Cümə axşamı günü, 01 oktyabr 2026
     

Qadını yox sayan dünya...

Image


Dünya daha bir Beynəlxalq Qadınlar Gününü arxada qoydu. 21-ci əsrdə dünyada hələ də hər gün 840 qadın doğuş zamanı dünyaya göz yumur. Siyasətdə qadınların təmsilçilik səviyyəsi 22 faizdir. Qadınların yarısından çoxu işləmir. İşləyənlər isə kişilərlə eyni işi görmələrinə baxmayaraq, çox az əmək haqqı alır.

Dünyada 3 milyard 600 milyondan çox qadın var. Bu, dünya əhalisinin az qala yarısı deməkdir. Qadınların orta yaşı 30, orta ömürü isə 70 ildir, kişilərə görə dörd il çox...

Qadınların 82 faizi oxuyub yazmağı bacarmır. Dünyada oxuyub yazmağı bacarmayan 1 milyard 64 milyon adamın üçdə ikisi qadınlardır. Bu qadınların da üçdə ikisi Qərb və Cənubi Asiya, Afrika ölkələrində yaşayır...

Dünyada təxminən 32 milyon QİÇS xəstəsi var. Bunların 16 milyonu, yəni yarısı qadındır. Dünya Səhiyyə Təşkilatının məlumatına görə, AIDS dünyada qadın ölümlərinin əsas səbəblərindən biridir.

Təşkilatın 141 ölkədə apardığı araşdırmalara görə, inkişaf etməkdə olan və az inkişaf etmiş ölkələrdə epidemiya xəstəlikləri də qadınlara daha çox təsir edir. Həm xəstəliyə tutulma, həm də ölüm faizi qadınlarda daha yüksəkdir.

2015-ci ildə hər yüz min doğumdan 216-sı ananın doğum zamanı ölümü ilə nəticələnib. Bu da gündə 840 qadının doğuş zamanı ölümü deməkdir. Bunun yarısından çoxu müharibə, qeyri-sabit bölgələrdə baş verib.

Belə bölgələrdə ölüm faizləri kişilərdə daha yüksək olsa da, buralarda qalmaq məcburiyyətində qalan qadınlar da bu vəziyyətdən təsirlənirlər. 2014-cü il ərzində təxminən 59,5 milyon insan müharibə, qarşıdurma və insan hüquqlarının pozulmasına görə öz yurdundan didərgin düşüb, qaçqın həyatı yaşamağa məhkum olub. Onların da 80 faizini qadın və uşaqlar təşkil edir.

Uşaq yaşda evlilik və təcavüz kimi hallar xoşagəlməyən hamiləliklərin artmasına ciddi təsir edib.

Suriyadan qaçan ya da ölkə daxilində yer dəyişdirən təxminən beş yüz min qadın hamilədir və ciddi baxıma ehtiyacı var.

Dünya əhalisinin yarısı qadınlardan ibarətdir, amma siyasətdə qadınların təmsilçilik səviyyəsi 22 faiz təşkil edir. Bu rəqəm 1995-ci ildə 11,3 faiz idi. Parlamentində ən çox qadın olan ölkə Ruandadır. Bu ölkə parlamentinin 63,8 faizi qadınlardan ibarətdir. Dünyanın 193 ölkəsinin 37-də qadınların parlamentdə təmsilçilik səviyyəsi 10 faizdən də aşağıdır. 6 ölkənin parlamentində isə ümumiyyətlə heç qadın yoxdur.

Qadınların rəhbərlik etdiyi nazirliklər isə17 faiz təşkil edir. Bunların böyük əksəriyyəti qadın, ailə və ya təhsil nazirlikləridir.

Hazırda dünyada 11 qadın dövlət başçısı var, 10 qadın da baş nazir postunu tutur...

Qadınların iqtisadi sahədə iştirakı yalnız özləri ya da ailələri üçün deyil, milli və qlobal iqtisadiyyat üçün də böyük əhəmiyyət daşıyır. İqtisadi Əməkdaşlıq və İnkişaf Təşkilatının araşdırmasına görə, qadınların təhsil alıb işə başladığı ölkələrdə, eyni səviyyədə iqtisadi artım da müşahidə edilir. Onların sayəsində, doğuş zamanı yaşanan körpə ölümləri 9,5 faiz azalıb.

