al po­ten­si­al məhv ol­maq təh­lü­kə­sin­dən xi­las ol­du.

Hey­dər Əli­yev Azər­bay­ca­na rəh­bər­li­yə qa­yıt­dıq­dan son­ra ic­ti­ma­iy­yət­lə ilk gö­rü­şü­nü 1993-cü ilin sentyab­rın­da Elmlər Aka­de­mi­ya­sın­da ke­çi­rib. Bu ta­ri­xi gö­rüş­dən son­ra el­mi fə­a­liy­yət sa­hə­sin­də can­lan­ma baş ver­di. Elmdən uzaq dü­şən, xa­ri­cə üz tu­tan alim­lə­ri­miz təd­ri­cən ge­ri qa­yıt­ma­ğa baş­la­dı­lar. Ulu ön­də­rin töv­si­yə­lə­ri­ni rəh­bər tu­ta­raq aka­de­mi­ya­da is­la­hat­la­rın apa­rıl­ma­sı, müs­tə­qil Azər­bay­can el­mi­nin ye­ni ic­ti­mai-si­ya­si şə­ra­it­də in­ki­şaf perspek­tiv­lə­ri­nin mü­əy­yən­ləş­di­ril­mə­si üz­rə təd­bir­lər get­dik­cə in­ten­siv­ləş­di.

1994-cü il­də ümum­mil­li li­der Hey­dər Əli­ye­vin bi­la­va­si­tə rəh­bər­li­yi ilə xal­qı­mı­zın mü­a­sir ta­ri­xin­də əla­mət­dar bir ha­di­sə olan "Əs­rin mü­qa­vi­lə­si" im­za­lan­dı. "Əs­rin mü­qa­vi­lə­si" çər­çi­və­sin­də im­za­la­nan neft mü­qa­vi­lə­lə­ri, hə­ya­ta ke­çi­ri­lən ener­ji la­yi­hə­lə­ri və Ba­kı-Tbi­li­si-Cey­han ki­mi bey­nəl­xalq əhə­miy­yət­li neft kə­mə­ri­nin işə düş­mə­si müs­tə­qil Azər­bay­ca­nın son­ra­kı iq­ti­sa­di in­ki­şa­fı­nın əsa­sın­da da­ya­nan mü­hüm amil­lə­rə çev­ril­di".

Alim vur­ğu­la­yır ki, el­min cə­miy­yət­də möv­qe­yi­nin möh­kəm­lən­di­ril­mə­si və müs­tə­qil döv­lət qu­ru­cu­lu­ğun­da, öl­kə­nin so­si­al-iq­ti­sa­di in­ki­şa­fın­da da­ha ya­xın­dan iş­ti­ra­kı­nın tə­min edil­mə­si məq­sə­di­lə Hey­dər Əli­yev 15 may 2001-ci il ta­rix­li Fər­ma­nı ilə öl­kə­nin əsas in­tel­lek­tu­al po­ten­si­a­lı­nın cəm­ləş­di­yi Elmlər Aka­de­mi­ya­sı­na "Azər­bay­can Mil­li Elmlər Aka­de­mi­ya­sı" sta­tu­su­nu ver­di. Aka­de­mik ya­zır ki, bu sta­tus vax­ti­lə so­vet elm sis­te­mi­nin tər­kib his­sə­si ki­mi for­ma­laş­mış və in­ki­şaf et­miş Azər­bay­can el­mi­nin müs­tə­qil­lik mər­hə­lə­si­nin tə­ləb­lə­ri­nə uy­ğun ola­raq mil­li əsas­lar üzə­rin­də ye­ni­dən təş­ki­lin­də müs­təs­na rol oy­na­dı.

