Qarabağ atları 60 ildən sonra ingilis kraliçasını ikinci dəfə təkrar heyrətləndirdi

Tarix: 17.05.2016 / 01:49
Bölmə: Sosial

Avropada Qarabağ Atlarını Sevənlər Cəmiyyəti necə yaranmağa başladı?

Maarif Hüseynov: "Qarabağ atını ilk dəfə görən şəxs ona heyran olduğunu gizlədə bilmir"

Verena Solian: "Qarabağ atının qeyri-adi gözəlliyinə, füsünkar qamətinə, şax duruşuna məftun olmuşam"

Yaşar Quluzadə: "Qarabağ atı cinsinin Azərbaycanda qorunması və inkişaf etdirilməsi vacib məsələdir"
Azərbaycanın milli sərvəti olan Qarabağ atları qədim dövrlərdən yerli atların əsasında, uzun təkamül yolu nəticəsində, əsrlər boyu aparılan xalq seleksiyası sayəsində Qarabağda formalaşıb. Qarabağ atlarının cins kimi təkmilləşdirilməsində və böyük şöhrət qazanaraq geniş yayılmasında Qarabağın xanlarına məxsus atçılıq təsərrüfatlarının əvəzsiz rolu olub.
Pənah xanın, İbrahim xanın, Mehdiqulu xanın, Cəfərqulu xanın, Xurşidbanu Natəvanın və digər xan zümrəsinə daxil olan sülalələrin nümayəndələrinə məxsus tövlələrdə klassik zavod atçılığı səviyyəsində damazlıq işləri aparılıb. Qarabağın xan atçılıq təsərrüfatlarında əsasən 4 tipə aid atlar saxlanıb - maymun, qarnıyırtıq, əlyetməz və toxmaq.
Əsasən qızılı-kürən və kəhər rəngli, dözümlü, ortaboylu, bədən quruluşu mütənasib, ilxı şəraitinə davamlı olan Qarabağ atları bir çox beynəlxalq sərgilərdə təmsil olunub və uğurlu yerlər tutub. Məsələn, 1867-ci ildə Fransada keçirilən sərgidə "Xan" ləqəbli Qarabağ atı yüksək mükafatlar alıb, 1869-cu ildə keçirilən Ümumrusiya at sərgisində maymun gümüş, toxmaq bürünc medala, xan qızı Natəvanın əlyetməz adlı atı isə attestata layiq görülüb. Qarabağ atları Rusiyaya, həmçinin, Avropanın bir sıra ölkələrinə aparılıb, at cinslərinin o cümlədən Kabardin və Don atlarının yaxşılaşdırılmasına təsiri olub.
1956-cı ildə sovet hökuməti tərəfindən İngiltərə kraliçası II Yelizavetaya "Zaman" adlı Qarabağ atının hədiyyə edilməsi bu atların məşhurluğuna bir misaldır.
Qarabat atlarının şöhrəti bu gün də dünyaya yayılır.
İngiltərə kraliçasının 90 illik yubileyi şərəfinə Vindzor qəsrində keçirilən Kral Vindzor at şousunda ölkəmizin iştirakı Avropa Azərbaycan Cəmiyyəti (TEAS) və Azərbaycan Atçılıq Federasiyasının (ARAF) birgə təşkilatçılığı ilə baş tutub. Tədbirdə Azərbaycanı Qarabağ cinsindən olan 15 at təmsil edir.
TEAS-dan mediaya bildirilib ki, məharətli azərbaycanlı çaparların yaddaqalan akrobatik şou nömrələri və Fikrət Əmirov adına Azərbaycan Dövlət mahnı və rəqs ansamblının çıxışları tamaşaçıların rəğbətini qazanıb.
Pavilyon vasitəsilə yüzlərlə britaniyalı və dünyanın müxtəlif yerlərindən gələn at həvəskarları Azərbaycan və Qarabağ haqqında müfəssəl məlumatlar əldə edir.
Avropa Azərbaycan Cəmiyyətinin direktoru Lionel Zetter fikirlərini belə bölüşüb: "Qarabağ atlarının Kral Vindzor at şousunda iştirakı çox əlamətdar bir hadisədir. Yüz minlərlə azərbaycanlı kimi, atlar da Dağlıq Qarabağ erməni hərbi qüvvələri tərəfindən zəbt ediləndən sonra məcburi köçkünə çevrilib. Mən əminəm ki, atlar da, elə məcburi köçkün insanlar kimi, öz qədim ata-baba torpaqlarına qayıtmaq həsrətindədir".
Onu da qeyd edək ki, Böyük Britaniya-Azərbaycan parlamentlərarası dostluq qrupunun sədri, deputat Bob Bləkman də tədbirdə iştirak edib. O deyib: "Mən də kraliçanın 90 illik yubileyinin qeyd edildiyi Kral Vindzor at şousunda iştirak etmək şərəfinə nail oldum. Bayramın bir hissəsi olaraq Azərbaycan şouda əzəmətli Qarabağ atları ilə təmsil olunur. Onların çıxışı çox gözəl, olduqca rəngarəngdir. Tamaşaçılarda yaxşı təəssürat yaratdılar. Hazırda bu əzəmətli məxluqların öz doğma torpaqlarından uzaq düşdüklərini təsəvvür etmək çox kədərlidir. Ümidvaram ki, tezliklə onlar da məcburi köçkünlərlə birlikdə öz doğma yerlərinə qayıda biləcək".
