Kərki və kərkililərin sorağı ilə...

Tarix: 20.07.2016 / 00:15
Bölmə: Sosial

Rəvayət və həqiqətlərə doğru

2-ci yazı

Sulu zağa

Suyun quruyubdursa, gözlərimdən su verim

Doğulduğum və sevdiyim Naxçıvan Muxtar Respublikasının Sədərək rayonunun Kərki kəndinin tarixi daşlarından danışmaq istəyirəm.

Onlardan biri Sulu zağadır. Kənddən bir az aralı, "Cəhənnəm dərəsi" deyilən bir yerin yaxınlığında yerləşir. Mağara uca dağların arasında, çox da gizli olmayan bir yerdə idi. Lakin dağların arasından ora dar bir cığırla enmək olardı. Mağaranın özəlliyi onda idi ki, içərisində boşqaba oxşayan bir daş var idi. Həmin daş sanki bütöv qayadan yonulmuşdu. Boşqabı xatırladan bu daşın içərisindən bulaq çıxırdı. Suyu şipşirin olan bu bulaq boşqab dolunca axmırdı. Susayanlar bu bulağa üz tutardılar. Suyu içib qurtaranda boşqab yenidən dolurdu, lakin axmırdı.

Uşaqlıq illərimin səhifələrini vərəqlədikcə, yaddaşıma yazılanlara söykənərək xatırlayıram ki, bu bulağın başında daim bir ilan yatardı. Amma bu ilan kimsəyə ziyan verməzdi. Sanki bulağın keşiyini çəkirdi. Bir insan övladı görən kimi çəkilib gedir, sonra yenə də qayıdardı. Anama sual edəndə deyərdi: "Qızım, o ilanı öldürmək günahdır. Lakin, çox təəssüf ki, anam da onun niyə günah olduğunu bilmirdi. Amma o mağaranın da rəvayətini araşdırmaq üçün yaşlı nənələrimizə sığınardım və suallar yağdırardım. Kənddə hörmət etdiyim və çox sevdiyim Narey nənədən bir dəfə soruşdum. O da dəqiq bilmədi bu əfsanəni. Bildiyi tək bu oldu: "Deyirlər, hansısa peyğəmbərlərimizin bu dərədə döyüşü olub. Bu dərə qan gölünə dönüb. Salamat qalan müqəddəslərimiz bu mağarada gizlənib. Lakin susuzluq onlara güc gəlsə də, dərəyə enib su götürə bilməyiblər. Elə o an bulaq həmin daşdan qaynayıb, amma axmayıb. Çünki axsaydı, suyun şırıltısı diqqəti cəlb edər, burada olan müqəddəslərimizi qətlə yetirə bilərdilər".

Təəssüf ki, bütün təfsilatı ilə öyrənə bilmədim. Kaş ki, bu kəndin tarixini öyrənən, yazan biri olaydı. Kərkinin hər daşı, hər qayası bir tarix idi. Bu tarixsə oxunmamış, yazılmamış qaldı. Kərkinin dağlarında, demək olar ki, ilanlar mələşirdi. Amma qəribədir ki, onlar heç bir kənd sakininə toxunmurdu. Maraqlıdır ki, ruslar, ermənilər film çəkmək üçün bu kəndə gələndə onların bir neçəsini ilan çalmışdı.

Bunlarsa nə rəvayət, nə də əfsanədir, tam reallıqdır:

Hər daşı, qayası tarix izləri,

Dindirsən dil açar yeli Kərkinin.

Düşmən, çox öyünmə, bil ki, sizləri

Yuyub aparacaq seli Kərkinin.

Şeirimin bu bəndini "Cəhənnəm dərəsi"nin selini nəzərə alaraq yazmışam:

Bir ovuc torpağı nələr bitirdi,

Nələr kəşf eylədi, nələr yetirdi.

Hər gülü, çiçəyi xoş bir ətirdi,

Dərdlərə dəvadı gülü Kərkinin.