Aka­de­mi­kin bil­dir­di­yi­nə gö­rə, 2001-ci ilin ap­re­lin­də müs­tə­qil Azər­bay­can el­mi üçün ol­duq­ca əla­mət­dar olan di­gər bir ha­di­sə baş ve­rib. O ya­zır ki, on iki il­lik fa­si­lə­dən son­ra AMEA üzvlü­yü­nə növ­bə­ti seç­ki­lər ke­çi­ril­di, aka­de­mi­ya­nın tər­ki­bi xey­li gəncləş­di­ril­di, kadr po­ten­si­a­lı əhə­miy­yət­li də­rə­cə­də güc­lən­di­ril­di: "Ümum­mil­li li­der Hey­dər Əli­yev tə­rə­fin­dən 2002-ci ilin 12 av­qus­tun­da AMEA-nın Nax­çı­van böl­mə­si­nin ya­ra­dıl­ma­sı haq­qın­da im­za­lan­mış ta­ri­xi Sə­rən­cam Azər­bay­can el­mi­nin re­gi­on­lar­da da ye­ni mil­li əsas­lar­la təş­ki­lin­də mü­hüm rol oy­na­dı.

4 yan­var 2003-cü il ta­rix­li baş­qa bir Sə­rən­cam­la AMEA-nın ye­ni Ni­zam­na­mə­si təs­diq edil­di. Ye­ni ni­zam­na­mə­yə əsa­sən, aka­de­mi­ya­ya Azər­bay­can Res­pub­li­ka­sın­da el­min in­ki­şa­fı­nı təş­kil və tə­min edən, döv­lə­tin el­mi və el­mi-tex­ni­ki si­ya­sə­ti­ni hə­ya­ta ke­çi­rən, bü­tün el­mi mü­əs­si­sə­lər və ali mək­təb­lər ara­sın­da el­mi araş­dır­ma­la­rı əla­qə­lən­di­rən və is­ti­qa­mət­lən­di­rən, res­pub­li­ka­nı xa­ri­ci öl­kə­lər­də el­mi və el­mi-tex­ni­ki fə­a­liy­yət sa­hə­sin­də təm­sil edən ali döv­lət el­mi təş­ki­la­tı sta­tu­su ve­ril­di. Bu­nun­la da mil­li müs­tə­qil­lik mər­hə­lə­sin­də aka­de­mi­ya­nın fə­a­liy­yət da­i­rə­si xey­li ge­niş­lən­di­ril­di, onun sə­la­hiy­yət­lə­ri ar­tı­rıl­dı, Azər­bay­can­da el­mi-tex­ni­ki po­ten­si­a­lı qo­ru­maq və in­ki­şaf et­dir­mək, iq­ti­sa­diy­ya­tı güc­lən­dir­mək, mə­də­niy­yə­ti zən­gin­ləş­dir­mək, xal­qın mil­li mə­na­fe­yi­ni qo­ru­maq ba­xı­mın­dan aka­de­mi­ya qar­şı­sın­da mü­hüm və­zi­fə­lər qo­yul­du.

Hə­min il­lər­də ümum­mil­li li­der Hey­dər Əli­ye­vin Azər­bay­can el­mi­nin ye­ni əsas­lar üzə­rin­də qu­rul­ma­sı is­ti­qa­mə­tin­də hə­ya­ta ke­çir­di­yi bu si­ya­sət alim­lə­rin ağır və şə­rəf­li əmə­yi­nin sti­mul­laş­dı­rıl­ma­sı ilə bağ­lı di­gər çox­say­lı fər­man və sə­rən­cam­lar­la da mü­şa­yi­ət olun­du.

