Kərki və kərkililərin sorağı ilə...

Tarix: 20.07.2016 / 00:15
Bölmə: Sosial

Rəvayət və həqiqətlərə doğru

2-ci yazı

Sulu zağa

Suyun quruyubdursa, gözlərimdən su verim

Doğulduğum və sevdiyim Naxçıvan Muxtar Respublikasının Sədərək rayonunun Kərki kəndinin tarixi daşlarından danışmaq istəyirəm.

Onlardan biri Sulu zağadır. Kənddən bir az aralı, "Cəhənnəm dərəsi" deyilən bir yerin yaxınlığında yerləşir. Mağara uca dağların arasında, çox da gizli olmayan bir yerdə idi. Lakin dağların arasından ora dar bir cığırla enmək olardı. Mağaranın özəlliyi onda idi ki, içərisində boşqaba oxşayan bir daş var idi. Həmin daş sanki bütöv qayadan yonulmuşdu. Boşqabı xatırladan bu daşın içərisindən bulaq çıxırdı. Suyu şipşirin olan bu bulaq boşqab dolunca axmırdı. Susayanlar bu bulağa üz tutardılar. Suyu içib qurtaranda boşqab yenidən dolurdu, lakin axmırdı.

Uşaqlıq illərimin səhifələrini vərəqlədikcə, yaddaşıma yazılanlara söykənərək xatırlayıram ki, bu bulağın başında daim bir ilan yatardı. Amma bu ilan kimsəyə ziyan verməzdi. Sanki bulağın keşiyini çəkirdi. Bir insan övladı görən kimi çəkilib gedir, sonra yenə də qayıdardı. Anama sual edəndə deyərdi: "Qızım, o ilanı öldürmək günahdır. Lakin, çox təəssüf ki, anam da onun niyə günah olduğunu bilmirdi. Amma o mağaranın da rəvayətini araşdırmaq üçün yaşlı nənələrimizə sığınardım və suallar yağdırardım. Kənddə hörmət etdiyim və çox sevdiyim Narey nənədən bir dəfə soruşdum. O da dəqiq bilmədi bu əfsanəni. Bildiyi tək bu oldu: "Deyirlər, hansısa peyğəmbərlərimizin bu dərədə döyüşü olub. Bu dərə qan gölünə dönüb. Salamat qalan müqəddəslərimiz bu mağarada gizlənib. Lakin susuzluq onlara güc gəlsə də, dərəyə enib su götürə bilməyiblər. Elə o an bulaq həmin daşdan qaynayıb, amma axmayıb. Çünki axsaydı, suyun şırıltısı diqqəti cəlb edər, burada olan müqəddəslərimizi qətlə yetirə bilərdilər".

Təəssüf ki, bütün təfsilatı ilə öyrənə bilmədim. Kaş ki, bu kəndin tarixini öyrənən, yazan biri olaydı. Kərkinin hər daşı, hər qayası bir tarix idi. Bu tarixsə oxunmamış, yazılmamış qaldı. Kərkinin dağlarında, demək olar ki, ilanlar mələşirdi. Amma qəribədir ki, onlar heç bir kənd sakininə toxunmurdu. Maraqlıdır ki, ruslar, ermənilər film çəkmək üçün bu kəndə gələndə onların bir neçəsini ilan çalmışdı.

Bunlarsa nə rəvayət, nə də əfsanədir, tam reallıqdır:

Hər daşı, qayası tarix izləri,

Dindirsən dil açar yeli Kərkinin.

Düşmən, çox öyünmə, bil ki, sizləri

Yuyub aparacaq seli Kərkinin.

Şeirimin bu bəndini "Cəhənnəm dərəsi"nin selini nəzərə alaraq yazmışam:

Bir ovuc torpağı nələr bitirdi,

Nələr kəşf eylədi, nələr yetirdi.

Hər gülü, çiçəyi xoş bir ətirdi,

Dərdlərə dəvadı gülü Kərkinin.