Dünyada 2013-cü ildə kişilərin iş həyatında iştirakı 72,2 faiz, qadınların isə 47,1 faiz təşkil edir. Kişilərlə eyni işi görən qadınların maaşları da kişilərin aldığı maaşın 60-75 faizi arasında dəyişir. Bu fərq aradan qaldırılsa, dünya səviyyəsində qadınların aylıq gəliri 17 trilyon dollar arta bilər.

Ödənişli bir işdə işləməyən qadınların böyük bir qismi ev işlərinə cəlb edilir, iqtisadi cəhətdən başqalarından asılı vəziyyətdə yaşayır. Avropada belə qadınların dörddə biri uşaq, yaşlı və ya başqa səbəblərə görə işləmədiyini bildirir, eyni səbəblə işləməyən kişilər isə 3 faiz təşkil edir.

Kiçik tarlalarda çalışaraq həyatını davam etdirən, ancaq rəsmi işçi kimi qeydiyyatda olmayan qadınlar da var. Cənubi Asiyada qadınların 80, Afrikada 74, Cənubi Amerikada 54 faizi bu cür işlərdə çalışır. Dünyada əkinçilik sahəsində işçi qüvvəsinin 43 faizini qadınlar təşkil edir. Ancaq kənd təsərrüfatında olan sahibkar qadınların sayı 20 faizi o tərəfə keçmir.



VİDEO

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Xüsusi şərtlərlə pensiya alan qulluqçuların pulları azala bilər...

Azərbaycandakı Kürmük məbədinə Gürcüstan patriarxlığının iddiası... Real tarix...

Dövlət qulluğuna qəbulun mürəkkəbləşdirilməsi ciddi suallar doğurdu...

SON XƏBƏRLƏR

01.10.2026 / 20:56
Türkiyədəki S-400 raketləri ilə bağlı Kreml başqa siyasətə başlayıb...

01.10.2026 / 20:47
Putin “Ukrayna ssenarisi”nin başqaları tərəfindən yazıldığını dedi - Rusiya oyuna sürüklənib?..

01.10.2026 / 20:39
Bakı – İrəvan sülhü yolunda son maneə BMT kürsüsündə səsləndirildi...

01.10.2026 / 20:24
Dubay-Təl-Əviv təyyarəsinə tələsik “islam terroru” damğası vuruldu...Uydurma olmaya...

01.10.2026 / 20:10
Naxçıvanın Bakıdakı daimi nümayəndəliyi ləğv olunacaq...

01.10.2026 / 19:49
İran səfiri Gürcüstandan qovulur... "ABŞ-la yaxınlaşsanız, gürcü kraliçanın rüsvayçı faciəsi açılacaq"...

01.10.2026 / 19:34
Ali Məhkəmə hüquqşünas olmayan gənclərlə bağlı mühüm layihənin sonuna yetişir...

01.10.2026 / 19:18
Rusiya Ermənistanı “qaz rıçağı" ilə inqilaba sürükləyir...

01.10.2026 / 19:01
Dağ-mədən sənayesində yeni mərhələ - “Böyük Qayıdış”ın məşğulluq perspektivləri...

01.10.2026 / 18:43
Naxçıvan Ali Məclisinin deputatının mandatı ləğv edildi

01.10.2026 / 18:29
"Azərbaycan–Avropa İttifaqı tərəfdaşlığı strateji əhəmiyyət daşıyır" - Hikmət Hacıyev

01.10.2026 / 18:14
Finlandiyada parlament üzvlərinin evlərinə sirli basqınlar ölkəni ayağa qaldırdı...

01.10.2026 / 17:58
Ermənistan Rusiya və ABŞ-ın yeni nüvə poliqonuna çevrilir, vurnuxan İrəvan kimdən mədət umacağını bilmir

01.10.2026 / 17:20
Tramp ABŞ seçkilərindən sonra İrana qarşı yeni hücumu istisna etmədi...

01.10.2026 / 17:02
ABŞ-ın kritik xammallar layihəsi Ermənistanı Azərbaycana qarşı yeni intriqalara həvəsləndirə bilər...