Mil­li döv­lət qu­ru­cu­lu­ğun­da elm si­ya­sə­tin­dən da­nı­şar­kən bu döv­lə­tin el­mi-ide­o­lo­ji əsas­la­rı üzə­rin­də xü­su­si da­yan­maq la­zım­dır. Ümum­mil­li li­der Hey­dər Əli­yev müs­tə­qil Azər­bay­can Res­pub­li­ka­sı­nın ide­o­lo­gi­ya­sı­nı azər­bay­can­çı­lıq ki­mi for­ma­laş­dı­rıb. Son iki yüz il­də Azər­bay­ca­nın mü­tə­fək­kir şəx­siy­yət­lə­ri tə­rə­fin­dən də­fə­lər­lə ger­çək­ləş­di­ril­mə­si­nə cəhd olu­nan bu ide­ya­lar XX əsrdə məhz Hey­dər Əli­yev dü­ha­sı sa­yə­sin­də nə­zə­ri müs­tə­vi­dən re­al so­si­al müs­tə­vi­yə keç­di. Hə­lə ötən əs­rin or­ta­la­rın­da, Azər­bay­ca­nın SSRİ-nin tər­ki­bin­də ol­du­ğu dövrlər­də Hey­dər Əli­yev hə­min ide­o­lo­ji çər­çi­və­lə­rin im­kan ver­di­yi şə­ra­it­də, hət­ta bə­zən bu çər­çi­və­lə­ri aşa­raq azər­bay­can­çı­lıq ide­o­lo­gi­ya­sı­nın tə­məl prin­sip­lə­ri­nin əmə­li tət­bi­qi və bu ide­ya­la­rın küt­lə­vi­lə­şə­rək mil­li ide­ya­ya çev­ril­mə­si is­ti­qa­mə­tin­də xey­li iş­lər gö­rüb. Azər­bay­can di­li­nin döv­lət di­li elan olun­ma­sı, ne­çə-ne­çə şa­ir və ya­zı­çı­nın, zi­ya­lı­nın tən­tə­nə­li yu­bi­ley­lə­ri­nin ke­çi­ril­mə­si, əsər­lə­ri­nin küt­lə­vi nəş­ri, mil­li-mə­nə­vi də­yər­lə­rin, adət-ənə­nə­lə­rin qo­run­ma­sı is­ti­qa­mə­tin­də mü­hüm ad­dım­lar Hey­dər Əli­ye­vin adı ilə bağ­lı­dır.

Ötən əs­rin 90-cı il­lə­rin­də Hey­dər Əli­ye­vin tə­şəb­bü­sü ilə azər­bay­can­çı­lıq ide­ya­sı məhz döv­lət qu­ru­cu­lu­ğu­nun əsas ide­o­lo­gi­ya­sı sə­viy­yə­si­nə qal­dı­rıl­dı. Döv­lət di­li­nin tət­bi­qi, la­tın əlif­ba­sı­na əmə­li ola­raq qa­yı­dış, Fü­zu­li­nin və "Ki­ta­bi-Də­də Qor­qud"un yu­bi­ley­lə­ri, azər­bay­can­lı­la­rın dün­ya fo­ru­mu ilə bağ­lı qə­rar və sə­rən­cam­lar, azər­bay­can­çı­lıq ide­ya­sı­nı da­şı­yan elm və sə­nət xa­dim­lə­ri­nin döv­lət qay­ğı­sı ilə əha­tə olun­ma­sı və di­gər ne­çə-ne­çə təd­bir­lər məhz bu məq­sə­də xid­mət edən əmə­li ad­dım­lar idi.

Azər­bay­can­çı­lıq ümum­mil­li li­der Hey­dər Əli­ye­vin bu te­zi­sin­də özü­nün mü­kəm­məl el­mi ifa­də­si­ni ta­pıb: "Azər­bay­can­çı­lıq hər şey­dən əv­vəl öz mil­li mən­su­biy­yə­ti­ni, mil­li-mə­nə­vi də­yər­lə­ri­ni qo­ru­yub sax­la­maq de­mək­dir!"

Müs­tə­qil­lik il­lə­rin­də ye­ni ide­o­lo­ji şə­ra­it Azər­bay­can el­mi qar­şı­sın­da ye­ni mil­li və­zi­fə­lər qo­yur­du. Tə­bii ki, o dövrdə mü­a­sir el­mi araş­dır­ma­lar sə­viy­yə­sin­də təd­qi­qat­lar apa­ra­raq dün­ya el­mi­nə töh­fə­lə­rin ve­ril­mə­si müs­tə­qil Azər­bay­can el­mi qar­şı­sın­da da­ya­nan baş­lı­ca və­zi­fə idi".

Akadkmik ya­zır ki, mil­li in­tel­lek­tu­al po­ten­si­a­lın sə­fər­bər edil­mə­si, el­mi fə­a­liy­yə­tin təş­ki­li və ko­or­di­na­si­ya­sı, el­mi na­i­liy­yət­lə­rin cə­miy­yə­tin in­ki­şa­fın­da fə­al iş­ti­ra­kı­nın tə­min olun­ma­sı da mü­hüm və­zi­fə­lər sı­ra­sı­na da­xil idi.