Ağdam Atçılıq Zavodunun direktoru Maarif Hüseynov "Bakı-Xəbər"ə açıqlamasında qeyd etdi ki, Qarabağ atının şöhrəti tarixən dünyaya bəlli olub: "Hələ 1956-cı ildə sovet hökuməti tərəfindən İngiltərə kraliçası II Yelizavetaya Qarabağ atı hədiyyə olunub. Həmin atı Atçılıq Zavodunun nümayəndəsi Əli Tağıyev şəxsən kraliçaya təqdim edib. Kraliça Qarabağ atına məftun olduğunu deyib. Dünyanın bir sıra ölkələrində Qarabağ Atlarını Sevənlər Cəmiyyəti yaranıb".
Atçılıq Zavodu direktorunun dediyinə görə, İngiltərə kraliçası II Elizabetin 90 illik yubileyi şərəfinə Vindzor qəsrində keçirilən Kral Vindzor at şousunda Qarabağ atlarının möhtəşəm çıxışı orada iştirak edənləri heyran edib: "Qarabağ atlarının həmin şouda çıxışını izləyərkən kövrəldim. Vaxt vardı Qarabağ atları Şuşada bu cür şoular göstərirdi. Həmin şouda iştirak edən nümayəndələr anladı ki, Qarabağ atı Azərbaycana məxsusdur və Qarabağ da ermənilər tərəfindən işğal olunub".
Həmsöhbətimizin dediyinə görə, yubiley mərasimində iştirak edənlər Qarabağ atlarının gözəlliyinə vurulub: "O atların rəngi və şax qamətli olması digər cins atlardan seçilir. Bu səbəbdən Qarabağ atını ilk dəfə görən şəxs ona heyran olduğunu gizlədə bilmir".
"Qarabağ atlarının dostları" klubunun rəhbəri, hazırda Almaniyanın Frankfurt şəhərində yaşayan Verena Solian adlı xanım qəzetimizə açıqlamasında bildirdi ki, Qarabağ atlarının vurğunudur. Bu xanımın rəhbərliyi ilə Almaniyada "Qarabağ atlarının dostları" klubu da fəaliyyət göstərir və onun təşəbbüsü ilə Almaniyada Qarabağ atlarının kataloqu da dərc olunub: "Qarabağ atlarını çox sevirəm. 1989-cu ildə at almaq üçün bazara getdim. Burada bir neçə cinsdən olan atlara baxdım və onlar arasında mənim diqqətimi məhz Qarabağ atı çəkdi. Bu hadisə illər öncə baş verib. SSRİ-dən gətirilən Qarabağ atı məni valeh etdi. Bu atın qeyri-adi gözəlliyinə, füsünkar qamətinə, şax duruşuna məftun oldum. Bu at cinsi çox xoşuma gəldi. Beləliklə, Qarabağ atlarına həvəsim yarandı, onlarla maraqlanmağa başladım. İlk Qarabağ atımın adını İnturist qoydum. Çoxlu sayda Qarabağ atım olub və indinin özündə də Frankfurtda Qarabağ atım var. Qarabağ atlarına olan vurğunluğum, bir sözlə, məni qarabağlı edib".
Almaniyalı xanımın dediyinə görə, bu atlara baxmaqdan böyük zövq alır: "Qarabağ atını ingilis atından fərqləndirən cəhət onun insana əziyyət verməməsidir. Bu atlara baxmaq üçün xüsusi proqram aldım. Onlara öz övladım kimi qayğı göstərirəm. Mən yalnız Qarabağ atlarına baxıram. Bu atlara necə baxılmasını dəqiq öyrənmək üçün Azərbaycana dəfələrlə gəlmişəm. Sizə deyim ki, 1989-cu ildə Qarabağ atını alanda heç bir almaniyalı bu cins atı tanımırdı. Mən bu cins atın təbliği üçün çox ölkələrə getdim. Nəinki Almaniyada, hətta Avropanın bəzi ölkələrində də Qarabağ atını tanıtdırdım. Əvvəllər Almaniyada heç kim Qarabağ atını tanımırdı. Amma indi kimdən Qarabağ atı barədə soruşsan, dərhal o cins barədə məlumat verir".
Qarabağ atları saxlayan Yaşar Quluzadənin də mövzu ilə bağlı maraqlı fikirləri oldu: "İstər Londondakı, istərsə də beynəlxalq səviyyəli istənilən tədbirdə Qarabağ atlarının iştirakını, bu kimi yerlərdə atlarımızın nümayiş etdirilməsini kifayət qədər yüksək qiymətləndirirəm. Hesab edirəm ki, bu, Azərbaycanın, onun mədəniyyətinin tanıdılması yönündə atılan addımlardan biridir. Qarabağ atlarının məhz İngiltərə kraliçasının şərəfinə təşkil olunmuş şouda iştirakı Qarabağ atı cinsinə olan marağın əlamətidir. Ümumiyyətlə, kraliça atsevərdir və onun çox sayda atı var. Əslində, kraliçanın Qarabağ atları ilə tanışlığı 1956-cı ildə "Zaman" ləqəbli atın ona hədiyyə göndərildiyində olub. Bu hadisədən sonra Qarabağ atına məftunluğunu gizlətməyən kraliça bildirib ki, bütün dünya atları bir üzükdürsə, Qarabağ atı onun qaşıdır. Fikrimcə, biz həm milli sərvətimiz olan Qarabağ atını, həm də dünya səviyyəsində ona verilən yüksək qiyməti hərtərəfli dəyərləndirməliyik. Bu nöqteyi-nəzərdən də Qarabağ atı cinsinin Azərbaycanda qorunması və inkişaf etdirilməsi vacib məsələdir".
Günel CƏLİLOVA

