Bazar günü günü, 12 iyul 2026
ANA SƏHİFƏ
SON XƏBƏRLƏR
BAKI-XƏBƏR TV
ƏLAQƏ
MENYU
Dünya
Gündəm
Siyasət
İqtisadiyyat
Sosial
Kriminal
Mədəniyyət
İdman
Fəlsəfənin iflası. Fəlsəfədən superekspertizaya keçid...
Tarix: 17.08.2016 / 02:12
Bölmə: Sosial
Yer kürəsi uğrunda insandan qat-qat yüksək intellektual səviyyədə olan varlıqlar arasında fasiləsiz olaraq mübahisələr və müharibələr getmiş və getməkdədir. Onlar qalaktikalararası və planetlərarası sonu görünməyən uzunmüddətli konfliktlərdir. Yer kürəsi yüksək intellektuallar üçün bioloji robotlarin proqramlaşdırılması və sınaqdan keçirilməsi üçün çox əlverişli məkanlardan biridir.
Çünki burada həmin işlərin yerinə yetirilməsi üçün lazım olan bütün resurslar var. Bu cür planetar eksperimentlərin aparılmasının böyük əhəmiyyəti var. Qalaktikalararası anlaşmalara görə bu proqramlar törəmə ortaqlarını cinsi və klonlaşma vasitəsilə zaman və məkan daxilində təkrarlayaraq göy cisimlərinin hərəkətlərinin təhlükəsizliyinin tənzimlənməsi alqoritmləri funksiyasını daşıyırlar. Fərqli genetik kodlara malik olan Biorobotların hər birinin kainatda gedən proseslərin tənzimlənməsində öz rolu vardır. Yad planetlərdən Yer kürəsinə biorobot nümunələri gətirilsə də, onlar Yer kürəsinin enerji, cazibə, informasiya, törəmə və hüquqi ortaqlığına zaman və məkan daxilində uyğunlaşmağa məhkumdur. Əgər hər hansı bir biorobot Yer kürəsinin şərtlərinə uyğunlaşa bilmirsə, o zaman onun təkamül prosesi dayanır və məhvə məhkum olur. Başqa qalaktikalardan və Günəş sistemindən Yer kürəsini fəth etməyin müxtəlif səbəbləri var. Bəziləri Yer kürəsi biorobotlarının hibridləşdirilməsi nəticəsində öz genetik kodlarının ömrünü uzatmaqla həm proqramlarına xidmət edir, digərləri isə Yer kürəsinin sərvətindən xammal kimi istifadə etməklə bu işi yerinə yetirir. Bu məsələlərin dərk edilməsi milyon illərdir ki, üstün zəka sahiblərinin qarşısında durmaqdadır. Biz kimik, mən kiməm, bizi əhatə edən yaxın və uzaq varlıqlar nədir və onların bizimlə münasibətləri nədən ibarətdir?
Fəlsəfə, müdriklik, antik, orta əsr və müasirlik mərhələlərindən keçərək, günümüzə qədər gəlib çıxsa da, öz təyinatını və predmetini tapa bilmədiyinə görə əhəmiyyətini tamamilə itirib. Filosoflar isə müdrikliyə-sofizmə çatmaqdan imtina edərək, özlərini müdrikliyin uzaqdan sevgilisi adlandırmaqla kifayətləndilər. Fəlsəfə elm ola bilmədi, əgər o, elm olsaydı, onun qanunları olardı və qanunauyğunluqların kainatda cərəyan etdiyini formullarla sübut edərdi. Əsrlər boyu sifarişlə fəlsəfəyə anlayışlar, kateqoriyalar, qanunlar daxil edilsə də, onlar həqiqəti əks etdirməmiş və siyasi xarakter daşıyıb. Fəlsəfi kateqoriyaların əsasında zaman, məkan, səbəb, nəticə və sairə kateqoriyalar yer tutsa da, onların indiyə qədər nə olduğunu filosoflar anlamamışlar və anlada bilməmişlər. Zaman və məkanın ölçü vahidləri olsa da, nəyi və necə ölçməyi bilmədiklərindən, abstrakt yanaşma kimi yanlış metodlar meydana gəlib. Hər şey məkanda müəyyən bir zaman ərzində baş verir.
