Fərqanə Mehmanqızı: "Yetkinlik yaşında olan uşağın valideyninin həbs olunması və ya xəstəliyinə görə övladının tərbiyəsi ilə məşğul ola bilməməsi üzrlü səbəb sayıla bilməz"
Azərbaycanda yetkinlik yaşına çatmayanların tərbiyəsi, təhsili və ya saxlanması sahəsində valideynlərin və ya digər qanuni nümayəndələrin öz vəzifələrini yerinə yetirməməsinin üzrlü səbəbləri müəyyən edilir.
Bu barədə məsələ Milli Məclisin Hüquq siyasəti və dövlət quruculuğu komitəsinin iclasında müzakirə edilən "Yetkinlik yaşına çatmayanların baxımsızlığının və hüquq pozuntularının profilaktikası haqqında" Qanuna təklif edilən dəyişiklikdə öz əksini tapıb.
Dəyişikliyə əsasən, yetkinlik yaşına çatmayanların tərbiyəsi, təhsili və ya saxlanması sahəsində valideynlərin və ya digər qanuni nümayəndələrin öz vəzifələrini yerinə yetirməməsinin üzrlü səbəbləri yetkinlik yaşına çatmayanların valideynlərinin və digər qanuni nümayəndələrinin stasionar tibb müəssisələrinə yerləşdirilməsi, xəstəliyin terminal (son) mərhələsində olması, uzunmüddətli ezamiyyətə göndərilməsi, barəsində həbs-qətimkan tədbirinin seçilməsi, inzibati həbsdə olması və ya aradan qaldırılması yetkinlik yaşına çatmayanların valideynlərinin və digər qanuni nümayəndələrinin iradəsindən asılı olmayan səbəblərdir.
Qanuna təklif edilən dəyişikliklərə münasibət bildirən psixoloq Fərqanə Mehmanqızı "Bakı-Xəbər"ə açıqlamasında qeyd etdi ki, uşaqların təlim-tərbiyəsi yetkinlik yaşında deyil, 8 yaşına kimi formalaşır: "8-13 yaşarası uşaqların sakit dövrü adlanır. Bu yaş dövründə uşaqlar çox sakit olur. Sakit yaş dövründən sonra yetkinlik yaş dövrü başlayır. Bu yaş dövrünün niyə aqressiv və şiddətli olmasının səbəbi onlarda hormonal proseslərlə bağlıdır. Normal ailədə uşağa diqqət və hörmət göstərilsə, yetkinlik yaş dövrü həmin uşaqda sakit keçər. Sevgi və qayğı ilə böyüyən uşaqların yeniyetməlik dövrü çox sakit keçir".
Həmsöhbətimizin sözlərinə görə, yetkinlik yaşında olan uşağı tərbiyə etmək çətindir. Çünki tərbiyə və təhsilin təməli 8 yaşına qədər qoyulur: "Yetkinlik yaşında olan uşağın valideyninin həbs olunması və ya xəstəliyinə görə övladının tərbiyəsi ilə məşğul ola bilməməsi üzrlü səbəb sayıla bilməz".
Psixoloqun fikrincə, uşaq dünyaya gəlibsə, valideyn mütləq ona baxmalı və düzgün tərbiyə verməlidir: "Təbii ki, həyatda hər şey yaşana bilər. Ancaq, istənilən halda, uşaq anadan olandan sonra tərbiyə olunur".
F.Mehmanqızı hesab edir ki, yetkinlik yaşına çatanların düzgün tərbiyə almaması səbəbi kimi onların valideynlərinin üzrlü səbəblərinin göstərilməsi cəmiyyətdə düzgün qəbul olunmayacaq: "Belə bir qanun layihəsi qəbul olunsa, cəmiyyətdə narahatlıq yaranacaq. Bəzi valideynlər düşünəcək ki, o ezamiyyətdədir, xəstədir və ya yoldaşı həbs olunub deyə övladına istənilən təhsil və tərbiyə verməməkdə azaddır".
Həmsöhbətimiz xüsusi olaraq vurğuladı ki, Azərbaycan cəmiyyətinə sağlam düşüncəli insanlar lazımdır: "Hər hansı bir şəxsiyyətin formalaşmasında bir maneə varsa, o maneəyə qınaq olmalıdır. Valideynlər həmin çətinliyə haqq qazandırmamalıdır".
Günel CƏLİLOVA
