"Uşaqlar arasında onkoloji xəstəliklərin artması səbəblərindən biri düzgün və sağlam qidalanmamaqdır"
Uşaqlar arasında xərçəng xəstəliyinin artması barədə məlumat yayılıb. Məlumatda qeyd olunur ki, Azərbaycanda 13 yaşadək uşaqlar arasında ilk dəfə bədxassəli şişlərlə xəstələnmə diaqnozunun qoyulması halları artıb.
Dövlət Statistika Komitəsinin yaydığı xəbərə görə, 2015-ci ildə 10 183 nəfərə ilk dəfə bədxassəli şişlərlə xəstələnmə diaqnozu qoyulub. Onların 4967-si kişi, 5216-sı qadın olub.
Ötən il ilk dəfə bədxassəli şişlərlə xəstələnmə diaqnozu qoyulanların 113-ü 13 yaşadək uşaq olub.
2011-ci ildə Azərbaycanda 0-13 yaşlı uşaqların 71-nə bədxassəli şişlərlə xəstələnmə diaqnozu qoyulmuşdusa, 2014-cü ildə onların sayı 81, 2015-ci ildə 113 olub. Ötən il bu diaqnozun qoyulduğu uşaqların 66-sı oğlan, 47-si qız olub.
Ötən il 14-17 yaşlı uşaqların 24-nə (11 oğlan, 13 qız) ilk dəfə bədxassəli şişlərlə xəstələnmə diaqnozu qoyulub.
Uşaqlar, xüsusən də 13 yaşadək olanlar arasında xərçəng xəstəliyinə yoluxanların sayının artması narahatlıq doğurur.
Onkoloq Aygün Məmmədova bizimlə söhbətində qeyd etdi ki,
uşaqlarda olan onkoloji xəstəliklərin əksəriyyəti embrional şişlərdir: "Onlar uşaq ana bətnində olarkən əmələ gəlir, ancaq doğulduqdan bir müddət sonra özünü göstərir. Yəni böyüklərdə onkoloji xəstəliklərin əmələ gəlməsində ətraf mühit, irsi faktor, həyat tərzi, ekoloji problemlər, qidalanma, stress və digər amillər rol oynayırsa, uşaqlarda onkoloji xəstəliklərin əsası ana bətnində qoyulur. Uşaqlarda bu xəstəliklər böyüklərə nisbətən daha yaxşı müalicə olunur. Onkoloji xəstəlik aşkarlanan hər on nəfərdən 7-8-i tam sağala bilir. Onkoloji xəstə uşaqların 80 faizi sağalır, 20 faizini isə təəssüf ki, sağaltmaq mümkün olmur. Müalicə olunub sağalan uşaqların valideynləri adətən uşaqlarının diaqnozunu gizlədir və övladının xərçəng xəstəsi olduğunu və sağaldığını demirlər. Amma 20 faiz sağalmayan uşaqların valideynləri bu barədə hər yerdə danışır. Bunun nəticəsində hər kəs də düşünür ki, xəstəliyin müalicəsi yoxdur və sonu ölümdür".
Həmsöhbətimizin sözlərinə görə, xəstəlik erkən aşkar olunarsa, tam müalicə mümkün olur: "Xəstəliyin erkən aşkar olunmasında böyük yük valideynlərin üzərinə düşür. Həmçinin, pediatrların peşəkarlığı da önəmlidir".
A.Məmmədovanın sözlərinə görə, uşaqlar arasında onkoloji xəstəliklərin artması səbəblərindən biri düzgün və sağlam qidalanmamaqdır: "Fast Food" qidaları, "çipsi" kimi şöhrət qazanan boyat kartof dilimləri konsoregen maddə gəzdirdiyindən, onun satışı bir çox ölkədə, eləcə də Rusiyanın çox vilayətində dayandırılıb. Bizdə isə mağazalarda uşaqların əli çatan yerdən satılır. Yağı sonuncu dəfə nə vaxt dəyişdirildiyi məlum olmayan qazanlarda bişirilən qidalar küçə ticarətində xüsusı rol oynayır".
Günel CƏLİLOVA