01.10.2026 / 16:49
“Birliyin Gücü – 2026” təlimi regionda sülhün və sabitliyin təmin olunmasına töhfə verəcək" - Zakir Həsənov

01.10.2026 / 16:36
Azərbaycanda 5 milyon manatlıq onlayn kazino şəbəkəsinin üzvləri yaxalandı

01.10.2026 / 16:19
Nazir Vilayət Eyvazov MDB-nin DİN Şurasının iclasında iştirak edib - FOTO

01.10.2026 / 16:07
Almaniya-Rusiya "iqtisadi-ticarət müharibəsinin" yeni dövrü başladı...

01.10.2026 / 15:39
Əbədiyyət günəşinə dönən Vətən sevdalıları...

01.10.2026 / 15:34
Elektron köçürmələrə 20 minlik məhdudiyyət qoyuldu...

01.10.2026 / 15:17
Paşinyan: "Sülh sazişinin imzalanması və ratifikasiyası strateji prioritetlərindən biri olmalıdır"

01.10.2026 / 14:56
“Universitetdən qovulmağımın qarşısını Mir Cəlal Paşayev aldı” – Nizami Təhməzov

01.10.2026 / 14:55
Tramp Rusiya sanksiyalarını bu bəhanə ilə yumşaltmaq istəyir... Siyasi dustaqlar...

01.10.2026 / 14:25
Rusiya – Ukrayna müharibəsi: imkanlar və gözləntilər

01.10.2026 / 14:17
“Rusiyadan qazın qiymətinin artırılması ilə bağlı heç bir siqnal almamışıq” - Paşinyan

01.10.2026 / 13:45
Azərbaycan Orta Kür hövzəsindən neft və qaz hasil edəcək, amma...

01.10.2026 / 13:22
Rusiya Macarıstanın Moskva, Kazan və Sankt-Peterburqdakı diplomatlarını ölkədən qovdu...

01.10.2026 / 12:48
Şafkat Mirziyoyev yaxın günlərdə Bakıya səfər edəcək

01.10.2026 / 12:36
Xəzər rayonunda saxlanan şəxsdən 36 kq narkotik aşkarlanıb

01.10.2026 / 12:19
“Feyk xəbərlərdən qorunmaq üçün media savadlılığı ən aktual məsələdir”

01.10.2026 / 12:06
Rusiya NATO-ya gizli nota göndərdi - Kalininqradın blokadasına cəhd edilsə alyans üzvlərinə nüvə zərbələri endirəcəyik…

01.10.2026 / 11:21
Estoniya Rusiya və Belarusdan taxıl tranzitini qadağan etdi…

01.10.2026 / 11:17
"Etibarlı strateji tərəfdaşımız olan Çin ilə münasibətlərimizin inkişafına xüsusi əhəmiyyət veririk" - Prezident

01.10.2026 / 11:15
Prezident İlham Əliyev Cinpini təbrik etdi

01.10.2026 / 11:00
Kürdəmirdə toyda zəhərlənənlərin sayı 91-ə çatdı - AQTA araşdırmalara başladı...

01.10.2026 / 10:56
"Dezinformasiyaya qarşı mübarizədə peşəkar medianın rolu xüsusi əhəmiyyət daşıyır" - Xələf Xələfov

01.10.2026 / 10:33
Prezident: "Media savadlılığının artırılması etimadın dayanıqlı əsaslarının yaradılmasının mühüm şərtlərindəndir"

01.10.2026 / 10:31
"Media ictimai rəyin formalaşmasına, dialoq və əməkdaşlıq imkanlarına təsir göstərə bilən qüvvədir" - Prezident

01.10.2026 / 10:29
Prezident: "AQEM çərçivəsində ilk Media Forumunun Bakıda təşkili xüsusi önəm kəsb edir"

01.10.2026 / 10:27
"AQEM regionda sülhə, təhlükəsizliyə və sabitliyə töhfə verən unikal dialoq platformasıdır" - Prezident

01.10.2026 / 10:26
Prezident İlham Əliyev AQEM Media Forumunun iştirakçılarına müraciət etdi

01.10.2026 / 10:22
Pilotları əlbəyaxa olan "FlyDubai” təyyarəsini santexnikin xilas etdiyi ortaya çıxdı…

