Uşaq və gənclərin fiziki və mənəvi inkişafı

Tarix: 01.07.2016 / 02:19
Bölmə: Sosial

Uşaq və gənclərin fiziki və mənəvi inkişafı hər bir ölkənin, cəmiyyətin, xalqın inkişaf göstəricisi sayılır. Çünki istənilən uşaq hansı mühitdə böyüyürsə, gələcəkdə məhz o mühitdə görüb-götürdüklərini nümayiş etdirir. Mərhum prezident Heydər Əliyev tərəfindən bu istiqamətdə həyata keçirilən uğurlu siyasət hazırda Prezident İlham Əliyev tərəfindən layiqincə yerinə yetirilir.

Uşaqların hüquqlarının qorunması, onların layiqli vətəndaş kimi formalaşdırılması hər bir dövlətin başlıca sosial məsuliyyətidir. Ötən əsrin 70-ci illərindən başlayaraq Heydər Əliyev uşaqlara qayğını əsas istiqamət kimi müəyyənləşdirib, uşaqların təhsilinə, dünyagörüşünün formalaşdırılmasına və sağlamlığının qorunmasına diqqət artırılıb.

"Mən həyatımın, bu günümün, gələcəyimin xoşbəxtliyini məhz uşaqlara qayğıda, diqqətdə görürəm", - deyən dahi şəxsiyyətin rəhbərliyi ilə müstəqillik illərində ölkəmizdə dövlət uşaq siyasəti yeni forma və məzmun qazanıb, bu sahədə zəngin qanunvericilik bazası yaradılıb, "Uşaq hüquqları haqqında" və "Valideynlərini itirmiş və valideyn himayəsindən məhrum olmuş uşaqların sosial müdafiəsi haqqında" Azərbaycan Respublikasının qanunları qəbul edilib. Bununla yanaşı, ölkəmiz Birləşmiş Millətlər Təşkilatının "Uşaq hüquqları haqqında" Konvensiyasına qoşulub, "Uşaq hüquqları haqqında" Bəyannaməni qəbul edib.

Bu gün ölkə Prezidenti İlham Əliyev tərəfindən dövlət uşaq siyasəti uğurla davam etdirilir. Dövlət başçısının rəhbərliyi ilə uşaq problemlərinin həllinə yönəlmiş çoxsaylı dövlət proqramları qəbul edilib. Uşaq hüquqlarının etibarlı təminat mexanizmləri yaradılıb, hər bir sahədə geniş vüsət almış quruculuq işləri uşaqların təhsili və intellektual inkişafı istiqamətinə də yönəldilib. Uşaqlara yüksək diqqət və qayğı ilə yanaşan Azərbaycan Prezidenti deyib: "Uşaqlar cəmiyyətimizin sabahıdır. Onların qayğısız böyüməsi, yüksək standartlara cavab verən təlim-tərbiyə və tibbi xidmətlərlə təmin edilməsi, əlverişli sosial mühitdə fiziki və mənəvi baxımdan sağlam yetişməsi, habelə öz istedadlarını nümayiş etdirmələri üçün zəruri şəraitin yaradılması bizim əsas məqsədlərimizdəndir. Uşaqlarımızın hərtərəfli şəxsiyyət və ölkəmizin layiqli vətəndaşı olaraq formalaşmaları müstəqil Azərbaycan Respublikasının dövlət uşaq siyasətinin aparıcı istiqamətini təşkil edir".