Onun vur­ğu­la­dı­ğı­na gö­rə, müs­tə­qil Azər­bay­can el­mi­nin qar­şı­sın­da du­ran di­gər bir mü­hüm mis­si­ya mil­li var­lı­ğı­mı­zın qo­run­ma­sı is­ti­qa­mə­tin­də təd­qi­qat­la­rın ge­niş­lən­di­ril­mə­si idi. Elə bu­nun nə­ti­cə­si idi ki, Azər­bay­ca­nın ta­ri­xi­ni, mə­də­niy­yə­ti­ni, xal­qı­mı­zın mil­li-mə­nə­vi də­yər­lə­ri­ni, di­li­ni, et­noq­ra­fi­ya­sı­nı, folklo­ru­nu öy­rə­nən elm sa­hə­lə­ri məhz bu dövrdə aka­de­mik sə­viy­yə­də ge­niş vü­sət al­dı: "Müs­tə­qil Azər­bay­can el­mi­nin qar­şı­sın­da du­ran di­gər bir mü­hüm mis­si­ya el­mi kadr po­ten­si­a­lı­nın yük­sək sə­viy­yə­də in­ki­şa­fı­nın tə­min edil­mə­si, el­mi bi­lik­lə­rin po­pul­yar­laş­dı­rıl­ma­sı və təh­si­lə ötü­rül­mə­si idi.

Bu il­lər ər­zin­də müs­tə­qil Azər­bay­can el­mi­nin in­ki­şa­fı res­pub­li­ka­da güc­lü təh­sil sis­te­mi­nin for­ma­laş­ma­sı­na tə­kan ver­miş, təh­si­li yük­sək ix­ti­sas­lı el­mi kadrlar­la tə­min et­miş, bir sı­ra ye­ni fən­lə­rin təd­ri­si üçün ge­niş el­mi im­kan­lar açıb. Azər­bay­ca­nın ali təh­sil mü­əs­si­sə­lə­ri­nin pri­o­ri­tet he­sab olu­nan ye­ni fənn ka­fed­ra­la­rı­nın və fa­kül­tə­lə­ri­nin for­ma­laş­ma­sı məhz aka­de­mik el­mi bi­lik­lə­rin transfor­ma­si­ya­sı nə­ti­cə­sin­də müm­kün olub.

Müs­tə­qil Azər­bay­can el­mi­nin cə­miy­yə­ti­mi­zə ver­di­yi di­gər mü­hüm töh­fə mil­li kadrla­rın ye­tiş­di­ril­mə­si ilə bağ­lı­dır. Aka­de­mi­ya­nın ye­tiş­dir­di­yi kadrlar, alim və mü­tə­xəs­sis­lər el­mi fə­a­liy­yət sa­hə­si ilə bə­ra­bər, bu il­lər ər­zin­də döv­lət ida­rə­çi­li­yin­də, qa­nun­ve­ri­ci­lik fə­a­liy­yə­tin­də, di­gər mü­hüm və­zi­fə­lə­rin hə­ya­ta ke­çi­ril­mə­sin­də ya­xın­dan iş­ti­rak et­miş, bu gün də on­lar ən mə­sul döv­lət və­zi­fə­lə­rin­də müs­tə­qil Azər­bay­ca­nın in­ki­şa­fı­na öz töh­fə­lə­ri­ni ver­mək­də­dir­lər".

İra­də SA­RI­YE­VA

Ya­zı Azər­bay­can Res­pub­li­ka­sı­nın Pre­zi­den­ti ya­nın­da Küt­lə­vi İn­for­ma­si­ya Va­si­tə­lə­ri­nin İn­ki­şa­fı­na Döv­lət Dəs­tə­yi Fon­du­nun ma­liy­yə dəs­tə­yi­lə çap olu­nur. 



VİDEO

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Xüsusi şərtlərlə pensiya alan qulluqçuların pulları azala bilər...

Azərbaycandakı Kürmük məbədinə Gürcüstan patriarxlığının iddiası... Real tarix...

Dövlət qulluğuna qəbulun mürəkkəbləşdirilməsi ciddi suallar doğurdu...

