"Əksər hallarda uşaqlar intiharı tam olaraq dərk etmir, həyatla ölümü ayırd edə bilmir"
Ölkədə intihar və intihara cəhd halları ilə bağlı mütəmadi məlumatlar yayılır. Bu sırada qadın və uşaqların sayı daha qabarıq nəzərə çarpır. Təqribən son 6 ay ərzində Azərbaycanda 110 qadın, 28 uşaq intihar edib.
Bu statistika barədə Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsinin İnformasiya və analitik araşdırmalar şöbəsindən mətbuata məlumat verilib. Bildirilib ki, 2016-cı ilin I yarım ili üzrə respublika ərazisində baş vermiş yol-nəqliyyat hadisələri nəticəsində isə 72 qadın və 19 uşaq ölüb.
Qadın və uşaqların intiharı haqqında mütəmadi olaraq KİV-də məlumatlar oxuyuruq. Demək olar ki, belə hadisələr gündəmdən düşmür. Heç bir səbəb bilinmədən, heç kimə heç nə demədən insanlar intihar edir. Səbəbi bilinməsə də, bu məsələ ictimaiyyətdə ciddi narahatlıq doğurmağa başlayıb. Əlbəttə, səbəbsiz heç kim özünə qəsd etməz. İnsanların canına qıyması üçün mütləq bir ciddi səbəb var ki, həmin səbəblər intihar edən insanı sıxır və onu bezdirir. Təbii ki, bu da həddindən artıq ciddi problemlərdir. Bəs bu hallara səbəb nədir? Niyə insanlar canına qəsd edir? Hansı ciddi əsaslar var ki, insanı həyatdan bezdirir, o yaşamaq istəmir, həyatına son qoyur?
Psixoloq Könül Vaqifqızı bizimlə söhbətində bildirdi ki, intihar edənlər arasında qadınlar hər zaman üstünlük təşkil edib. Qadınların intihara meylli olmasının səbəbi isə onların mənəvi cəhətdən zəif olmasıdır: "Çarəsiz və çıxılmaz vəziyyətdə olan qadın intihar barəsində düşünür. O qadın başqa yolu qalmadığını düşünür. Bu fikir qadının bir anlıq affekt halında ağlına gəlir. Həmin anda ona dəstək olsa, bəlkə də bu intihar cəhdinin qarşısını almaq olar. Amma dəstək olmadığı üçün qadınlar artıq həyatın bitdiyi nöqtədə olduğunu fikirləşir.
Azərbaycanda qadını intihara aparan yol çarəsizlik və başına gələnlərdən dolayı rüsvayçılıqdan yaxa qurtarmaq hissidir. Qadın ailədə təzyiqlərə o qədər məruz qalır ki, sonda gücsüzlüyündən, çarəsizliyindən intihar edir".
Uşaqların intihar etməsinə gəlincə, psixoloq bildirdi ki, əksər hallarda uşaqlar intiharı tam olaraq dərk etmir: "Bildirim ki, 10-11 yaşlı uşaq hələ ölümlə həyatı bir-birindən tam ayıra bilmir. Onlar ölümü tam mənası ilə dərk etmədiyindən, bəzən bunu sadəcə ətrafındakıların diqqətini cəlb etmək üçün edir. Bu səbəbdən də 10-11 yaşlı uşaqların intiharı bir çox hallarda birmənalı şəkildə ölümə cəhd kimi qiymətləndirilmir. 13 yaşına qədər olan uşaqlar özünə qəsdə əsasən yaxınlarını narahat etmək üçün əl atır. Onun üçün kimin narahat olub-olmayacağını bilmək olduqca maraqlıdır. Buna görə də mütəxəssislər uşaqlara qarşı davranışlarda xüsusilə ehtiyatlı olmağa çağırır. Bu yaşa qədər olan uşaqlar arasında intiharın digər səbəbləri sırasında ailələrin dağılması, fiziki və seksual zorakılıq, komplekslər mühüm yer tutur. 14 yaşda intihara cəhdin səbəbləri dəyişir. Bu yaş qrupunda artıq ilk cavabsız sevgi belə ölümə yol aça bilər. 16 yaşında olanlar isə intiharı o zaman seçir ki, həyat mənasını itirmiş olsun. Qarşılaşdıqları çətinliklərə dözə bilməyən və həyatının belə davam edəcəyindən qorxanlar üçün ölüm ən asan yol kimi görünür".
Həmsöhbətimizin sözlərinə görə, depressiya intihar risqini çoxaldır, psixoloji sarsıntı yaşayan adam bu dövrdə əsla tək-tənha buraxılmamalıdır. Həmin şəxsə mütləq bir məşğuliyyət tapmaq lazımdır: "Sosial şəbəkədə paylaşdığı məlumatlara, musiqilərə diqqət etmək vacibdir, dostları ilə sıx ünsiyyət qurmasını təmin etmək, ailədə verilən qərarlarda onun fikrini xüsusilə nəzərə almaq gərəkdir".
Günel CƏLİLOVA
