İntihar videolarının yayılması milli-mənəvi dəyərlərə düşmənçilikdir

Tarix: 14.04.2016 / 00:38
Bölmə: Sosial

Azər Həsrət: "İnsan psixologiyasına mənfi təsir göstərə bilən istənilən xəbər mediada yer almamalıdır"

Aytəkin Kamranqızı: "İntihar xəbərlərinin mediada bugünkü kimi geniş yayılmasının qəti əleyhinəyəm"

Son günlər intihar xəbərlərinin sayı durmadan artmaqdadır. İntihar edənlərin sırasında yetkinlik yaşına çatmayanlar, tələbələr, gənclər çoxluq təşkil edir. Həyatın hələ bərkinə-boşuna düşməmiş gəncləri, uşaqları intihara vadar edən səbəblər bu gün də psixoloqlar və sosioloqlar tərəfindən araşdırılır.

Ekspertlər hesab edir ki, intihar hadisələrinin sayının artması səbəblərindən biri də mediada intihar xəbərlərinin yayılmasıdır.

Bu günlərdə 20-21 yaşında olan gənc qız həyatına qəsd edib. O özünü 9 mərtəbəli binanın damından ataraq intihar edib. Bina sakinləri qızı fikrindən yayındırmaq əvəzinə əllərində olan mobil telefonla onun necə intihar etməsini anbaan çəkiblər. Həmin intihar videosunu isə xəbər saytlarının, demək olar ki, əksəriyyəti tirajlayıb.

Mütəxəssislər intihar və ya kriminal xarakterli video və ya fotonun yayılmasının düzgün olmadığını bildirir. Xatırladaq ki, Səddam Hüseynin edam edilməsi videosunun yayılması dünyada böyük rezonans yaratmışdı. O vaxt həmin videoya baxan azyaşlı uşaqlar eyni hərəkəti etmişdi. O uşaqlar videoda olan hərəkətlərin eynisini təkrarlamaqla bilmirdilər ki, bu onların həyatına son qoyacaq.

İndisə gənc bir qızın binanın damından özünü atması videosunun mediada yayılması ekspertlər tərəfindən qəti şəkildə pislənir.

Media sahəsi üzrə ekspert Azər Həsrət "Bakı-Xəbər"ə açıqlamasında qeyd etdi ki, kriminal və ya intihar xəbərlərinin mediada yayılması düzgün deyil. Xüsusilə də intihar görüntülərinin açıq görüntüsünün yayılması qeyri-etikdir: "İnsan psixologiyasına mənfi təsir göstərə bilən istənilən xəbər mediada yer almamalıdır. Beynəlxalq jurnalist təşkilatlarının və dünya jurnalist cameəsinin qəbul etdiyi davranış kodekslərində bu məsələlər açıq-aşkar şəkildə ifadə olunur. Yəni bu cür görüntülərin yayılması media etikasına ziddir".

Həmsöhbətimiz hesab edir ki, intihar videolarının yayılmasının arxasında başqa məqsəd də dayana bilər: "Bəllidir ki, son günlər cəbhə bölgəsində uğurlu əməliyyatlar keçirilir. Orduda ruh yüksəkliyinin olması təbii ki, bizim düşmənlərimizi narahat edir. İctimai rəyi başqa məsələlərlə məşğul etmək, eyni zamanda insanları pessimistliyə sürükləmək üçün bu cür xoşagəlməz metodlardan istifadə olunur. Ola bilsin ki, kimsə bilmədən intihar videosunu sosial şəbəkədə yayıb. O videonun sonra geniş auditoriyaya təqdim olunmasında düşmənin də rolu ola bilər".