Kərki dağları həqiqətən də dərdlərə dəva olan gül-çiçək bitirərdi. O gül-çiçək yalnız Tanrının yerə endirdiyi yağış suyu ilə suvarılırdı. Solmaz çiçəyi, kəklikotu, itburnu, cürbəcür yemişan, dağdağan və s. kimi bitki və ağaclarla dolu idi.

Baxın belə bir zənginliyi, belə bir müqəddəsliyi düşmən tapdağı altında qoymaq olarmı? Bu sualın cavabı sizlərdədir, dəyərli vətən övladları:

Qoşa səslənibdir Vətən və ana,

Onlar bəxş eyləyib bizi cahana.

Bilirəm, dərd çəkir bizlərdən yana,-

Keçməyir ayları, ili Kərkinin.

Görsəm camalını, daha nə dərdim?!

Öpüb torpağını, səcdə edərdim.

Bəlkə bu dünyadan rahat gedərdim,

Dəysəydi əlimə əli Kərkinin.

Mətanət Duyğulu duyğu dənizi,

Müqəddəs Tejgarda qalıbdır izi.

Hay salıb, haraya səslərdi bizi,

Bircə an olsaydı dili Kərkinin.

Mətanət DUYĞULU,

Naxçıvan MR Sədərək rayonunun

Kərki kəndindən məcburi köçkün

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 15.11.2026 / 18:43

Ağstafada sursat partladı - ölən və yaralanan var...

Tarix: 15.11.2026 / 16:26

Təhsilin rəqəmsallaşmasındakı ciddi geriliyin əsas səbəbi məmur məsuliyyətsizliyidir - İlham Əhmədov yazır

Tarix: 14.11.2026 / 11:46

İrəvandakı Göy məscidin mərasim zalına erməni şairin adının verilməsi narahatlıq doğurur - BƏYANAT

Tarix: 14.11.2026 / 10:58

Gənc əsgərlərlə görüşə müvəqqəti məhdudiyyət qoyuldu - RƏSMİ

Tarix: 13.11.2026 / 21:05

Əlil şəxslər “keçiddə” bir beçə aylıq müavinətdən niyə məhrum olsunlar?!

Tarix: 13.11.2026 / 20:13

Məzuniyyətin pulla əvəzlənməsi - İşçi özü istəyirsə, pisdir?

Tarix: 13.11.2026 / 19:15

İşdə məhəbbət macərası - DOST Agentliyinin müdir müavini buna görə işdən azad olundu

Tarix: 13.11.2026 / 16:55

İrandan Almaniyaya 29 kq-dan çox metamfetamin aparanlar Naxçıvanda yaxalandı

Tarix: 13.11.2026 / 16:40

Ev təsərrüfatlarının uçotunun arxasında nələr var - Şayiələr baş alıb gedir, bəs həqiqət harada?...

Tarix: 13.11.2026 / 13:29

Deputat Elm və Təhsil Nazirliyini tənqid etdi - valideynlər, müəllimlər həyəcan təbili çalır...

Tarix: 13.11.2026 / 13:24

Görmə məhdudiyyəti maneə deyil, əlçatmaz mühit maneədir!

Tarix: 13.11.2026 / 13:20

Gələn il bu müavinətlər artırılacaq...

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 12.11.2026 / 21:39

Azərbaycan üzərindən Ermənistanla ticarət dayan(dırıl)ıb - İrəvan adekvat ola bilmir...

Tarix: 12.11.2026 / 19:56

İrəvanda Göy məscid murdarlandı, Azərbaycandan başqa heç bir qonşu müsəlman ölkə səsini çıxarmadı...

Tarix: 12.11.2026 / 15:00

Saatlıq maaş sisteminə keçirik, pullar yeni qaydada hesablanacaq...

İki ildən çoxdur azad sahibkarlıq yeni Rəqabət Məcəlləsi ilə tənzimlənir...