Neft bazarında vəziyyət kəskin dəyişir

Tarix: 28.04.2016 / 00:46
Bölmə: Sosial

Dünya bazarlarında neftin qiymətinin yüksəlməsi fonunda maliyyə sektorunda yeni bir vəziyyət müşahidə edilməkdədir. Məsələnin bu tərəfinə nəzər salan Dünya Bankı cari il üçün qlobal neft qiyməti ilə bağlı proqnozunu artırıb. Bankın dərc etdiyi son hesabatda bu il üzrə neftin orta qiymət proqnozu 1 barrel üçün 37 dollardan 41 dollara yüksəldilib. Proqnozun dəyişməsinə səbəb kimi dolların dünya valyuta bazarında zəifləməsi və qlobal iqtisadi situasiyanın yaxşılaşması göstərilir.

Qeyd edək ki, bank aprelin əvvəlində nəşr etdiyi iqtisadi görünüş hesabatında bu il üçün neftin orta qiymət proqnozunu 53 dollardan 37 dollara endirmişdi. Hesabatda, həmçinin, neftin orta qiymətinin bu il 30 dollar səviyyəsinə düşə biləcəyi də qeyd edilmişdi. Lakin indi vəziyyət dəyişir. Neft qiymətində artımlar tamam fərqli durum yaradır. Baş verənlər hasilatçı ölkələrin gəlirlərinin yüksəlməsinə, həmçinin neft bazarında aktivliyin artmasına gətirib çıxarır. Yeri gəlmişkən qeyd edək ki, Azərbaycan nefti də bazarlarda sürətlə bahalaşır. Nyu-Yorkun "New York Mercantile Exchange" birjasında "Layt" markalı neftin bir barrelinin qiyməti 1,81 dollar bahalaşaraq 44,53 dollar, Londonun "İnterContinental Exchange Futures" birjasında "Brent" markalı neftin bir barrelinin qiyməti 1,70 dollar artaraq 46,33 dollar olub. "AzəriLayt" markalı neftin bir barrelinin qiyməti isə 0,43 dollar bahalaşaraq 46,05 dollar təşkil edib. Özü də "AzəriLayt" markalı neftə tələb sürətlə artır. "Platts" jurnalının redaktoru Nik Kolman bildirir ki, Liviyada baş verən məlum hadisələr "AzəriLayt" markalı xam neftin bazardakı əhəmiyyətini artırıb. N.Kolmanın sözlərinə görə, "AzəriLayt" nefti bir sıra xam neft növlərindən üstündür.

Yaranmış durumda gözlənir ki, istehsalçı ölkələrin hasilatı "dondurmaq" barədə razılığı da yaxın tezlikdə baş tutsun və bu hal neftin qiymətini daha da yüksəldəcək. Venesuela prezidenti Nikolas Maduro da bildirir ki, Venesuela Neft İxrac edən Ölkələr Təşkilatına (OPEK) üzv və qeyri-OPEK ölkələrinin hasilatı "dondurmaq" barədə razılığa gələcəkləri qənaətindədir. O, OPEK və qeyri-OPEK ölkələrinin bazarı tam sabitliyə qovuşdurmaq üçün razılığa gələcəklərini və neftin qiymətinin normal səviyyədə olacağını deyib. Qeyd edək ki, aprelin 17-də Qətərin paytaxtı Dohada neft istehsal edən ölkələrin nümayəndələrinin gərgin müzakirələrlə keçən görüşü nəticəsiz başa çatıb. Razılaşma sənədi üzərində aparılan 6 saatlıq müzakirədən sonra yekdillik əldə olunmayıb. Amma indi vəziyyət dəyişir. Çünki ucuz neft ərəb ölkələrini ciddi zərərə salır. Hasilat sabit saxlanmasa, vəziyyət daha da pisləşə bilər. Belə ki, Beynəlxalq Valyuta Fondu (BVF) Yaxın Şərq regionu ölkələrinin neft qiymətlərindəki azalma səbəbindən 2016-cı ildə daha 150 milyard dollar itirəcəyini proqnozlaşdırır. Artıq neftin ucuzlaşması səbəbindən Yaxın Şərq ölkələri 2015-ci ildə 390 milyard dollar itirib. İqtisadiyyatı daha çox təzyiqə məruz qalan ölkələr isə Səudiyyə Ərəbistanı və Küveytdir. BVF bu ölkələrdə 2016-cı il üçün iqtisadi fəallığın aşağı düşməsini proqnozlaşdırır. Belə ki, büdcə kəsirinin artması prosesinin qarşısının alınması üçün dövlət öz xərclərini azaldıb və bu səbəbdən iqtisadi artım tempi də aşağı düşür. Ekspertlərin fikrincə, adıçəkilən ölkələrin maliyyə şəraitlərini sabitləşdirmək üçün 4-5 il lazım gələcək. Bu səbəbdən artıq Səudiyyə Ərəbistanı və Küveyt də hasilatın sabit saxlanmasına maraq göstərir.