Kainatda mövcud olan nə varsa proqramdır, proqramlaşmışdır, proqramlaşdırılan proqramlar arasında olan ortaqlıq münasibətləri də proqramlaşıb HƏQİQƏTİNİ qəbul etdikdə hər bir proqramın özünəməxsus bir məkan olduğunu, zamanın da ayrı-ayrı proqramlara və onların arasında olan münasibətlərə aid olduğunu dərk etmiş olarıq. Zaman proqramdaxili və proqramlararası münasibətlərin dəyişmələrini ifadə edən ölçü vasitəsidir. Enerji, cazibə, informasiya, törəmə və hüquqi ortaqlıqlar daima hərəkətdə olduğundan, zaman və məkan əlaqəsi mövcud olmalıdır, çünki ortaqlıq münasibətləri daima optimallaşmağa doğru istiqamətlənib. Göründüyü kimi, kainatda gedən bütün proseslərin yalnız bir istiqaməti var, o da OPTİMALLAŞMAdır. Üstün zəka üçün səbəb və nəticə, zərurət və təsadüf yoxdur, olmamalıdır. Ortaqlıqlar və onların arasında olan münasibətlərin optimallaşmasına doğru istiqamət var. Yer kürəsində və kainatda olan bütün proqramlar öz kodlarına uyğun olaraq, mükəmməllər, möhtəşəmlər, müdriklər, dahilər və "filosoflar"dır. Fəlsəfəyə və filosofa xüsusi, əlahiddə və ayrıca status verməyə ehtiyac yoxdur. Müxtəlif proseslər zamanında baş vermiş kiçik həqiqətləri doğru və ya təhrif olunmuş şəkildə cümlələşdirib, informasiya məhsuluna çevirərək insanların beynini zəhərli tələ yemləri ilə yemləməyin mənası varmı?! Əgər insan öz ortaqları ilə optimal münasibət qurmaq üçün proqramlaşdığını erkən yaşlarında bilsə, kainatda və cəmiyyətdə öz potensialı daxilində yer tutmağı, özünəməxsus sözünü deməyi bacarar, əks təqdirdə kiflənmiş "fəlsəfi" fikirlərlə beynini çirkləndirib zombiləşər və öz sözünü demək hüququndan məhrum olar. Ümumiyyətlə, fəlsəfə və digər humanitar informasiya məhsullarının əsas məqsədi insanları cılızlaşdırmaq, şəxsiyyətsizləşdirmək, itaətkar qula çevirmək və seçimdən məhrum etməkdən ibarətdır. Materiya, ruh onların arasındakı münasibət kimi anlayışları özünə predmet qəbul edən fəlsəfə bunların heç birinə aydınlıq gətirə bilməyib. Bu məsələləri daha da qarışdırmış çoxsaylı "İzm"lər və həqiqəti əks etdirməyən qanunlar icad edib. Əksliklərin mübarizəsi və vəhdəti, inkarı inkar, kəmiyyət dəyişikliklərinin keyfiyyət dəyişikliklərinə keçməsi qanunları mənası olmayan zərərli informasiya məhsullarına aiddir. Kainatda əksilik, mənfi, müsbət, sıfır kimi anlayışların leksikonda yeri olmamalıdır. Əgər hər hansı bir şey vardırsa, o necə mənfi ola bilər? Kainatda proqramlar, proqramlararası münasibətlər, proqram imkanları (potensialları) və imkanlar (potensiallar) fərqi mövcuddur. Bütöv enerji və ya kainat qarşılıqlı münasibətdə olan proqramların potensiallar fərqinin optimallaşması istiqamətində hərəkət edir, buna görə də məkan dəyişir və zaman mövcud olur.
Əgər kainatda mövcudluğun və idarəolunmanın tək və bir qanunu varsa, deməli, tək və bir elm mövcuddur. Hər hansı bir elm üzrə fəlsəfə doktoru adı absurd deyilmi? Onsuz da elm adlandırılan bilgilər qruplara ayrılaraq yetərincə saxtalaşdırılmışlar. Hər hansı bir mövcudluğa-proqrama, proqramdaxili və proqramlararası münasibətlərə rəy və ya qərar vermək üçün fəlsəfəyə yox, ekspertizaya ehtiyac var. Buna görə də ekspertiza qabiliyyəti olan şəxslərə filosof yox, ekspert adı, yüksək səviyyəli ekspertiza qabiliyyəti olanlara isə superekspert adı verilməsi daha məqsədəuyğun hesab edilməlidir.