SON XƏBƏRLƏR

01.10.2026 / 00:25
Kürdəmirdə toyda kütləvi zəhərlənmə - 30 nəfər xəstəxanaya müraciət etdi...

01.10.2026 / 00:05
Tiflislə Tehran arasında gərginlik - İran səfiri Gürcüstan XİN-ə çağırıldı…

30.09.2026 / 22:43
23 illik işğal dövrü rəsmən başa çatdı - ABŞ qoşunları İraqdan çıxarıldı...

30.09.2026 / 22:20
Dağlıq ərazilərdə unudulmuş və dağılmış Alban məbədlərinin bərpası gündəmdə...

30.09.2026 / 22:01
Azərbaycanlılar Rusiyadan 20 min manatdan çox pul çıxara bilməyəcək...

30.09.2026 / 21:47
Kolleclərə qəbul planı da, tələbə marağı da azalıb...

30.09.2026 / 21:30
Rus nazir Ermənistana xəbərdarlıq etdi - elektrik 2 dəfə bahalaşa bilər...

30.09.2026 / 21:11
Tramp Rusiyaya qarşı zəif sanksiyalar müqabilində nə istədi?..

30.09.2026 / 21:06
Rusiya və İrana qarşı sanksiyalar Ermənistanda benzin-dizel fəlakəti yaradıb - ümid qaldı Azərbaycana...

30.09.2026 / 20:23
Ruslara əbədi düşmənçilik elan edən ölkədə ruspərəst partiya hakimiyyətə gəlmək üzrədir...

30.09.2026 / 20:10
Azərbaycanın MN-lə Türkiyənin müdafiə sənayesi şirkətləri arasında əməkdaşlığa dair müqavilələr imzalandı - FOTO

30.09.2026 / 20:06
Netanyahunun Dubaya bir neçə saatlıq gizli səfəri təsdiqlənir - Seçki xofu artır...

30.09.2026 / 19:49
Əliyev xalqın 20-ci əsr tarixi üçün spesifik xüsusiyyətini açıqladı...

30.09.2026 / 19:33
İrəvanda qondarma “Arsax”ın rəhbərlərinin sığınacaq ofisi hələ fəaliyyətdədir...

30.09.2026 / 19:19
Tramp öz danışıqçıları vasitəsilə İrana verdiyi sözü inkar etdi - "Axios tam yalan yazıb"...

30.09.2026 / 19:15
Putin partiyasının yeni deputatları Dumadan kütləvi istefa verir - ssenari...

30.09.2026 / 19:02
Milli futbolumuza dövlət bundan artıq daha nə etsin?! - Dirçəliş yoxdu...

30.09.2026 / 18:55
Azərbaycanın və Türkiyənin birgə istehsalı olan zərbə PUA-sı nümayiş etdirildi

30.09.2026 / 18:47
Azərbaycan istehsalı olan 30 millimetrlik QK qumbaraatanı beynəlxalq sərgidə nümayiş etdirilir

30.09.2026 / 18:38
Prezidentin sosial media hesablarında Birinci xanımla birlikdə ADEX sərgisindən görüntülər paylaşılıb - VİDEO

30.09.2026 / 18:10
Süni intellekt kütləvi insan ölümü törədə bilər, qorxunc xəbərdarlıq - təhlükə 10 faizə çatır...

30.09.2026 / 17:59
Koreya Rusiya müharibəsinə daha 10 min əsgər göndərir - əvəzində İran dronları...

30.09.2026 / 17:34
“Nar” “AiNar” rəqəmsal köməkçisini istifadəyə verdi

30.09.2026 / 16:51
Qaçırıldığı deyilən Dubai təyyarəsi ilə bağlı yeni xəbər - pilotun biri digərini bıçaqladı…

30.09.2026 / 16:37
Ölkədə 33 min ictimai avtobusun 60 faizinin taleyi sual altındadır...

30.09.2026 / 16:23
Azərbaycan və BƏƏ arasında hərbi-texniki sahədə əlaqələrin inkişaf perspektivləri müzakirə edildi

30.09.2026 / 16:16
İfrat sağçılar Makronun "nəfəsini kəsir"...

30.09.2026 / 16:05
Qareginin hakimiyyətinə "hökm oxundu" - Kilsə xarici təsirin yayılma alətinə çevrilib...

