Azərbaycanda uşaq ölümü göstəricisi 12 promilliyə qədər artıb. "Trend"in məlumatına görə, bunu Səhiyyə Nazirliyinin baş pediatrı, K.Fərəcova adına Elmi-Tədqiqat Pediatriya İnstitutunun direktoru Nəsib Quliyev dünən "Uşaqların icbari dispanzerizasiyadan keçirilməsinə dair Dövlət Proqramı"nın icrasının yekunlarına həsr olunmuş tədbirdə deyib.
Baş pediatr qeyd edib ki, Azərbaycanda uşaq ölümü 1992-93-cü illərdən başlayaraq azalıb.
N.Quliyev qeyd edib ki, uşaq ölümü içərisində daha vacibi körpə ölümü göstəricisi, yəni uşaq doğulandan 1 yaşadək olan ölüm göstəricisidir: "Bu göstərici 1992-93-cü illərdə 29,5 promilli səviyyəsində olub, yəni hər 1000 nəfər diri doğulan uşağın 29,5 nəfəri 1 yaşına çatanadək ölüb. Lakin zaman keçdikcə azalma davam edib və körpə ölümü göstəricisinin 3 dəfəyədək azalmasına nail olunub".
N.Quliyev bildirib ki, Azərbaycanda 2015-ci ilin yanvarın 1-dən diridoğulmanın yeni meyarları tətbiq edilib.
Baş pediatrın sözlərinə görə, bu meyarlar qüvvəyə minənədək diridoğulma hamiləliyin 28-ci həftəsindən doğulanlara, bədən kütləsi 1 kq-dan çox olanlara aid edilirdi. 28-ci həftədən əvvəl doğulanlar isə "gecikmiş düşük" hesab olunurdu və uşaq kimi qeydiyyata alınmırdı: "2015-ci il yanvarın 1-dən diridoğulmanın yeni meyarlarının tətbiqi ilə əlaqədar hamiləliyin 22-28 həftəsində baş verən ölüm hadisələrini də artıq uşaq ölümlərinə əlavə edirik. Buna görə də yeni meyarlara keçdikdən sonra ölkədə uşaq ölümü göstəricisi 12 promilliyə qədər artıb".
Nəsib Quliyev deyib: "Uşaq həkimləri olaraq süni mayalanma zamanı uşaq sayının ya tək, ya da əkiz olmasının tərəfdarıyıq. Çünki bu məsələ ilə bağlı narazılıqlar var".
Süni mayalanma ilə bağlı həkim pediatr və mama ginekoloqlar arasında narazılıqların olduğunu deyən baş pediatr qeyd edib ki, əslində, süni mayalanmanı həyata keçirən mütəxəssis mütləq şəkildə uşaqların sayının bir və ya iki (əkiz) olmasına diqqət yetirməlidir: "Çünki uşaqların sayı bundan çox olmaz. Lakin həmin şəxs də özünü sığortalamaq, gələcəkdə ona verilən pulu geri qaytarmamaq üçün bir neçə mayalanmış yumurtanı qadının uşaqlığının selikli qişasına implantasiya edir ki, onların "baştutma" reallığı yüksək olsun. Elə analar da olur ki, bu embrionların hamısı inkişaf edir və nəticədə çoxdöllü hamiləlik olur".
N.Quliyev deyib ki, mütəxəssislər müəyyən metodlar vasitəsilə mayalanmış yumurtanın bir qismini reduksiya edə, yəni götürə bilərlər. Lakin bunu etmirlər: "Ona görə də, təbii ki, çoxdöllü hamiləlik olur. Çoxdöllülük özü həm ana, həm də uşaq üçün böyük risq faktorudur. Çoxdöllü hamiləliyi olanların doğuşu əslində yuxarı, yəni üçüncü səviyyəli doğuşayardım müəssisəsində həyata keçirilməlidir. Çünki burada böyük risq var. Süni mayalanma zamanı ana beşəm dünyaya gətirəcəksə, onda elə ilk gündən risq faktoru meydana çıxır. Hamiləliyin ilk həftəsində döllənmiş embrionların inkişaf etməyə başladığını görən mütəxəssis elə həmin vaxt mütləq tədbir görməlidir. Bunu etmədikdə nəticə ürəkaçan olmur".
N.Quliyev bildirib ki, süni mayalanma ilə doğulan uşaqların sağlamlıq problemləri və onlarla bağlı olan risq faktorları digər uşaqlarla müqayisədə daha yüksək olur.
Nəsib Quliyev uşaqların kompleks tibbi müayinəsindən də danışıb. O deyib ki, Azərbaycanda bütün uşaqları tam kompleks tibbi müayinələrə cəlb etmək mümkün olmayıb. Uşaqların təxminən 10 faizi bu müayinələrdən kənarda qalıb.
Baş pediatr qeyd edib ki, uşaqların dispanserizasiyası ilə bağlı əsas çətinlik valideynlərin məsuliyyətsizliyi ilə bağlıdır: "Bu problem daha çox rayonlarda müşahidə edilir. Rayonlarda bəzi valideynlər uşaqları dispanserizasiyadan yayındırır. Ona görə də biz uşaqları tam olaraq bu müayinələrə cəlb edə bilməmişik".
Baş pediatr Azərbaycanda tibbi müayinədən keçən uşaqlar arasında ən çox tənəffüs sistemi xəstəlikləri və qurd invaziyaları (helmintoz) aşkarlandığını bildirib.
Onun sözlərinə görə, bu xəstəliklər əsasən məktəbəqədər və məktəbyaşlı uşaqlar arasında özünü büruzə verir:
"Qurda yoluxma halına ən çox məktəbəqədər yaş dövründə rast gəlinir. Çünki həmin yaşda olan uşaqlar hərəkətdə daha çox olurlar. Buna görə də gigiyenik tələblərə riayət edilmir. Lakin tənəffüs üzvlərinin xəstəlikləri daha kiçikyaşlı uşaqlarda çox tez-tez rast gəlinir. Bu da uşaq orqanizminin anatomik fizioloji xüsusiyyətləri ilə izah olunur".
Hazırda Azərbaycanda 2 588 959 uşağın olduğunu deyən baş pediatr qeyd edib ki, Azərbaycanda uşaqlar 2014-cü ildən etibarən icbari dispanserizasiyaya cəlb edilir.
N.Quliyev deyib ki, bu ilin 9 ayı ərzində respublikanın uşaq əhalisinin 1 672 556 nəfəri (64,6 %) tibbi müayinədən keçib. Onlardan 87 288 nəfəri (5,2 %) sağlamlıq vəziyyətinə görə dispanser qeydiyyata götürülüb. Sağlamlığında müxtəlif problemlər aşkarlanan 227 955 (13,6 %) azyaşlıya müalicə-sağlamlaşdırıcı tədbirlər tətbiq edilib. Onlardan 14 345 nəfəri (0,9%) hospitalizasiya olunub, 4 569 nəfəri isə sanator müalicəyə göndərilib.
Xəbər xidməti