Uşaq və gənclərin fiziki və mənəvi inkişafı istiqamətində hərtərəfli addımların atılması vacibdir. Gələcək nəslin sağlam formalaşmasında psixoloji hazırlıq, sosiallaşma, cəmiyyətə inteqrasiya olunmasında düzgün istiqamətləndirmə, təhsil, mədəniyyət və incəsənət, idmanın mühüm rolu var. Bu gün həm orta, həm də ali təhsil müəssisələrində onlara düzgün dəyərlərin aşılanması gələcəkdə problemlərdən uzaq olmasına imkan verir. Uşaq və gənclərin mənəvi inkişafı ilə bağlı onlar təhsil aldığı məktəbdə tədris zamanı dövlətçilik tariximiz, mənəvi dəyərlərimiz, milli qəhrəmanlarımız, görkəmli şəxsiyyətlər, ədiblərimiz barədə məlumat alır ki, bu da onların mənəvi inkişafında böyük rol oynayır. Bu gün orta təhsil müəssisələrində şagirdlərə məhz bu istiqamətdə müvafiq dərslər tədris olunmaqla yanaşı, şagirdlər əyani vəsaitlərlə tanış olmaq üçün müxtəlif abidələrimizi, muzeyləri ziyarət edir. Təbii ki, bu ziyarət zamanı müşahidələr onlarda böyük təəssürat doğurur, bu da nəticədə uşaq və gənclərin mənəvi inkişafına böyük təsir göstərir. Gənclərin mənəvi inkişafında milli musiqimizin də mühüm rolu var. Milli musiqimizi, o cümlədən də muğamı yaşatmaq üçün gənc nəsil bu sənəti daha dərindən öyrənməli, yaşatmalı və onlar da gələcək nəsillərə çatdırmalıdır. Bu gün gənclərimiz də musiqi tariximizdə önəmli yer tutan muğamı unutmur, bu sənətin ardınca gedir, ölkəmizdə təşkil olunan muğam müsabiqələrində iştirak edərək onu qoruyub yaşatmağa çalışır. Həmçinin bu gün gənclərimiz müxtəlif beynəlxalq idman yarışlarında iştirak edir ki, bu da onların fiziki inkişafına böyük təsir göstərir. Bu istiqamətdə atılan addımlarla bağlı ölkə başçısı deyib: "Biz elə etməliyik ki, gənc nəsil milli ruhda böyüsün, vətənpərvər, Vətənə sadiq olsun, Vətən üçün işləsin, çalışsın. Bunu etmək üçün güclü vətənpərvərlik hissi və milli ruh lazımdır. Milli ruhun da təməlində milli ənənələr, musiqi, ədəbiyyat, ana dili dayanır. Ona görə bu sahə ümumiyyətlə ölkəmizin gələcək inkişafı üçün çox önəmlidir. Biz elə etməliyik ki, bütün uşaqlarımız yaxşı oxusunlar, yaxşı bilikli insanlar olsunlar. Çünki indiki zamanda savad, bilik əsasdır, həm vətəndaş üçün, həm də ölkələr üçün. İnkişaf etmiş ölkələrin təcrübəsinə nəzər salsaq görərik ki, onların uğurları təhsilin səviyyəsi ilə bağlıdır. Nə təbii ehtiyatlar, nə mineral resurslar burada həlledici rol oynamır. Ancaq savad və bilik əsasdır. Çünki dünyanın inkişafı elmi-texniki tərəqqi ilə bağlıdır. Bunu əldə etmək üçün bilikli kadrlar olmalıdır. Bu kadrlar, bu insanlar ilk addımlarını məktəblərdə atırlar. Biz elə etməliyik ki, təhsilimizdə ən qabaqcıl səviyyə təmin olunsun".

Ölkə başçısı Azərbaycanda uşaq problemlərinə vətəndaş cəmiyyəti qurumlarının diqqətinin artırılması məqsədilə mütəmadi olaraq dövlət proqramlarının həyata keçirilməsi istiqamətində sərəncamlar imzalayır. Bu kontekstdə mühüm tədbirlər görülür. Bununla yanaşı, ölkədə uşaq və gənclərin fiziki və mənəvi inkişafı üçün mühüm addımlar atılır. Görülən işlər bunu deməyə əsas verir ki, bu sahə ölkəmizin əsas prioritetlərindən biridir. Hazırda dövlət səviyyəsində uşaq və gənclərin mənəvi və fiziki inkişafı üçün geniş şərait yaradılıb. Azərbaycanda uşaq və gənclərin həyatını dəyişən, onlara hərtərəfli stimul verən qayğı siyasəti mövcuddur. Gənclərin mənəvi-fiziki inkişafı ilə bağlı indiyə qədər bir sıra sənədlər qəbul edilib.

Azərbaycanda uşaq və gənclərin fiziki və mənəvi inkişafı məsələlərinə son dövrlərdə dövlət tərəfindən mütəmadi böyük diqqət göstərilir. Məsələn, bu gün fiziki inkişafla bağlı görülən tədbirlər sırasında idmanın inkişafına strateji yanaşma fonunda yeniyetmə və gənclər üçün yaradılan hərtərəfli şəraiti qeyd edə bilərik. Bu gün Azərbaycanın ən ucqar rayonlarında belə müasir standartlara cavab verən idman zalları və qurğuları dövlətin maliyyəsi və dəstəyi hesabına vətəndaşların, əsasən də yeniyetmə və gənclərin istifadəsinə verilir. Bundan başqa, ölkənin bütün bölgələrində 40-dan çox möhtəşəm, yeni idman texnologiyaları ilə təchiz olunan olimpiya komplekslərinin tikilib istifadəyə verilməsi də bu baxımdan xüsusi qeyd edilə bilər. Bütün bunların nəticəsidir ki, bu gün Azərbaycan beynəlxalq arenada, mötəbər yarışlarda əldə etdiyi idman uğurlarına görə idman ölkəsi imicini qazanıb. Ölkədə xeyli müddətdir start götürən və hər il daha əlamətdar uğurlarla yadda qalan olimpiya hərəkatı da bundan xəbər verir. Bundan başqa, uşaq və gənclərin mənəvi və əqli inkişafı da eyni dərəcədə önəm və aktuallıq kəsb edir. Onların hər hansı əqli sahədə istedadının üzə çıxarılması, inkişaf etdirilməsi, təhsil şüurunun inkişaf etdirilməsi və sair məsələlər bu baxımdan üzərində dayanılası məsələlərdir. Xüsusən də yeniyetmə və gənclərin təhsil şüurunun artırılması, gələcəkdə cəmiyyətə yararlı, aktual ixtisaslara yiyələnməsi üçün öz üzərində çalışmasını aşılamaq çox vacibdir.