Kərki dağları həqiqətən də dərdlərə dəva olan gül-çiçək bitirərdi. O gül-çiçək yalnız Tanrının yerə endirdiyi yağış suyu ilə suvarılırdı. Solmaz çiçəyi, kəklikotu, itburnu, cürbəcür yemişan, dağdağan və s. kimi bitki və ağaclarla dolu idi.

Baxın belə bir zənginliyi, belə bir müqəddəsliyi düşmən tapdağı altında qoymaq olarmı? Bu sualın cavabı sizlərdədir, dəyərli vətən övladları:

Qoşa səslənibdir Vətən və ana,

Onlar bəxş eyləyib bizi cahana.

Bilirəm, dərd çəkir bizlərdən yana,-

Keçməyir ayları, ili Kərkinin.

Görsəm camalını, daha nə dərdim?!

Öpüb torpağını, səcdə edərdim.

Bəlkə bu dünyadan rahat gedərdim,

Dəysəydi əlimə əli Kərkinin.

Mətanət Duyğulu duyğu dənizi,

Müqəddəs Tejgarda qalıbdır izi.

Hay salıb, haraya səslərdi bizi,

Bircə an olsaydı dili Kərkinin.

Mətanət DUYĞULU,

Naxçıvan MR Sədərək rayonunun

Kərki kəndindən məcburi köçkün

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 11.07.2026 / 19:45

"Soyqırım və deportasiya qurbanlarına dəstək" adlı layihənin icrası davam edir

Tarix: 11.07.2026 / 19:03

Yazıçı-publisist Aydın Tağıyevin kitabının təqdimatı olub - FOTO

Tarix: 11.07.2026 / 09:44

Vətənə və xalqa xidmət edən ömür Doğum gününüz mübarək, hörmətli Rasim Məmmədov!

Tarix: 10.07.2026 / 19:55

Ermənilərin məhkəməsi çıxışlarla davam etdirilib FOTO

Tarix: 10.07.2026 / 18:40

Xaricdə təhsil şirkətləri ilə bağlı vətəndaşlara xəbərdarlıq edildi... - "özünü "təhsil ekspertləri" kimi təqdim edənlər..."

Tarix: 10.07.2026 / 17:35

Nazir Vilayət Eyvazovun göstərdiyi rəqəmlərlə bağlı müzakirə başladı - necə və hansı üsullarla?...

Tarix: 10.07.2026 / 17:19

Professor Məhərrəm Zülfüqarlının “ Atillanın yeni sərgüzəştləri” kitabı nəşr olundu - FOTO

Tarix: 10.07.2026 / 15:58

“XXI Əsrin Qadınları” İctimai Birliyinin layihəsinin yekun tədbiri Ağsuda keçirilib

Tarix: 10.07.2026 / 15:41

Marketlər yerli istehsalçılardan 100 min manat istəyir? – Deputatdan iddia...

Tarix: 10.07.2026 / 15:27

Ölkədə qulaqdibi xəstəliyinin artması iddiaları ilə bağlı rəsmi açıqlama...

Tarix: 10.07.2026 / 14:34

Kəlbəcərdə mina partladı...

Tarix: 10.07.2026 / 14:18

Bakıda sərnişinlərdən küsən avtobus sürücüsü ilə bağlı QƏRAR VERİLDİ...

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 09.07.2026 / 21:52

İrandan Trampa “İrəvan mesajı” - sülh olmasa, TRIPP marşrutuna dözmərik...

Tarix: 09.07.2026 / 19:38

Vətəndaşın məmurlarla birbaşa ünsiyyətində sıfır hədd - rəqəmsallaşma dövrünün hədəfi...

Tarix: 09.07.2026 / 18:51

Çin və ABŞ-ın mübarizə apardığı Gürcüstan limanında Azərbaycan həlledici söz sahibinə çevrilir...

Diasporumuza Rusiyada problemlər yaradılandan sonra Avropa, Amerika istiqamətində fəallıq başladı...