Belə vəziyyətdə Beynəlxalq Enerji Agentliyi (BEA) də, qlobal tələb artacağı təqdirdə, xam neftin qiymətində balansın cari ilin sonunda bərpa olunacağına ümid etdiyini bildirib. BEA-nın icraçı direktoru Fatih Birol deyib ki, OPEK üzvü olmayan ölkələr tərəfindən son 25 ildə ümumi neft hasilatının azaldılmasına baxmayaraq, Çin və Hindistan kimi dövlətlər hesabına bu xammala olan qlobal tələbat artmaqdadır. ABŞ da neftə tələbi artırır.

"Forbes" jurnalı yazır ki, tələb və təklif arasında yaranan balansdan neftin qiymətlərinin tezliklə normal səviyyəyə qayıdacağını gözləmək olar. Qeyd olunur ki, neftin hazırkı maya dəyərinə uyğun olaraq hər barrel üçün nəzərdə tutulan qiyməti 40-60 dollar həddində stabilləşəcək və çox güman ki, bu səviyyədə qalacaq: "Amma ABŞ və bəzi digər ölkələrin neft bazarı artan tələbata uyğunlaşmağa vaxt tapmaya bilər. Xüsusilə bu, OPEK-ə üzv dövlətlərin bir-biri ilə razılığa gələcəyi və ya ABŞ-da neftin istehsalının daha sürətlə aşağı düşəcəyi halda baş verə bilər. Tələbat artmaqda davam edərsə və bir sıra neft ixrac edən ölkələr istehsalı bir az azaldarsa, təklifin artıq qalan hissəsi yoxa çıxacaq".

Tahir TAĞIYEV

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 01.10.2026 / 19:34

Ali Məhkəmə hüquqşünas olmayan gənclərlə bağlı mühüm layihənin sonuna yetişir...

Tarix: 01.10.2026 / 16:19

Nazir Vilayət Eyvazov MDB-nin DİN Şurasının iclasında iştirak edib - FOTO

Tarix: 01.10.2026 / 15:39

Əbədiyyət günəşinə dönən Vətən sevdalıları...

Tarix: 01.10.2026 / 14:56

“Universitetdən qovulmağımın qarşısını Mir Cəlal Paşayev aldı” – Nizami Təhməzov

Tarix: 01.10.2026 / 11:00

Kürdəmirdə toyda zəhərlənənlərin sayı 91-ə çatdı - AQTA araşdırmalara başladı...

Tarix: 01.10.2026 / 00:25

Kürdəmirdə toyda kütləvi zəhərlənmə - 30 nəfər xəstəxanaya müraciət etdi...

Tarix: 30.09.2026 / 21:47

Kolleclərə qəbul planı da, tələbə marağı da azalıb...

Tarix: 30.09.2026 / 17:34

“Nar” “AiNar” rəqəmsal köməkçisini istifadəyə verdi

Tarix: 30.09.2026 / 14:35

DİN-in Mərkəzi avtobus zolaqlarına daxil olan sürücülərə müraciət etdi - VİDEO

Tarix: 30.09.2026 / 12:50

Cəlilabadda kütləvi zəhərlənmə - araşdırma aparılır...

Tarix: 30.09.2026 / 12:06

"Bələdiyyələr 300-500 min evdən əmlak vergisi toplaya bilmir" - Siyavuş Novruzov

Tarix: 30.09.2026 / 11:10

Faiq Ələkbərlinin “Türk xalqları fəlsəfəsi tarixi (Qədim dövr)” əsəri haqqında fəlsəfi düşüncələr

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 28.09.2026 / 22:22

Xüsusi şərtlərlə pensiya alan qulluqçuların pulları azala bilər...

Tarix: 28.09.2026 / 20:57

Azərbaycandakı Kürmük məbədinə Gürcüstan patriarxlığının iddiası... Real tarix...

Tarix: 28.09.2026 / 14:57

Dövlət qulluğuna qəbulun mürəkkəbləşdirilməsi ciddi suallar doğurdu...

Dağ-mədən sənayesində yeni mərhələ - “Böyük Qayıdış”ın məşğulluq perspektivləri...