Adil Qeybulla: "İnsanlar orqan transplantasiyasına psixoloji cəhətdən hazır olmalıdır"
Azərbaycanda meyitlərdən orqan transplantasiyası gerçəkləşəcək. Səhiyyə Nazirliyi məhz meyitlərdən orqan köçürülməsi üçün yeni təlimat hazırlayır. Təlimata əsasən, böyrək, qara ciyər kimi orqanlarını itirən insanlara canlı donorlardan orqan köçürmək mümkündür. Ancaq ürək, ağ ciyər və ya mədəaltı xəstəliklərdən əziyyət çəkənlər üçün orqan mütləq meyitlərdən götürülməlidir. Çünki bu orqanların əvəzedicisi yoxdur.
Azərbaycanda meyitlərdən xəstə insanlara orqan köçürüləcəyi barədə fikir bildirən tanınmış transplantoloq
Mircəlal Kazımi bildirdi ki, bununla bağlı hazırlanan təlimatlarda prosesin bütün təfərrüatları əksini tapır. Təlimata görə, vəfatından sonra orqanı götürüləcək xəstələrin beyin ölümü tibb müəssisələrində reallaşmalıdır: "Xəstənin beyin ölümü reallaşandan sonra meyitlərdən orqan köçürülməsi koordinatorları işə qoşulacaq. Orqanın işlək olması üçün onu meyitdən qısa müddət ərzində götürmək lazımdır".
M.Kazıminin sözlərinə görə, orqanları sağlam olan bir şəxs vəfat etdikdə ən azı 5-6 adamı həyata qaytara bilər. Ona görə də ölən şəxslərin yaxınları bu işdə fəal olmalıdır.
Professor, həkim-ekspert Adil Qeybulla qəzetimizə açıqlamasında bildirdi ki, orqan köçürülməsinin reallaşması üçün donor haqqında qanun olmalıdır: "Donor haqqında qərar Milli Məclisdə qanun şəklində təsdiq olunmalıdır. Daha sonra bu qərar icraya verilməlidir".
Həmsöhbətimiz qeyd etdi ki, orqan transplantasiyası ancaq beyni ölən şəxslərdə mümkün olur. Beyni ölən şəxslər kifayət qədər cavan və sağlam olur: "Çünki onlarda ya avtomobil qəzası və ya müxtəlif travma nəticəsində beyin ölümü baş verir. Xroniki xəstəliklər zamanı vəfat edən şəxslərdən orqan götürülə bilməz. Nəzərə almaq lazımdır ki, beyin ölümü keçirən şəxslərin ailələri acı içində olur. Həmin şəxsin yaxınları razı olacaqmı ki, hələ nəfəsi üstündə olan şəxslərin orqanı başqa şəxsə köçürülsün? Birinci növbədə insanlar arasında sanitar maarifləndirmə işi aparılmalıdır. İnsanlar buna hazır olmalıdır. Donor haqqında qanun olsa belə, insanlar orqan transplantasiyasına psixoloji cəhətdən hazır olmalıdır".
A.Qeybulla təklif edir ki, orqan transplantasiyası üçün Səhiyyə Nazirliyi əhali arasında maarifləndirmə işi aparsın: "Bu məsələdə böyük yük KİV-in üzərinə düşür. Televiziya kanallarında şou verilişlər yayımlamaqdansa, orqan transplantasiyasının insanlar üçün əhəmiyyəti haqqında məlumat versələr, daha yaxşı olar. İnsanlara aşılanmalıdır ki, həyatını itirən bir insan başqa birinə həyat verə bilər. İnsanlar daxilən bunu həzm etməlidir. Məlumat üçün bildirim ki, qonşu Türkiyədə bu yolu keçərək orqan transplantasiyasına razılıq veriblər. Orqan köçürülməsi ilə bağlı psixoloji baryeri aşmadan qərarlar kağız üzərində qalacaq".
Günel CƏLİLOVA
