Vüqar Bayramov: "Övladı ödənişli ixtisasa qəbul olunan ailələr böyük sıxıntı içərisindədir, banklar bu cür ailələrə güzəşt etməlidir"
Nadir İsrafilov: "Bu gün ali məktəbə qəbul olunub təhsil haqqını ödəyə bilmədiyi üçün tələbə adını qazana bilməyənlər az deyil"
Ali məktəblərə qəbul olunanların qeydiyyatı dünən başa çatdı. Tələbə adı qazanmış şəxslər sənədlərini daxil olduqları təhsil müəssisəsinə təqdim etməklə qeydiyyatdan keçməlidir. Müəyyən olunmuş müddətdə qeydiyyatdan keçməmək abituriyentin müvafiq ixtisasa yerləşdirilmədən imtina etməsi kimi qiymətləndirilir və onun qəbul haqqında əmri ali məktəbə göndərilmir.
Qeyd edək ki, Tələbə Qəbulu üzrə Dövlət Komissiyası (TQDK) 2016/2017-ci tədris ili üçün ali təhsil müəssisələrinə (I mərhələ üzrə) yerləşdirmənin nəticələrini avqustun 11-də elan edib. Nəticələrə əsasən, ali təhsil müəssisələrinin 41736 plan yerinin müsabiqəsində 38118 abituriyent iştirak edib. Onlardan 34224 nəfəri ali təhsil müəssisələrinə qəbul olunub. Qəbul olunanların 16369 nəfərini oğlanlar, 17855 nəfərini qızlar təşkil edir. 12309 nəfər dövlət sifarişi əsasında, 21915 nəfər isə ödənişli əsaslarla təhsil almaq hüququ əldə edib.
Qeyd etdiyimiz kimi, ali təhsil müəssisələrinə qeydiyyat prosesi başa çatıb. Ödənişli ixtisasa qəbul olunanlar üçün vəziyyət olduqca acınacaqlıdır. Çünki ödənişli ixtisasa qəbul olunan kəs qeydiyyat üçün sənədlərlə yanaşı, təhsil haqqını da öncədən verməlidir. Təhsil haqqı deyilən müddət ərzində verilməsə, imtahan verib ali məktəbə qəbul olunan gəncin sənədləri qəbul olunmur.
Əvvəllər ödənişli ixtisasa övladı qəbul olunan valideynlər təhsil haqqını necə ödəyəcəyi barədə çətinlik çəkmirdi. Çünki valideynlər bankdan kredit götürərək övladının tələbə adını qazanmasını gerçəkləşdirirdi. Ancaq indi vəziyyət fərqlidir. Bəllidir ki, banklar kredit verilməsini məhdudlaşdırıb. Bankdan kredit götürüb vaxtında təhsil haqqını ödəyə bilməyən valideynlərin övladı tələbə adından məhrum olacaq. Belə olan halda övladının bu problemini həll etmək üçün valideynlər müxtəlif insanlara kömək üçün müraciət edəcək.
Belə bir vəziyyətdə banklar valideynlər üçün köməklik göstərə bilərmi?
Milli Məclisin İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsinin üzvü, millət vəkili Rüfət Quliyev "Bakı-Xəbər"ə açıqlamasında qeyd etdi ki, yüksək bal toplayıb ali məktəbə qəbul olunan, lakin təhsil haqqını ödəməkdə çətinlik çəkənlərə köməklik olunmalıdır. Ancaq burada fərdi yanaşılmalıdır: "Yüksək bal toplayanların ali təhsil alması üçün şərait yaratmaq lazımdır. Çünki həmin gənclər savadı ilə yüksək bal toplayıb və onların gələcəkdə peşəkar mütəxəssis olacağı heç kimə sirr deyil. O gənclərin perspektivli gələcəyi üçün şərait yaradılmalıdır".
Millət vəkilinin sözlərinə görə, hazırda banklar çətin dönəmdən keçir: "Problemli kreditlərin həcmi günü-gündən artdığı bir dönəmdə banklar hər ehtiyacı olan vətəndaşa kredit verməkdə ehtiyat edir. Banklar ödənişli ixtisasa qəbul olunub tələbə adını qazanmaq istəyən gənclərə dəstək olmalıdır".
İqtisadçı-ekspert Vüqar Bayramov bizimlə söhbətində vurğuladı ki, bankların kredit siyasətinin dəyişilməsinə böyük ehtiyac var: "Övladı ödənişli ixtisasa qəbul olunan ailələr böyük sıxıntı içərisindədir. Banklar bu cür ailələrə güzəşt etməlidir. Təəssüf hissilə qeyd edim ki, banklar dövlət qurumlarının çağırışlarına baxmayaraq, vətəndaşlara güzəşt etmir. Bütün hallarda, Maliyyə Bazarlarına Nəzarət Palatasının bu məsələyə müdaxilə etməsinə böyük ehtiyac var".
İqtisadçının bildirdiyinə görə, bu gün banklar yalnız əməkhaqqı kartı olanlara kredit verir: "Ancaq nəzərə almaq lazımdır ki, ali məktəbə qəbul olunanların valideynlərinin əksəriyyəti əməkhaqqını kart vasitəsilə deyil, nağd şəkildə alır. Belə olan halda, həmin ailələrə kredit verilmir. Bu səbəbdən düşünürəm ki, kredit verilişində yeni meyarlar tətbiq olunmalıdır".
Təhsil eksperti Nadir İsrafilov qeyd etdi ki, bu gün ali məktəbə qəbul olunub təhsil haqqını ödəyə bilmədiyi üçün tələbə adını qazana bilməyənlər az deyil: "Bəzi ailələr təhsil haqqının yüksək olduğunu nəzərə alıb övladının xarici ölkələrdə təhsil almasına razı olur. Çünki xarici ölkələrdə ödənişli təhsilin qiyməti bizlə müqayisədə xeyli ucuzdur".
N.İsrafilov təklif edir ki, belə bir vəziyyətdə tək dövlət deyil, eyni zamanda universitetlər də həmin ailələrə müəyyən güzəştlər etsin: "Ailələrə müəyyən vaxt verilməlidir ki, onlar həmin müddət ərzində təhsil haqqını ödəyə bilsin. Valideynlər ödənişi hissə-hissə verə bilər. Ali təhsil müəssisələri bildirir ki, guya onlar yeni tədris ilinə ali məktəbə qəbul olunanların ödədiyi təhsil haqqı ilə hazırlaşır. Onlar öz xərclərini azaldıb savadlı, perspektivli gənclərin gələcəyi üçün dəstək olmalıdır".
Günel CƏLİLOVA