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 01.10.2026 / 16:19

Nazir Vilayət Eyvazov MDB-nin DİN Şurasının iclasında iştirak edib - FOTO

Tarix: 01.10.2026 / 15:39

Əbədiyyət günəşinə dönən Vətən sevdalıları...

Tarix: 01.10.2026 / 14:56

“Universitetdən qovulmağımın qarşısını Mir Cəlal Paşayev aldı” – Nizami Təhməzov

Tarix: 01.10.2026 / 11:00

Kürdəmirdə toyda zəhərlənənlərin sayı 91-ə çatdı - AQTA araşdırmalara başladı...

Tarix: 01.10.2026 / 00:25

Kürdəmirdə toyda kütləvi zəhərlənmə - 30 nəfər xəstəxanaya müraciət etdi...

Tarix: 30.09.2026 / 21:47

Kolleclərə qəbul planı da, tələbə marağı da azalıb...

Tarix: 30.09.2026 / 17:34

“Nar” “AiNar” rəqəmsal köməkçisini istifadəyə verdi

Tarix: 30.09.2026 / 14:35

DİN-in Mərkəzi avtobus zolaqlarına daxil olan sürücülərə müraciət etdi - VİDEO

Tarix: 30.09.2026 / 12:50

Cəlilabadda kütləvi zəhərlənmə - araşdırma aparılır...

Tarix: 30.09.2026 / 12:06

"Bələdiyyələr 300-500 min evdən əmlak vergisi toplaya bilmir" - Siyavuş Novruzov

Tarix: 30.09.2026 / 11:10

Faiq Ələkbərlinin “Türk xalqları fəlsəfəsi tarixi (Qədim dövr)” əsəri haqqında fəlsəfi düşüncələr

Tarix: 29.09.2026 / 20:25

Daxili işlər naziri Şəkidə vətəndaş qəbulu və sıra baxışı keçirəcək

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 28.09.2026 / 22:22

Xüsusi şərtlərlə pensiya alan qulluqçuların pulları azala bilər...

Tarix: 28.09.2026 / 20:57

Azərbaycandakı Kürmük məbədinə Gürcüstan patriarxlığının iddiası... Real tarix...

Tarix: 28.09.2026 / 14:57

Dövlət qulluğuna qəbulun mürəkkəbləşdirilməsi ciddi suallar doğurdu...

Dağ-mədən sənayesində yeni mərhələ - “Böyük Qayıdış”ın məşğulluq perspektivləri...