Rafiq Əliyev
DİGƏR XƏBƏRLƏR
Tarix: 11.07.2026 / 19:45
"Soyqırım və deportasiya qurbanlarına dəstək" adlı layihənin icrası davam edir
Tarix: 11.07.2026 / 19:03
Yazıçı-publisist Aydın Tağıyevin kitabının təqdimatı olub
- FOTO
Tarix: 11.07.2026 / 09:44
Vətənə və xalqa xidmət edən ömür Doğum gününüz mübarək, hörmətli Rasim Məmmədov!
Tarix: 10.07.2026 / 19:55
Ermənilərin məhkəməsi çıxışlarla davam etdirilib
FOTO
Tarix: 10.07.2026 / 18:40
Xaricdə təhsil şirkətləri ilə bağlı vətəndaşlara xəbərdarlıq edildi...
- "özünü "təhsil ekspertləri" kimi təqdim edənlər..."
Tarix: 10.07.2026 / 17:35
Nazir Vilayət Eyvazovun göstərdiyi rəqəmlərlə bağlı müzakirə başladı
- necə və hansı üsullarla?...
Tarix: 10.07.2026 / 17:19
Professor Məhərrəm Zülfüqarlının “ Atillanın yeni sərgüzəştləri” kitabı nəşr olundu
- FOTO
Tarix: 10.07.2026 / 15:58
“XXI Əsrin Qadınları” İctimai Birliyinin layihəsinin yekun tədbiri Ağsuda keçirilib
Tarix: 10.07.2026 / 15:41
Marketlər yerli istehsalçılardan 100 min manat istəyir?
– Deputatdan iddia...
Tarix: 10.07.2026 / 15:27
Ölkədə qulaqdibi xəstəliyinin artması iddiaları ilə bağlı rəsmi açıqlama...
Tarix: 10.07.2026 / 14:34
Kəlbəcərdə mina partladı...
Tarix: 10.07.2026 / 14:18
Bakıda sərnişinlərdən küsən avtobus sürücüsü ilə bağlı
QƏRAR VERİLDİ...
VİDEO
Tarix: 27.11.2025 / 11:10
Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO
Tarix: 12.11.2025 / 11:05
Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO
Tarix: 21.06.2025 / 08:15
Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO
Tarix: 09.07.2026 / 21:52
İrandan Trampa “İrəvan mesajı” - sülh olmasa, TRIPP marşrutuna dözmərik...
Tarix: 09.07.2026 / 19:38
Vətəndaşın məmurlarla birbaşa ünsiyyətində sıfır hədd - rəqəmsallaşma dövrünün hədəfi...
Tarix: 09.07.2026 / 18:51
Çin və ABŞ-ın mübarizə apardığı Gürcüstan limanında Azərbaycan həlledici söz sahibinə çevrilir...
SON XƏBƏRLƏR
11.07.2026 / 23:18
Rusiya Ukraynaya göndərilən silahları izləmək üçün NATO ölkələrində minlərlə kameranı ələ keçirdi...
11.07.2026 / 22:40
Polşa Ukrayna Üsyançı Ordusunun qırmızı-qara bayrağını qadağan edir
- Navrotski parlamentə çağırış etdi...
11.07.2026 / 21:10
Prezidentin sosial media hesablarında Quzeyxırman və Güneyxırman kəndlərində sakinlərlə görüşündən videoçarx paylaşılıb
11.07.2026 / 21:05
Ukrayna Rusiyanın Azovdakı “kölgə donanması”nı çökdürür
- bir gecədə 28 gəmi vuruldu... +VİDEO
11.07.2026 / 20:46
İstilər Eyfel qülləsinin də “dəngəsini” pozdu
11.07.2026 / 20:02
Prezident: "Hər dəfə Qarabağda, Şərqi Zəngəzurda olanda və inkişafı görəndə ürəyim sevinir"
11.07.2026 / 19:58
"Dövlətimiz güclüdür, Ordumuz güclüdür, iradəmiz yerindədir"
- Prezident
11.07.2026 / 19:56
ABŞ konqresmeni İordan çayının qərb sahilində israilli köçkünlər tərəfindən girov götürüldü...
