BMT hesabatı Azərbaycanda oğlan-qız disbalansının arzuolunmaz mənzərəsini açıqladı...

Tarix: 12.05.2016 / 01:32
Bölmə: Sosial

Mehriban Zeynalova: "Problemin kökü selektiv abortlarda deyil, cəmiyyətdə və ailədə qadına olan münasibətdədir"

Kəmalə Ağazadə: "Yaranmış vəziyyətin həlli üçün gənc ailələrə yeni doğulan uşaqlara görə imtiyazlar verilməlidir"

Pərvanə Mustafayeva: "Qız və oğlan uşaqlarının dünyaya gəlişi insan fiziologiyasından asılıdır"

Uzun illərdir Azərbaycanın demoqrafik inkişaf sistemində müşahidə olunan və kifayət qədər narahatlıqla daim müzakirə obyekti olan bir məsələ bu il özünün məntiqi sonluğunu göstərdi. Gözlədiyimiz, amma gəlməsini istəmədiyimiz gün artıq ölkənin astanasındadır.

Vaxtı ilə çox deyilən, amma heç vaxt eşidilməyən məsələ bu günümüz üçün aktual problemdir. Ölkədə qız uşaqlarının doğum səviyyəsinin azalması BMT-nin Əhali Fondunun hesabatında öz əksini tapıb. Fondun Azərbaycandakı nümayəndəliyinin müşaviri Fərid Babayev media nümayəndlərinə açıqlamasında deyib ki, hazırda Azərbaycanda 116 oğlana 100 qız düşür: "Yəni oğlanlar qızlardan 10-11 faiz çoxdur. Azərbaycanda 1975-1980-ci illərə qədər doğulan uşaqların cins nisbəti pozulmayıb. 1998-ci ildən isə cinsi nisbətin pozulma dinamikası artıb".

F.Babayev bildirib ki, cinsi nisbətin pozulmasının qarşısı alınmasa, gələcəkdə kişilərin sayı artacaq: "Sonra gender bərabərliyini bərpa etmək çətin olacaq".

F.Babayev deyib ki, cinsi nisbətin pozulmasının qarşısını almaq üçün bütün aidiyyəti qurumlar problemin həllinə cəlb olunmalıdır: "Bu problemi dövlət strukturları, kütləvi informasiya vasitələri, cəmiyyət birgə həll etməlidir. Çünki qadağalarla məsələni həll etmək qeyri-mümkündür. Məsələyə yanaşmanın dəyişməsi üçün yeganə yol təbliğatdır".

Cins nisbətinin pozulması barədə dəfələrdə ictimai xadimlər tərəfindən müxtəlif fikirlər və təkliflər səsləndirilib. İrəli sürülən təkliflərdən biri də uşağın cinsinin müəyyən olunmasının qadağan olunmasıdır. Ancaq bu məsələ qanun şəklində öz həllini tapmadı.

Qeyd edim ki, bir neçə gün öncə xəstəxanaların birinə abort üçün gələn qadınla rastlaşdım. Qadından uşağını nə üçün abort etdirmək istədiyini soruşdum. O isə cavabında bildirdi ki, iki qızı var və bətnindəki körpə də qız olduğu üçün ata uşağı istəmir: "Çarəsizlikdən aborta gəlmişəm. Əgər yenə qız övladım olsa, yoldaşım mənim günümü qara edəcək. İki qızıma belə yoldaşım baxmır. Onların geyimini anam alır. Deyir oğlan doğ, gör ona nələr alacam".

Həkim və mən həmin qadını fikrindən daşındırmaq istəsək də, qadın israrla abort olunacağını dedi.

Qaldırılan bu problem ölkə ictimaiyyətini ciddi şəkildə narahat edir.

"Təmiz Dünya" İctimai Birliyinin sədri Mehriban Zeynalova bizimlə söhbətində bildirdi ki, yeni doğulan oğlan uşaqları ilə qız uşaqlarının say nisbətində kəskin fərq var: "Neçə ildir faiz hesabı ilə qadınlar ölkə əhalisi arasında azlıq təşkil edir. Əgər əvvəllər ölkə əhalisinin 51 faizini qadınlar təşkil edirdisə, sonradan bu, 47 faizə endi və kişilər çoxluq təşkil etməyə başladı. Düzdür, bəzi mütəxəssislər bu problemi selektiv abortlarla əlaqələndirir. Amma problemin kökü selektiv abortlarda deyil, cəmiyyətdə və ailədə qadına olan münasibətdədir. Bunun qarşısını almaq üçün Milli Məclis səviyyəsində də müzakirələr aparıldı. Əvvəlcə abortun ləğvi məsələsi qoyuldu. Lakin qadağalarla problem həll olunmayacaq. Problem qadına və qız uşaqlarına münasibətdədir və bu münasibət köklü şəkildə dəyişməlidir. Dövlət qadın siyasətinin konsepsiyası dəyişməlidir. Qanunvericilikdə qadın hüquqları, bərabər hüquq məsələsi öz əksini tapsa da, qadınların stimullaşdırılması, dəstəklənməsi, irəli çəkilməsi, təhsildə və işdə qadın əməyinin qiymətləndirilməsi tam olaraq həyata keçirilmir. Bu siyasət və bu münasibət dəyişməyincə, ailədə qız uşaqlarına kəm münasibət, selektiv abortlar, qızların arzu olunmaması gündəmdə qalacaq. Yəni bu durumun fəsadlarının nə olacağı qarşıdakı 15-20 ildə daha kəskin hiss ediləcək. Ona görə də aidiyyəti orqanlar bu məsələnin üzərində ciddi şəkildə işləməlidir".