30.09.2026 / 15:30
Prezident İlham Əliyev Birləşmiş Krallığın müdafiə üzrə dövlət nazirini qəbul etdi - FOTO

30.09.2026 / 15:14
Baş prokuror Kamran Əliyev təcili Moskvaya uçub - səbəb?... - VIDEO

30.09.2026 / 14:58
Prokuror DTX-nın saxladığı Saleh Səmədova 9 il iş istədi...

30.09.2026 / 14:52
Sabahdan elektron pulköçürmələrlə bağlı yeni qaydalar qüvvəyə minir

30.09.2026 / 14:35
DİN-in Mərkəzi avtobus zolaqlarına daxil olan sürücülərə müraciət etdi - VİDEO

30.09.2026 / 14:02
Qətərin ABŞ və İranı bir-birinə yaxınlaşdırmaq cəhdləri uğursuz oldu - heç kim güzəştə getmək istəmir…

30.09.2026 / 13:48
Dubay-Təl-Əviv reysinin pilotu təyyarəni dik şəkildə aşağı endirib qəzaya uğratmağa cəhd etdi - sərnişinlər müdaxilə edib təyyarəni ələ keçirdi...

30.09.2026 / 13:40
Azərbaycan və Çin Birgə İnvestisiya Fondu yaradır

30.09.2026 / 13:25
AKP-çi Fatma Betül Sayanın bütün aktivləri donduruldu…

30.09.2026 / 13:16
Qaçırıldığı deyilən Dubay-Təl-Əviv reysində pilotların əlbəyaxa davaya çıxdığı məlum oldu

30.09.2026 / 13:02
Prezident və Birinci xanım “ADEX 2026” və “Securex Caspian” sərgiləri ilə tanış olublar - FOTO/YENİLƏNDİ

30.09.2026 / 12:50
Cəlilabadda kütləvi zəhərlənmə - araşdırma aparılır...

30.09.2026 / 12:38
Vüqar Rəhimzadə: 3 oktyabr 1993-cü il Azərbaycanın dövlətçilik tarixində yeni mərhələnin başlanğıcıdır

30.09.2026 / 12:22
Britaniyanın müdafiə naziri ADEX sərgisində iştirak edir...

30.09.2026 / 12:06
"Bələdiyyələr 300-500 min evdən əmlak vergisi toplaya bilmir" - Siyavuş Novruzov

30.09.2026 / 11:32
Milli Məclis Anım Günü ilə əlaqədar bəyanat qəbul etdi

30.09.2026 / 11:25
Serbiyanın müvəqqəti prezidenti vəzifəsində Vuçiçi lezbiyan qadın əvəz edəcək

30.09.2026 / 11:18
Britaniya polisi Trampın söylədiklərini alt-üst etdi...

30.09.2026 / 11:10
Faiq Ələkbərlinin “Türk xalqları fəlsəfəsi tarixi (Qədim dövr)” əsəri haqqında fəlsəfi düşüncələr

30.09.2026 / 10:54
Şahin Mustafayev İranda bir sıra mühüm rəsmi görüşlər keçirib

30.09.2026 / 10:36
Vuçiçin partiyasını Avropa Xalq Partiyasından qovurlar - səbəb terrorçu Mladiçə göstərilən qayğıdır...

30.09.2026 / 09:49
Prezident: "Azərbaycanın müdafiə sənayesi məhsullarının keyfiyyəti beynəlxalq səviyyədə yüksək qiymətləndirilir"

30.09.2026 / 09:44
"Müdafiə qabiliyyətinin möhkəmləndirilməsi Azərbaycanın dövlət siyasətinin prioritet istiqamətlərindən biridir" - Prezident

30.09.2026 / 09:41
Prezident İlham Əliyev “ADEX 2026” və “Securex Caspian 2026” sərgilərinin iştirakçılarına müraciət ünvanladı

30.09.2026 / 07:52
Netanyahunun maraqlı karikaturası yayıldı

30.09.2026 / 07:37
Almaniya Ukraynaya PVO sistemləri verəcək - Merz açıqladı

30.09.2026 / 06:46
Netanyahu bir sıra İsrail media qurumu və jurnalistləri məhkəməyə verdi

29.09.2026 / 22:22
İran təyyarəsi İstanbul hava limanında müsadirə edildi - sərnişinləri endirib təyyarəyə əl qoydular...