Sosioloq Aytəkin Kamranqızı bizimlə söhbətində bildirdi ki, intihar xəbərlərinin və ya intihar videosunun açıq-aşkar şəkildə təqdim olunması düzgün deyil: "Cəmiyyətdə böyüyən nəsildə lazım olan davranış stereotiplərini formalaşdırmaq üçün o stereotiplərin kökündə duran təbliğata və informasiya bolluğuna həmişə xüsusi yer ayrılır. Hazırda mediada kriminal və ya intiharla bağlı verilən məlumatların bolluğu da məşhur atalar sözü olan "oğrunun yadına daş salmaq" prinsipinə dayanır. Çünki bir çox hallarda həyatda olan sosial, mənəvi-psixoloji depressiyaya düşən insanlar bu vəziyyətdən çıxış yolları axtarır. İnsan düşdüyü vəziyyətdən çıxış yolu axtararkən ilk növbədə şüuraltı formalaşmış hansısa davranış modelini axtarır. İnsanın şüuraltı fikrində onun mərdliyinə, mətinliyinə, dəyanətinə, mübarizliyinə söykənən stereotiplər formalaşıbsa, bu insanın depressiyadan və ya qarşılaşdığı hər hansı sosial, iqtisadi və yaxud mənəvi-psixoloji durumdan çıxması daha rahat olur. Ancaq həmin insanın şüuraltına zaman-zaman intiharla, cinayətlə, kriminalla bağlı antimənəvi modellər yerləşdirilibsə, bu zaman həmin situasiya ilə üzbəüz qalan şəxs vəziyyətdən çıxmaq üçün şüursuz şəkildə addımlar atır. Ya cinayət törədir, ya intihara meyl edir və ani o qərarı qəbul edib həyata keçirir. Ona görə də ümumiyyətlə istər televiziya kanallarında, istər mətbuatda, bütövlükdə KİV-də şüuraltımıza təhlükəli davranış modellərini ötürən yazıların, informasiyaların, verilişlərin yayılmasının qəti əleyhinəyəm. Xüsusilə də intihar xəbərlərinin mediada bugünkü kimi geniş yayılmasının qəti əleyhinəyəm. Məlum məsələdir ki, insan düşdüyü mühitdə həmişə üstün olan davranış modellərini seçib götürür".

Günel CƏLİLOVA

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 01.10.2026 / 19:34

Ali Məhkəmə hüquqşünas olmayan gənclərlə bağlı mühüm layihənin sonuna yetişir...

Tarix: 01.10.2026 / 16:19

Nazir Vilayət Eyvazov MDB-nin DİN Şurasının iclasında iştirak edib - FOTO

Tarix: 01.10.2026 / 15:39

Əbədiyyət günəşinə dönən Vətən sevdalıları...

Tarix: 01.10.2026 / 14:56

“Universitetdən qovulmağımın qarşısını Mir Cəlal Paşayev aldı” – Nizami Təhməzov

Tarix: 01.10.2026 / 11:00

Kürdəmirdə toyda zəhərlənənlərin sayı 91-ə çatdı - AQTA araşdırmalara başladı...

Tarix: 01.10.2026 / 00:25

Kürdəmirdə toyda kütləvi zəhərlənmə - 30 nəfər xəstəxanaya müraciət etdi...

Tarix: 30.09.2026 / 21:47

Kolleclərə qəbul planı da, tələbə marağı da azalıb...

Tarix: 30.09.2026 / 17:34

“Nar” “AiNar” rəqəmsal köməkçisini istifadəyə verdi

Tarix: 30.09.2026 / 14:35

DİN-in Mərkəzi avtobus zolaqlarına daxil olan sürücülərə müraciət etdi - VİDEO

Tarix: 30.09.2026 / 12:50

Cəlilabadda kütləvi zəhərlənmə - araşdırma aparılır...

Tarix: 30.09.2026 / 12:06

"Bələdiyyələr 300-500 min evdən əmlak vergisi toplaya bilmir" - Siyavuş Novruzov

Tarix: 30.09.2026 / 11:10

Faiq Ələkbərlinin “Türk xalqları fəlsəfəsi tarixi (Qədim dövr)” əsəri haqqında fəlsəfi düşüncələr

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 28.09.2026 / 22:22

Xüsusi şərtlərlə pensiya alan qulluqçuların pulları azala bilər...

Tarix: 28.09.2026 / 20:57

Azərbaycandakı Kürmük məbədinə Gürcüstan patriarxlığının iddiası... Real tarix...

Tarix: 28.09.2026 / 14:57

Dövlət qulluğuna qəbulun mürəkkəbləşdirilməsi ciddi suallar doğurdu...

Dağ-mədən sənayesində yeni mərhələ - “Böyük Qayıdış”ın məşğulluq perspektivləri...