2007-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev "2007-2015-ci illərdə Azərbaycan gənclərinin xarici ölkələrdə təhsili üzrə Dövlət Proqramının təsdiq edilməsi" barədə Sərəncam imzalayıb. Proqram çərçivəsində 5 mindən artıq gəncin dünyanın nüfuzlu ali məktəblərində təhsil almağa göndərilməsi ilə bağlı tədbirlər reallaşdırılıb. Azərbaycan gəncliyi bu gün beynəlxalq aləmdə seçilməyə, dünya gənclər hərəkatının aparıcı qüvvələri arasında yer almağa iddialıdır. Son illər gənclərin beynəlxalq əməkdaşlığı xeyli genişlənib, ikitərəfli və çoxtərəfli əlaqələrin olduğu dövlətlərin sayı artmaqda davam edir. Gəncliyimiz Azərbaycanın təbliği baxımından əhəmiyyətli işlər görür. Gənclərin hərtərəfli inkişafını, cəmiyyətin həyatında fəal iştirakını bir qədər də stimullaşdırmaq məqsədilə Prezident İlham Əliyev 19 dekabr 2011-ci il tarixində Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Gənclər Fondunun yaradılması barədə Sərəncam imzaladı. Fondun qarşısında gənclər siyasəti ilə bağlı elm, təhsil, mədəniyyət və digər sosial sahələrə yönəlmiş ictimai və sosial əhəmiyyətli, o cümlədən beynəlxalq səviyyədə həyata keçirilən layihə və proqramları qrant şəklində maliyyələşdirmək məqsədi qoyuldu. Lakin ölkənin qısa zaman kəsiyində surətlə inkişaf etməsi, dünyada baş verən qlobal dəyişikliklər və çağırışlar da gənclərlə bağlı yeni sənədlərin qəbulunu zəruri etdi. Buna görə də ölkə gənclərinin hərtərəfli inkişafını təmin etmək məqsədilə "2015-2025-ci illərdə Azərbaycan gənclərinin İnkişaf Strategiyası" Prezident tərəfindən təsdiq olundu.

Azərbaycanda uşaqların qorunması, onların fiziki və mənəvi inkişafında Heydər Əliyev Fondunun həyata keçirdiyi tədbirlər də xüsusi qeyd edilməlidir. Heydər Əliyev Fondunun prezidenti, UNESCO-nun və İSESCO-nun xoşməramlı səfiri, Azərbaycanın birinci xanımı Mehriban Əliyevanın təşəbbüsü və dəstəyi ilə uşaqlarla bağlı çoxsaylı layihələr həyata keçirilib. Uşaqlar üçün ən böyük məsələlərdən biri yaxşı təhsil almaq hüququdur. Bunun təmin edilməsi üçün Heydər Əliyev Fondu tərəfindən yeni məktəblər tikilərək istifadəyə verilib. Bununla da on minlərlə şagirdin yaxşı təhsil almaq hüququ reallaşmış olub. Bundan başqa, Fond tərəfindən bağçalar, körpələr və uşaq evləri yenidən təmir edilib. Azərbaycanın birinci xanımı Mehriban Əliyevanın təşəbbüsü ilə ölkəmizdə valideyn himayəsindən məhrum olan, talassemiya və hemofiliya, şəkərli diabet xəstəliyindən əziyyət çəkən uşaqlarla bağlı mühüm addımlar atılır. Həmçinin, xüsusi qayğıya ehtiyacı olan uşaqlar üçün reabilitasiya mərkəzi istifadəyə verilib. Çoxlu sayda tibb ocaqları, uşaq müalicə-profilaktika müəssisələri yenidən qurulub, müasir avadanlıqlarla təchiz olunub. Uşaqların hüquqlarına dair bir çox beynəlxalq sənədlərə qoşulan Azərbaycanla beynəlxalq təşkilatlar arasında əməkdaşlıq genişlənməkdədir.

Vidadi XUDAŞOV

Yazı Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Kütləvi İnformasiya Vasitələrinin İnkişafına Dövlət Dəstəyi Fondunun keçirdiyi müsabiqəyə təqdim edilir.