İntihar videolarının yayılması milli-mənəvi dəyərlərə düşmənçilikdir

Tarix: 14.04.2016 / 00:38
Bölmə: Sosial

Azər Həsrət: "İnsan psixologiyasına mənfi təsir göstərə bilən istənilən xəbər mediada yer almamalıdır"

Aytəkin Kamranqızı: "İntihar xəbərlərinin mediada bugünkü kimi geniş yayılmasının qəti əleyhinəyəm"

Son günlər intihar xəbərlərinin sayı durmadan artmaqdadır. İntihar edənlərin sırasında yetkinlik yaşına çatmayanlar, tələbələr, gənclər çoxluq təşkil edir. Həyatın hələ bərkinə-boşuna düşməmiş gəncləri, uşaqları intihara vadar edən səbəblər bu gün də psixoloqlar və sosioloqlar tərəfindən araşdırılır.

Ekspertlər hesab edir ki, intihar hadisələrinin sayının artması səbəblərindən biri də mediada intihar xəbərlərinin yayılmasıdır.

Bu günlərdə 20-21 yaşında olan gənc qız həyatına qəsd edib. O özünü 9 mərtəbəli binanın damından ataraq intihar edib. Bina sakinləri qızı fikrindən yayındırmaq əvəzinə əllərində olan mobil telefonla onun necə intihar etməsini anbaan çəkiblər. Həmin intihar videosunu isə xəbər saytlarının, demək olar ki, əksəriyyəti tirajlayıb.

Mütəxəssislər intihar və ya kriminal xarakterli video və ya fotonun yayılmasının düzgün olmadığını bildirir. Xatırladaq ki, Səddam Hüseynin edam edilməsi videosunun yayılması dünyada böyük rezonans yaratmışdı. O vaxt həmin videoya baxan azyaşlı uşaqlar eyni hərəkəti etmişdi. O uşaqlar videoda olan hərəkətlərin eynisini təkrarlamaqla bilmirdilər ki, bu onların həyatına son qoyacaq.

İndisə gənc bir qızın binanın damından özünü atması videosunun mediada yayılması ekspertlər tərəfindən qəti şəkildə pislənir.

Media sahəsi üzrə ekspert Azər Həsrət "Bakı-Xəbər"ə açıqlamasında qeyd etdi ki, kriminal və ya intihar xəbərlərinin mediada yayılması düzgün deyil. Xüsusilə də intihar görüntülərinin açıq görüntüsünün yayılması qeyri-etikdir: "İnsan psixologiyasına mənfi təsir göstərə bilən istənilən xəbər mediada yer almamalıdır. Beynəlxalq jurnalist təşkilatlarının və dünya jurnalist cameəsinin qəbul etdiyi davranış kodekslərində bu məsələlər açıq-aşkar şəkildə ifadə olunur. Yəni bu cür görüntülərin yayılması media etikasına ziddir".

Həmsöhbətimiz hesab edir ki, intihar videolarının yayılmasının arxasında başqa məqsəd də dayana bilər: "Bəllidir ki, son günlər cəbhə bölgəsində uğurlu əməliyyatlar keçirilir. Orduda ruh yüksəkliyinin olması təbii ki, bizim düşmənlərimizi narahat edir. İctimai rəyi başqa məsələlərlə məşğul etmək, eyni zamanda insanları pessimistliyə sürükləmək üçün bu cür xoşagəlməz metodlardan istifadə olunur. Ola bilsin ki, kimsə bilmədən intihar videosunu sosial şəbəkədə yayıb. O videonun sonra geniş auditoriyaya təqdim olunmasında düşmənin də rolu ola bilər".