11.07.2026 / 19:53
Prezident İlham Əliyev: "Son 5-6 il ərzində xalqımız haqlı olaraq qürur hissi ilə yaşayır"
11.07.2026 / 19:51
"Hər dəfə keçmiş köçkünlər öz dədə-baba torpaqlarına qayıdanda hamımız üçün bayramdır"
- Prezident
11.07.2026 / 19:45
"Soyqırım və deportasiya qurbanlarına dəstək" adlı layihənin icrası davam edir
11.07.2026 / 19:03
Yazıçı-publisist Aydın Tağıyevin kitabının təqdimatı olub
- FOTO
11.07.2026 / 18:01
“Xankəndi” hotelinin açılışı oldu
- FOTO
11.07.2026 / 17:35
Prezidentin sosial şəbəkə hesablarında Şuşanın Kiçik Qaladərəsi kəndində sakinlərlə görüşü ilə bağlı paylaşım edilib
- VİDEO
11.07.2026 / 17:25
Prezident İlham Əliyev Xocavənd rayonunun Quzeyxırman kəndində olub
11.07.2026 / 16:17
Zərdabda narkotikin təsiri altında avtomobil idarə edən sürücü saxlandı
11.07.2026 / 16:01
Prezident Şuşada “Yasəmən” hotelinin yeni korpusları ilə tanış oldu
- FOTO
11.07.2026 / 15:32
Prezident Şuşanın Qarabağ küçəsində dövlət-özəl tərəfdaşlığı çərçivəsində həyata keçirilmiş işlərlə tanış olub
- FOTO
11.07.2026 / 15:11
Patruşev illər əvvəl bin Ladenə qarşı planlaşdırılan Rusiya-ABŞ əməliyyatını açdı
– ABŞ son anda imtina etdi...
11.07.2026 / 15:07
Şuşada “Sadıqcanın evi”nin bərpadan sonra açılışı olub
- FOTO
11.07.2026 / 14:22
Azərbaycan vətəndaşını qətlə yetirən şəxs Batumi aeroportunda yaxalandı
11.07.2026 / 14:09
BTQ ilə Burkina-Faso Beynəlxalq Araşdırmalar İnstitutu arasında anlaşma memorandumu imzalandı
11.07.2026 / 13:57
Prezident Şuşanın Kiçik Qaladərəsi kəndində görülən işlərlə tanış olub və kəndə qayıdan sakinlərlə görüşüb
- FOTO
11.07.2026 / 13:57
Prezident Şuşanın Kiçik Qaladərəsi kəndində görülən işlərlə tanış olub və kəndə qayıdan sakinlərlə görüşüb
- FOTO
11.07.2026 / 13:44
Azərbaycanın sərt müqavimətindən sonra İsrail geri addım atdı
– qondarma “soyqırım" məsələsi gündəmdən çıxarıldı...
11.07.2026 / 13:17
CHP-nin idarə etdiyi daha bir bələdiyyədə həbslər aparıldı
– sədrin də aralarında olduğu 36 nəfər qandallandı...
11.07.2026 / 12:50
Sui-qəsd iddiaları Trampı qorxutdu...
Orduya əmr verdi - İranı xəritədən siləcəklər...
11.07.2026 / 12:19
İran “səhvini” boynuna aldı? -
Tramp danışıqların bərpasına göstəriş verdi
11.07.2026 / 12:15
Ukrayna Azovda 13 rus tankerini vurdu
- Rusya Don-Azov kanalını gəmilərə bağladı...
11.07.2026 / 11:53
"Karib hövzəsində dekolonizasiya mövzusu çox vaxt lazımi səviyyədə diqqətdə olmur"
- Sen-martinli jurnalist
11.07.2026 / 11:29
Ukrayna üçün “Patriot”lar ilkin mərhələdə Almaniyada istehsal oluna bilər...