29.09.2026 / 22:06
2.4 milyardın taleyi Rusiya-Türkiyə münasibətlərində ciddi problemə çevrildi...

29.09.2026 / 21:56
Leyla Əliyeva və Alyona Əliyeva Müqəddəs Taxt-Tacın Dinlərarası Dialoq üzrə Dikasteriyasının prefekti kardinal Corc Ceykob Kuvakad ilə görüşüblər - FOTO

29.09.2026 / 21:50
Putin ordunu 15 min nəfər artırdı, gələn il müharibəyə 27 trilyon xərcləyəcək...

29.09.2026 / 21:48
Romada Leyla Əliyeva və Alyona Əliyeva ilə Müqəddəs Arxeologiya üzrə Pontifik Komissiyanın katibinin görüşü olub - FOTO

29.09.2026 / 21:44
Leyla Əliyeva və Alyona Əliyeva Vatikan şəhər-dövlətinin qubernatorluğunun prezidenti ilə görüşüblər - FOTO

29.09.2026 / 21:33
Paşinyan mina xəritələrini Bakıda məhkum edilmiş separatçılarla dəyişmək istəyir...

29.09.2026 / 21:14
Avropa İttifaqı NATO-nu əvəzləmək üçün hərəkətə keçdi - Şimal Alyansının sonu çatır...

29.09.2026 / 20:52
Kremlin yeni səfərbərlik hazırlığı başladı - miqrantlar üçün təhlükə artır

29.09.2026 / 20:40
Gürcüstanı 2 monastr məsələsində Azərbaycana qarşı qızışdıranlar var...

29.09.2026 / 20:25
Daxili işlər naziri Şəkidə vətəndaş qəbulu və sıra baxışı keçirəcək

29.09.2026 / 20:18
Danışıqlar dalana dirəndi, neft bahalaşdı

29.09.2026 / 19:49
Azərbaycan Orta Dəhlizdən əlavə 1,3 milyard dollar qazanacaq - Dünya Bankı xəbər verdi...

29.09.2026 / 19:31
Azərbaycana xaricdən sərmayə cəlbinin yeni mərhələsi açıldı...

29.09.2026 / 19:14
“Nefti Hitlerdən qoruduq, ancaq SSRİ onu bizə bərbad gündə qaytardı” – Əliyevdən unikal ittiham və tarix...

29.09.2026 / 18:50
Azərbaycanın olmadığı beynəlxalq təşkilatda idarəçilik Ermənistanın əlinə keçir...

29.09.2026 / 18:33
ABŞ-Britaniya tarixində pik gərginlik – Tramp hərbi bazanı çəkib aparır...

29.09.2026 / 18:17
Vuçiç istəyəndə prezident olur, lazım gələndə baş nazir də ola bilir - Serbiyada başladı...

29.09.2026 / 17:44
Rusiyada strateji bombardmançı təyyarə qəzaya uğradı - altı ölü, bir yaralı…

29.09.2026 / 17:23
Putin Rusiyadan Azərbaycana nağd pulun çıxarılmasına qoyulan limiti sərtləşdirdi...

29.09.2026 / 16:58
Rusiya Polşa-Ukrayna sərhədində Yahodin keçid məntəqəsini bombaladı…

29.09.2026 / 16:41
Trampın və Netanyahunun çıxışı qəti sübut etdi ki, BMT ölüb, yerdən götürən yoxdur"...

29.09.2026 / 16:23
Makronun reytinqi tarixi minimuma düşdü – 18 faiz...

29.09.2026 / 16:14
Lənkəranda zəlzələ olub

29.09.2026 / 16:08
İranın qarşı çıxdığı TRİPP-ə ehtiyacı artır...

29.09.2026 / 15:52
Xətainin heykəlinin üzərindəki yazı ilə bağlı araşdırma başladı...

Azərbaycanın regional və beynəlxalq əməkdaşlığında hərbi tərəfdaşlığın rolu sürətlə artır

XƏBƏR ARXİVİ