15-16 yaşı ötmüş yeniyetmələrin intihara meylliliyi həyəcan doğuran fakt kimi...

Tarix: 11.03.2016 / 01:39
Bölmə: Sosial

Cavid İmamoğlu: "Böhran vəziyyətində olan uşaq üçün hər hansı intihar görüntüsü təqlid modelidir"

"Uşaqlar bu gün qloballaşma təsiri altındadır, dünyada gedən prosesdən kənar qalmırlar"

Dünyanın hər yerində olduğu kimi, Azərbaycanda da yeniyetməlik dövrünədək - 15-16 yaşadək olan uşaqlar arasında intihar halları az olur. Ancaq 15-16 yaşdan sonra uşaqlar arasında intihar halları artır. Uşaqlar arasında intihar hallarına məhz 15-16 yaşdan sonra daha çox təsadüf edilir.

Bunu mətbuata açıqlamasında Səhiyyə Nazirliyi Psixi Sağlamlıq Mərkəzinin direktoru Fuad İsmayılov deyib. Onun sözlərinə görə, yeniyetmə yaşlarında intihara cəhd səbəbləri arasında ilkin yerdə romantik münasibətlər, ikinci yerdə isə abituriyentlik dayanır: "15-17 yaşlı yeniyetmə gərgin və stressli dövr keçirir. İstədiyi nəticə olmayanda bəzən bunu qəbul edə bilmir. Bəzilərinə isə qoyulan tələbləri yerinə yetirə bilmədiyi üçün ailəsi təzyiq göstərir. Nəticədə psixoloji durumu normal vəziyyətdə olmayan yeniyetmə intihar yolunu seçir".

Məlumat üçün qeyd edək ki, Azərbaycanda 2008-ci ildə 58, 2009-cu ildə 54, 2010-cu ildə 51, 2011-ci ildə 28, 2012-ci ildə 60, 2013-cü ildə 71, 2014-cü ildə isə 50 uşaq intihar edib.

Ümumilikdə, dünyada intihar hallarının 60 faizi yaz-yay aylarında baş verir. Belə hesab edilir ki, intiharın əsasını, yəni 70 faizini depressiya təşkil edir. Ümumiyyətlə isə, depressiya keçirən insanların 15 faizi intihar edir. İntiharların 41 faizinin səbəbi məlum deyil, 19 faizi cəzalanma qorxusuna görə, 18 faizi ruhi xəstəliyə, 18 faizi evdəki məhrumiyyətlərə, 6 faizi ehtirasa, 3 faizi pul itkisinə, 1,4 faizi həyatdan bezdiyinə, 1,2 faizi isə fiziki xəstəliyə görə baş verir.

Maraqlıdır, ekspertlər Azərbaycanda 15-16 yaşdan sonra uşaqlar arasında intihar hallarının artmasını nə ilə əlaqələndirir?

Sözügedən məsələni dəyərləndirən sosioloq Cavid İmamoğlunun fikrincə, yeniyetmə və uşaq intiharlarının artmasının səbəbləri müxtəlifdir: "14-24 yaş arası keçid mərhələsi hesab olunur. Yeni həyat bacarıqları tələb olunan məqamda yeniyetmələrə dəstək verilmədiyi vaxtda çətinlikləri idarə edə bilmirlər. Məktəb imtahanları, sevgi, ailədaxili münaqişələr uşağın özünə qapanmasına, depressiv vəziyyətə düşməsinə səbəb olur. Bu vaxt uşaq özünə təqlid modeli kimi intihar yolunu seçir. Böhran vəziyyətində olan uşaq üçün hər hansı intihar görüntüsü təqlid modelidir. Təəssüflər olsun ki, bu gün Azərbaycan reallığında intihar təqlid modeli kimi yayılır. Reytinq arxasınca qaçan sosial medianın hazırladığı "şok olay", "şok görüntü" başlıqları, intihar edənin şəkli bizim cəmiyyəti böyük bir fəsada salır. ABŞ-da xüsusilə də uşaqlar arasında intihar halları çoxdur. Ümumi proses onu göstərir ki, Azərbaycan reallığında bu gün intiharın yaşı sürətlə yenilənir. Çünki uşaqlar bu gün qloballaşma təsiri altındadır, dünyada gedən prosesdən kənar qalmırlar.

Yeniyetmələr həyati bacarıqlara yiyələnə bilmir. Uşağın ətrafında elə mühit formalaşmalıdır ki, onun məktəbi, şəhərin, kəndin icrası, bələdiyyəsi, məktəbdənkənar müəssisələr hamısı elə bir şərait yaratmalıdır ki, uşaq stressi tək daşımasın. İnsan o zaman stressə düşür ki, qarşısına çıxan çətinliyi idarə edə bilmir. Uşaqların daxilindəki potensial ortaya çıxsa, uşaq hər bir prosesi zövqlə yaşayacaq. İntiharın səbəbləri qabardılmalıdır, intihar nəticədir".

Vidadi ORDAHALLI

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 01.10.2026 / 19:34

Ali Məhkəmə hüquqşünas olmayan gənclərlə bağlı mühüm layihənin sonuna yetişir...

Tarix: 01.10.2026 / 16:19

Nazir Vilayət Eyvazov MDB-nin DİN Şurasının iclasında iştirak edib - FOTO

Tarix: 01.10.2026 / 15:39

Əbədiyyət günəşinə dönən Vətən sevdalıları...

Tarix: 01.10.2026 / 14:56

“Universitetdən qovulmağımın qarşısını Mir Cəlal Paşayev aldı” – Nizami Təhməzov

Tarix: 01.10.2026 / 11:00

Kürdəmirdə toyda zəhərlənənlərin sayı 91-ə çatdı - AQTA araşdırmalara başladı...

Tarix: 01.10.2026 / 00:25

Kürdəmirdə toyda kütləvi zəhərlənmə - 30 nəfər xəstəxanaya müraciət etdi...

Tarix: 30.09.2026 / 21:47

Kolleclərə qəbul planı da, tələbə marağı da azalıb...

Tarix: 30.09.2026 / 17:34

“Nar” “AiNar” rəqəmsal köməkçisini istifadəyə verdi

Tarix: 30.09.2026 / 14:35

DİN-in Mərkəzi avtobus zolaqlarına daxil olan sürücülərə müraciət etdi - VİDEO

Tarix: 30.09.2026 / 12:50

Cəlilabadda kütləvi zəhərlənmə - araşdırma aparılır...

Tarix: 30.09.2026 / 12:06

"Bələdiyyələr 300-500 min evdən əmlak vergisi toplaya bilmir" - Siyavuş Novruzov

Tarix: 30.09.2026 / 11:10

Faiq Ələkbərlinin “Türk xalqları fəlsəfəsi tarixi (Qədim dövr)” əsəri haqqında fəlsəfi düşüncələr

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 28.09.2026 / 22:22

Xüsusi şərtlərlə pensiya alan qulluqçuların pulları azala bilər...

Tarix: 28.09.2026 / 20:57

Azərbaycandakı Kürmük məbədinə Gürcüstan patriarxlığının iddiası... Real tarix...

Tarix: 28.09.2026 / 14:57

Dövlət qulluğuna qəbulun mürəkkəbləşdirilməsi ciddi suallar doğurdu...

Dağ-mədən sənayesində yeni mərhələ - “Böyük Qayıdış”ın məşğulluq perspektivləri...