11.07.2026 / 11:15
Prezident İlham Əliyev Monqolustan Prezidentinə təbrik ünvanlayıb
11.07.2026 / 11:03
Prezident Laçında Hoçaz çayının üzərindəki su elektrik stansiyalarının açılışını etdi
- FOTO
11.07.2026 / 10:54
Zakir Həsənov Türkiyədə səfərdədir
- FOTO
11.07.2026 / 10:45
“Həkəriçay” su anbarının təməli qoyuldu
11.07.2026 / 10:31
Jan-Mişel Brun Fransa mətbuatını ifşa etdi
- müstəmləkə xalqlarına qarşı zorakılığı kölgədə saxlayır, təhrif edirdilər...
11.07.2026 / 10:22
Avropa Parlamenti ermənilərdən başqa həm də yunan lobbisinin əsirliyində imiş...
SÜBUT...
11.07.2026 / 10:08
Hakan Fidan S-400-lərin üçüncü ölkəyə göndərilməsi ilə bağlı danışıqların davam etdiyini açıqladı...
11.07.2026 / 09:53
“Azərbaycanca-Norveçcə sözlük" yayınlandı
11.07.2026 / 09:48
"Media dekolonizasiya prosesində qlobal məlumatlılığın artırılmasında mühüm rol oynayır"
- Abbas Abbasov
11.07.2026 / 09:44
Vətənə və xalqa xidmət edən ömür Doğum gününüz mübarək, hörmətli Rasim Məmmədov!
11.07.2026 / 09:37
Bakıda medianın dekolonizasiya prosesində roluna həsr olunmuş konfrans keçirilir
11.07.2026 / 09:30
Amerikalı mütəxəssislər TRIPP layihəsi ilə bağlı Ermənistana səfər edib...
11.07.2026 / 09:15
İran Trampın iddialarını təkzib etdi
– onlardan danışıqların bərpasını istəməmişik...
11.07.2026 / 08:49
İran ABŞ-ın bombaladığı nüvə obyektlərini bərpa edir
- peyk görüntüləri ortaya çıxardı...
10.07.2026 / 22:43
Paşinyan hələ də Ermənistanda qalan Azərbaycan kəndlərindən danışdı...
10.07.2026 / 22:18
Kreml rəsmisi ABŞ-ın Ukraynaya “Patriot hədiyyəsini” dəstəklədi
- Peskov nə demək istəyir?...
10.07.2026 / 21:44
Paşinyan yeni konstitusiya layihəsini dekabrda Əliyev və Trampla görüşədək təqdim edəcək...
10.07.2026 / 21:16
Avroparlament Putinin devrilməsinə doğru daha bir addım atdı...
10.07.2026 / 20:55
Rusiyada dərin yanacaq qıtlığının Azərbaycana təsirləri gündəmdə...
10.07.2026 / 20:41
Prezident İlham Əliyev bir sıra beynəlxalq qurumların rəhbər şəxslərini qəbul edib
- FOTO
10.07.2026 / 20:37
Azərbaycan JF-17 qırıcı təyyarələri ilə bütün Xəzəri nəzarətə götürür
10.07.2026 / 20:36
Ərdoğanın hədiyyə etdiyi revolverlərin bir çoxu geri qaytarıldı
10.07.2026 / 20:21
Ermənistan İranın əlindən çıxır, TRIPP layihəsinin də buna birbaşa dəxli var
10.07.2026 / 20:05
Akademik Musiqili Teatrda "Şahmaran" tamaşasına daxili baxış keçirilib
10.07.2026 / 19:55
Ermənilərin məhkəməsi çıxışlarla davam etdirilib
FOTO
10.07.2026 / 19:39
Tramp İrandan yeni təklif aldığını iddia etdi
– “Biz də qəbul etdik”...
10.07.2026 / 19:22
Vasitəçi ölkələr ABŞ-İran gərginliyini azaltmaq üçün hərəkətə keçdi
- Qətər Tehrana heyət göndərdi...
10.07.2026 / 18:57
Yaxın Şərqdə gərginliyi daha da artıracaq iddia
- ABŞ-dan sonra iki körfəz ölkəsi də İrana hücum etdi...
10.07.2026 / 18:40
Xaricdə təhsil şirkətləri ilə bağlı vətəndaşlara xəbərdarlıq edildi...
- "özünü "təhsil ekspertləri" kimi təqdim edənlər..."
10.07.2026 / 18:12
Kreml Türkiyənin S-400-ləri satacağını rəsmən təsdiqlədi
– sistemlər üçüncü ölkələr üzərindən Rusiyaya qaytarıla bilər...