Sosioloq Aytəkin Kamranqızı bizimlə söhbətində bildirdi ki, intihar xəbərlərinin və ya intihar videosunun açıq-aşkar şəkildə təqdim olunması düzgün deyil: "Cəmiyyətdə böyüyən nəsildə lazım olan davranış stereotiplərini formalaşdırmaq üçün o stereotiplərin kökündə duran təbliğata və informasiya bolluğuna həmişə xüsusi yer ayrılır. Hazırda mediada kriminal və ya intiharla bağlı verilən məlumatların bolluğu da məşhur atalar sözü olan "oğrunun yadına daş salmaq" prinsipinə dayanır. Çünki bir çox hallarda həyatda olan sosial, mənəvi-psixoloji depressiyaya düşən insanlar bu vəziyyətdən çıxış yolları axtarır. İnsan düşdüyü vəziyyətdən çıxış yolu axtararkən ilk növbədə şüuraltı formalaşmış hansısa davranış modelini axtarır. İnsanın şüuraltı fikrində onun mərdliyinə, mətinliyinə, dəyanətinə, mübarizliyinə söykənən stereotiplər formalaşıbsa, bu insanın depressiyadan və ya qarşılaşdığı hər hansı sosial, iqtisadi və yaxud mənəvi-psixoloji durumdan çıxması daha rahat olur. Ancaq həmin insanın şüuraltına zaman-zaman intiharla, cinayətlə, kriminalla bağlı antimənəvi modellər yerləşdirilibsə, bu zaman həmin situasiya ilə üzbəüz qalan şəxs vəziyyətdən çıxmaq üçün şüursuz şəkildə addımlar atır. Ya cinayət törədir, ya intihara meyl edir və ani o qərarı qəbul edib həyata keçirir. Ona görə də ümumiyyətlə istər televiziya kanallarında, istər mətbuatda, bütövlükdə KİV-də şüuraltımıza təhlükəli davranış modellərini ötürən yazıların, informasiyaların, verilişlərin yayılmasının qəti əleyhinəyəm. Xüsusilə də intihar xəbərlərinin mediada bugünkü kimi geniş yayılmasının qəti əleyhinəyəm. Məlum məsələdir ki, insan düşdüyü mühitdə həmişə üstün olan davranış modellərini seçib götürür".

Günel CƏLİLOVA

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 11.07.2026 / 19:45

"Soyqırım və deportasiya qurbanlarına dəstək" adlı layihənin icrası davam edir

Tarix: 11.07.2026 / 19:03

Yazıçı-publisist Aydın Tağıyevin kitabının təqdimatı olub - FOTO

Tarix: 11.07.2026 / 09:44

Vətənə və xalqa xidmət edən ömür Doğum gününüz mübarək, hörmətli Rasim Məmmədov!

Tarix: 10.07.2026 / 19:55

Ermənilərin məhkəməsi çıxışlarla davam etdirilib FOTO

Tarix: 10.07.2026 / 18:40

Xaricdə təhsil şirkətləri ilə bağlı vətəndaşlara xəbərdarlıq edildi... - "özünü "təhsil ekspertləri" kimi təqdim edənlər..."

Tarix: 10.07.2026 / 17:35

Nazir Vilayət Eyvazovun göstərdiyi rəqəmlərlə bağlı müzakirə başladı - necə və hansı üsullarla?...

Tarix: 10.07.2026 / 17:19

Professor Məhərrəm Zülfüqarlının “ Atillanın yeni sərgüzəştləri” kitabı nəşr olundu - FOTO

Tarix: 10.07.2026 / 15:58

“XXI Əsrin Qadınları” İctimai Birliyinin layihəsinin yekun tədbiri Ağsuda keçirilib

Tarix: 10.07.2026 / 15:41

Marketlər yerli istehsalçılardan 100 min manat istəyir? – Deputatdan iddia...

Tarix: 10.07.2026 / 15:27

Ölkədə qulaqdibi xəstəliyinin artması iddiaları ilə bağlı rəsmi açıqlama...

Tarix: 10.07.2026 / 14:34

Kəlbəcərdə mina partladı...

Tarix: 10.07.2026 / 14:18

Bakıda sərnişinlərdən küsən avtobus sürücüsü ilə bağlı QƏRAR VERİLDİ...

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 09.07.2026 / 21:52

İrandan Trampa “İrəvan mesajı” - sülh olmasa, TRIPP marşrutuna dözmərik...

Tarix: 09.07.2026 / 19:38

Vətəndaşın məmurlarla birbaşa ünsiyyətində sıfır hədd - rəqəmsallaşma dövrünün hədəfi...

Tarix: 09.07.2026 / 18:51

Çin və ABŞ-ın mübarizə apardığı Gürcüstan limanında Azərbaycan həlledici söz sahibinə çevrilir...

Diasporumuza Rusiyada problemlər yaradılandan sonra Avropa, Amerika istiqamətində fəallıq başladı...