Azərbaycan Uşaqlar Birliyinin sədri Kəmalə Ağazadə bildirdi ki, bu məsələdə artıq gecikmişik. Qadınlar qız uşaqlarını abort etdirməyə başlayanda həyəcan siqnalı çalınmalı idi. Hamilə olarkən müayinə edilib uşağın cinsiyyəti qız olduğuna görə tələf olunması qərarı vermiş qadınları bu fikirdən yayındıracaq maarifləndirmə işləri aparılmalı idi: "Bir çox, hətta inkişaf etmiş ölkələrin əksəriyyətində uşağın cinsinə görə ultrasəs müayinəsi aparılmır. Bunu heç cür mənəviyyata sığmayan, qeyri-etik hal kimi qəbul edirəm. Məgər abort olunan uşaqlar lazımsız əşyadır? Gələcəkdə bu cür hallar ölkəmiz üçün demoqrafik problemlər ortaya çıxaracaq".

Həmsöhbətimiz hesab edir ki, yaranmış vəziyyətin həlli üçün gənc ailələrə yeni doğulan uşaqlara görə imtiyazlar verilməlidir. Uşağın cinsiyyətindən asılı olmayaraq ailələrə maddi və mənəvi dəstək vermək lazımdır".

Həkim-cərrah, mama-ginekoloq Pərvanə Müstafayevanın sözlərinə görə, qız uşaqlarının abortu kimi mənfi halın aradan qaldırılmasının yeganə yolu gənc ailələrə lazımi formada yanaşaraq təbliğ etməkdir: "Abortun qarşısını almaq üçün medianın üzərinə də məsuliyyət düşür. Qız və oğlan uşaqlarının dünyaya gəlişi insan fiziologiyasından asılıdır. Statistikaya nəzər saldıqda isə oğlan uşaqlarının dünyaya gəlişinin çoxluğu qız uşaqlarının valideynlər tərəfindən istənilməyərək abort olunması ilə bağlıdır. Qız uşaqlarının abort olunmasının qarşısını almaq elə də asan olmayacaq.

Amma buna baxmayaraq, maariflənmə aşağı səviyyədə olduğu üçün çox təəssüf ki, bu gün hələ də ailələrin bir çoxunda qız uşağına deyil, oğlan uşaqlarına üstünlük verilir. Media bu mövzularda çox yazmalı, verilişlər hazırlamalı və onlara verilən hər bir övladın əvəzsiz olduğunu aşılamalıdır".

Günel CƏLİLOVA

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 01.10.2026 / 16:19

Nazir Vilayət Eyvazov MDB-nin DİN Şurasının iclasında iştirak edib - FOTO

Tarix: 01.10.2026 / 15:39

Əbədiyyət günəşinə dönən Vətən sevdalıları...

Tarix: 01.10.2026 / 14:56

“Universitetdən qovulmağımın qarşısını Mir Cəlal Paşayev aldı” – Nizami Təhməzov

Tarix: 01.10.2026 / 11:00

Kürdəmirdə toyda zəhərlənənlərin sayı 91-ə çatdı - AQTA araşdırmalara başladı...

Tarix: 01.10.2026 / 00:25

Kürdəmirdə toyda kütləvi zəhərlənmə - 30 nəfər xəstəxanaya müraciət etdi...

Tarix: 30.09.2026 / 21:47

Kolleclərə qəbul planı da, tələbə marağı da azalıb...

Tarix: 30.09.2026 / 17:34

“Nar” “AiNar” rəqəmsal köməkçisini istifadəyə verdi

Tarix: 30.09.2026 / 14:35

DİN-in Mərkəzi avtobus zolaqlarına daxil olan sürücülərə müraciət etdi - VİDEO

Tarix: 30.09.2026 / 12:50

Cəlilabadda kütləvi zəhərlənmə - araşdırma aparılır...

Tarix: 30.09.2026 / 12:06

"Bələdiyyələr 300-500 min evdən əmlak vergisi toplaya bilmir" - Siyavuş Novruzov

Tarix: 30.09.2026 / 11:10

Faiq Ələkbərlinin “Türk xalqları fəlsəfəsi tarixi (Qədim dövr)” əsəri haqqında fəlsəfi düşüncələr

Tarix: 29.09.2026 / 20:25

Daxili işlər naziri Şəkidə vətəndaş qəbulu və sıra baxışı keçirəcək

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 28.09.2026 / 22:22

Xüsusi şərtlərlə pensiya alan qulluqçuların pulları azala bilər...

Tarix: 28.09.2026 / 20:57

Azərbaycandakı Kürmük məbədinə Gürcüstan patriarxlığının iddiası... Real tarix...

Tarix: 28.09.2026 / 14:57

Dövlət qulluğuna qəbulun mürəkkəbləşdirilməsi ciddi suallar doğurdu...

Dağ-mədən sənayesində yeni mərhələ - “Böyük Qayıdış”ın məşğulluq perspektivləri...