10.07.2026 / 17:50
Əli Əsədovun rəhbərliyi ilə İqtisadi Şuranın iclası keçirildi
- FOTO
10.07.2026 / 17:35
Nazir Vilayət Eyvazovun göstərdiyi rəqəmlərlə bağlı müzakirə başladı
- necə və hansı üsullarla?...
10.07.2026 / 17:19
Professor Məhərrəm Zülfüqarlının “ Atillanın yeni sərgüzəştləri” kitabı nəşr olundu
- FOTO
10.07.2026 / 16:32
“Zəngəzur dəhlizi bəyanatına” Ermənistan XİN-nin əks-reaksiyası tam yersizdir...
10.07.2026 / 15:58
“XXI Əsrin Qadınları” İctimai Birliyinin layihəsinin yekun tədbiri Ağsuda keçirilib
10.07.2026 / 15:57
Yunus Oğuzun “Türk” etnonimi və törələri kitabı Respublika Gənclər Kitabxanasının fonduna daxil edilib
10.07.2026 / 15:52
Beyləqan şəhərində fermerlər üçün aqrar sığorta ilə bağlı maarifləndirici təlim keçirilib
10.07.2026 / 15:49
ABŞ MKİ-nin “əllərini pişik yeyib ki, İsrail kəşfiyyatı önə çıxıb?!”...
10.07.2026 / 15:41
Marketlər yerli istehsalçılardan 100 min manat istəyir?
– Deputatdan iddia...
10.07.2026 / 15:27
Ölkədə qulaqdibi xəstəliyinin artması iddiaları ilə bağlı rəsmi açıqlama...
10.07.2026 / 15:10
Azərbaycanın Ermənistandakı eksklav kəndlərinin taleyini özümüz həll edəcəyik...
10.07.2026 / 14:59
Azərbaycandakı sabitlik və inkişaf Prezident İlham Əliyevin uğurlu siyasətinin nəticəsidir
- ŞƏRH
10.07.2026 / 14:47
Rusiya alimindən Ermənistan iqtisadiyyatı barədə inanılmaz rəylər -
böhran olmayacaq...
10.07.2026 / 14:34
Kəlbəcərdə mina partladı...
10.07.2026 / 14:29
İran hakimiyyətində yeni parçalanma? -
İranda əhali, ABŞ-da mətbuat radikallaşır...
10.07.2026 / 14:18
Bakıda sərnişinlərdən küsən avtobus sürücüsü ilə bağlı
QƏRAR VERİLDİ...
10.07.2026 / 14:12
Türkiyə Rusiyadan aldığı S-400 sistemlərini körfəz ölkəsinə satır
– İDDİA...
10.07.2026 / 14:05
Bakcell və Gənclər Fondu "İnnovasiya və Süni İntellekt" üzrə təqaüd proqramının qalibləri ilə görüş keçirib
- FOTO
10.07.2026 / 13:56
Azərbaycanın xarici dövlət borcu azaldı
- 4 milyard 616,8 milyon...
10.07.2026 / 13:51
Ukrayna Rusiyaya ağır zərbə
- neft zavodu, neft terminalı, neft anbarı və böyük bir müdafiə zavodu vuruldu...
Diasporumuza Rusiyada problemlər yaradılandan sonra Avropa, Amerika istiqamətində fəallıq başladı...
Populyar xəbərlər
Tarix: 16.06.2026 / 18:39
Cənubi Koreya millisi medianı boykot qərarı verdi -
Dünya Kuboku bitənə kimi…
Tarix: 13.06.2026 / 19:08
Mingəçevir Dövlət Universiteti Beynəlxalq RUR reytinqində: İlk iştirakdan uğurlu nəticə
Tarix: 14.06.2026 / 14:02
DİN: “Son zəng” tədbirləri yüksək təhlükəsizlik şəraitində başa çatıb
Tarix: 14.06.2026 / 13:47
Britaniya La-Manş boğazında Rusiyanın “kölgə donanmasına” məxsus neft tankerini saxlayıb
Tarix: 27.06.2026 / 15:15
"Soyqırım və deportasiya qurbanlarına dəstək" adlı layihənin icrası davam edir
XƏBƏR ARXİVİ