Bəzi əcnəbi sözlərin Azərbaycan dilində əvəzi belə biabırçı şəkildə tapılacaqsa...

Tarix: 16.07.2016 / 02:40
Bölmə: Sosial

Buludxan Xəlilov: "Dilin lüğət tərkibinə yeni sözlərin əlavə olunması məsələsi sırf ixtisas sahiblərinin, dilçi alimlərin işidir"

"Azərbaycan cəmiyyətinin ayrı-ayrı sahələrinin inkişafı dilə yeni sözlərin daxil olmasına şərait yaradır, amma bu o demək deyil ki..."

Son günlər bir sıra sosial şəbəkə istifadəçiləri iddia edir ki, Azərbaycan dilinə yeni sözlər əlavə olunub. Əlavə olunan yeni sözlər rus dilindən tərcümə olunanlardır. Həmin sözlər tərcümə olunan zaman qeyri-adi səslənir. Bu sözlər sosial şəbəkələrdə fərqli reaksiyalarla qarşılanıb.

Rus dilindən tərcümə edilmiş sözlər (şpilka - ipəzor, kupalnik - geyçim, qadın sürücü - sürənə, ofisiant - süfrəçi) qəbul olunmalıdırmı? Azərbaycan dilində bu sözlər işlədilməlidirmi?

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Nəsimi adına Dilçilik İnstitutu son günlər sosial şəbəkələrdə qurum tərəfindən Azərbaycan dilçiliyinə heç bir məntiqə əsaslanmayan, eyni zamanda gülməli səslənən yeni sözlərin gətirildiyi barədə fikirlərə münasibət bildirib. Dilçilik İnstitutunun mətbuat xidmətinin rəhbəri Təranə Şükürlü ANS-press-ə açıqlamasında deyib ki, sosial şəbəkələrdə yayılan bu iddialar heç bir reallığı əks etdirmir: "Bu cür sözləri ictimaiyyətə dilçi alimlər təklif etməyib, onlar İnstitutun Elmi Şurasında müzakirə olunmayıb. Sosial şəbəkələrdə müzakirəyə çıxarılan bu tipli sözlər müəyyən qrup insanların uydurmasıdır".

Onun sözlərinə görə, hazırda filologiya elmləri doktoru Sayalı Sadıqovanın rəhbərliyi ilə Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti hazırlanır və qeyd edilən həmin sözlərin yeni hazırlanan lüğətə daxil edilməsi barədə söhbət getmir.

Hətta qeyd edilən sözlərdən "ilhamlanan" bəzi vətəndaşlar Azərbaycan dilinə yeni gülməli sözlər "gətirməyi" də unutmayıb".

Filologiya elmlər doktoru, professor, dilçi alim Buludxan Xəlilov "Bakı-Xəbər"ə açıqlamasında qeyd etdi ki, Azərbaycan dilinin lüğət tərkibi günü-gündən inkişaf edir. Azərbaycan cəmiyyətinin ayrı-ayrı sahələrinin inkişafı dilə yeni sözlərin daxil olmasına şərait yaradır: "Amma bu o demək deyil ki, biz dilin lüğət tərkibini yeni sözlərlə əvəz edək. Çox təəssüflə qeyd edim ki, bəzi sosial şəbəkə istifadəçiləri bilərəkdən və ya bilməyərəkdən heç bir əsası olmayan sözləri təbliğ edir. Bəzən hansısa sözün dilin lüğət tərkibinə daxil olması və ya onun variantı barədə fikir bildirirlər. Bu düzgün deyil. Sosial şəbəkə dilin lüğət tərkibi barəsində fikir söyləmək üçün son mənbə deyil. Sosial şəbəkə sosial həyat tərzi olan hər kəsin istifadə etdiyi bir şəbəkədir".

Həmsöhbətimizin dediyinə görə, dilin lüğət tərkibinə yeni sözlərin əlavə olunması məsələsi sırf ixtisas sahiblərinin, dilçi alimlərin işidir. Sivil dövlətlərdə belə sosial şəbəkə qaynaq mənbəyi ola bilməz:

"Bizim cəmiyyətdə sosial şəbəkələr ayrı-ayrı fərdlərin dünyagörüşünü, fikrini yaymaqda operativ olduğu qədər, ayrı-ayrı şəxslərin düşüncəsini yaymamaqda operativ olsunlar. Yəni sosial şəbəkə istifadəçilərinin bilgisi elm adamlarının nə düşüncəsi, nə də biliyidir".

B.Xəlilov qeyd etdi ki, hazırda Azərbaycanda Nəsimi adına Dilçilik İnstitutu mövcuddur və həmin institutun müvafiq şöbəsi var: "Dilçilik şöbəsinə professor İsmayıl Məmmədli rəhbərlik edir. O, təcrübəli lüğətşünasdır. Bu cür mütəxəssislərlə məsləhətləşmək lazımdır, sosial şəbəkə istifadəçiləri ilə yox".

Günel CƏLİLOVA

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 01.10.2026 / 15:39

Əbədiyyət günəşinə dönən Vətən sevdalıları...

Tarix: 01.10.2026 / 14:56

“Universitetdən qovulmağımın qarşısını Mir Cəlal Paşayev aldı” – Nizami Təhməzov

Tarix: 01.10.2026 / 11:00

Kürdəmirdə toyda zəhərlənənlərin sayı 91-ə çatdı - AQTA araşdırmalara başladı...

Tarix: 01.10.2026 / 00:25

Kürdəmirdə toyda kütləvi zəhərlənmə - 30 nəfər xəstəxanaya müraciət etdi...

Tarix: 30.09.2026 / 21:47

Kolleclərə qəbul planı da, tələbə marağı da azalıb...

Tarix: 30.09.2026 / 17:34

“Nar” “AiNar” rəqəmsal köməkçisini istifadəyə verdi

Tarix: 30.09.2026 / 14:35

DİN-in Mərkəzi avtobus zolaqlarına daxil olan sürücülərə müraciət etdi - VİDEO

Tarix: 30.09.2026 / 12:50

Cəlilabadda kütləvi zəhərlənmə - araşdırma aparılır...

Tarix: 30.09.2026 / 12:06

"Bələdiyyələr 300-500 min evdən əmlak vergisi toplaya bilmir" - Siyavuş Novruzov

Tarix: 30.09.2026 / 11:10

Faiq Ələkbərlinin “Türk xalqları fəlsəfəsi tarixi (Qədim dövr)” əsəri haqqında fəlsəfi düşüncələr

Tarix: 29.09.2026 / 20:25

Daxili işlər naziri Şəkidə vətəndaş qəbulu və sıra baxışı keçirəcək

Tarix: 29.09.2026 / 16:14

Lənkəranda zəlzələ olub

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 28.09.2026 / 22:22

Xüsusi şərtlərlə pensiya alan qulluqçuların pulları azala bilər...

Tarix: 28.09.2026 / 20:57

Azərbaycandakı Kürmük məbədinə Gürcüstan patriarxlığının iddiası... Real tarix...

Tarix: 28.09.2026 / 14:57

Dövlət qulluğuna qəbulun mürəkkəbləşdirilməsi ciddi suallar doğurdu...

Azərbaycanın regional və beynəlxalq əməkdaşlığında hərbi tərəfdaşlığın rolu sürətlə artır