01.10.2026 / 10:18
Bakıda ilk AQEM Media Forumu keçirilib - FOTO/YENİLƏNDİ

01.10.2026 / 10:09
Tramp İranla bağlı nə edəcəyinə hələ qərar verməyib - ya onları partladacağıq, ya da…

01.10.2026 / 09:51
"Bu il Azərbaycan-ABŞ münasibətləri üçün çox uğurlu bir il oldu" - Emi Karlon

01.10.2026 / 09:29
Rubio Əraqçinin ABŞ-dan dərhal çıxmasını tələb etdi – BMT-dəki görüşün pərdəarxası açılır…

01.10.2026 / 09:05
Tramp dizelin bahalaşmasını yenə də Ukraynanın Rusiyaya hücumu ilə əlaqələndirdi...

01.10.2026 / 00:25
Kürdəmirdə toyda kütləvi zəhərlənmə - 30 nəfər xəstəxanaya müraciət etdi...

01.10.2026 / 00:05
Tiflislə Tehran arasında gərginlik - İran səfiri Gürcüstan XİN-ə çağırıldı…

30.09.2026 / 22:43
23 illik işğal dövrü rəsmən başa çatdı - ABŞ qoşunları İraqdan çıxarıldı...

30.09.2026 / 22:20
Dağlıq ərazilərdə unudulmuş və dağılmış Alban məbədlərinin bərpası gündəmdə...

30.09.2026 / 22:01
Azərbaycanlılar Rusiyadan 20 min manatdan çox pul çıxara bilməyəcək...

30.09.2026 / 21:47
Kolleclərə qəbul planı da, tələbə marağı da azalıb...

30.09.2026 / 21:30
Rus nazir Ermənistana xəbərdarlıq etdi - elektrik 2 dəfə bahalaşa bilər...

30.09.2026 / 21:11
Tramp Rusiyaya qarşı zəif sanksiyalar müqabilində nə istədi?..

30.09.2026 / 21:06
Rusiya və İrana qarşı sanksiyalar Ermənistanda benzin-dizel fəlakəti yaradıb - ümid qaldı Azərbaycana...

30.09.2026 / 20:23
Ruslara əbədi düşmənçilik elan edən ölkədə ruspərəst partiya hakimiyyətə gəlmək üzrədir...

30.09.2026 / 20:10
Azərbaycanın MN-lə Türkiyənin müdafiə sənayesi şirkətləri arasında əməkdaşlığa dair müqavilələr imzalandı - FOTO

30.09.2026 / 20:06
Netanyahunun Dubaya bir neçə saatlıq gizli səfəri təsdiqlənir - Seçki xofu artır...

30.09.2026 / 19:49
Əliyev xalqın 20-ci əsr tarixi üçün spesifik xüsusiyyətini açıqladı...

30.09.2026 / 19:33
İrəvanda qondarma “Arsax”ın rəhbərlərinin sığınacaq ofisi hələ fəaliyyətdədir...

30.09.2026 / 19:19
Tramp öz danışıqçıları vasitəsilə İrana verdiyi sözü inkar etdi - "Axios tam yalan yazıb"...

30.09.2026 / 19:15
Putin partiyasının yeni deputatları Dumadan kütləvi istefa verir - ssenari...

30.09.2026 / 19:02
Milli futbolumuza dövlət bundan artıq daha nə etsin?! - Dirçəliş yoxdu...

30.09.2026 / 18:55
Azərbaycanın və Türkiyənin birgə istehsalı olan zərbə PUA-sı nümayiş etdirildi

30.09.2026 / 18:47
Azərbaycan istehsalı olan 30 millimetrlik QK qumbaraatanı beynəlxalq sərgidə nümayiş etdirilir

30.09.2026 / 18:38
Prezidentin sosial media hesablarında Birinci xanımla birlikdə ADEX sərgisindən görüntülər paylaşılıb - VİDEO

30.09.2026 / 18:10
Süni intellekt kütləvi insan ölümü törədə bilər, qorxunc xəbərdarlıq - təhlükə 10 faizə çatır...

30.09.2026 / 17:59
Koreya Rusiya müharibəsinə daha 10 min əsgər göndərir - əvəzində İran dronları...

30.09.2026 / 17:34
“Nar” “AiNar” rəqəmsal köməkçisini istifadəyə verdi

30.09.2026 / 16:51
Qaçırıldığı deyilən Dubai təyyarəsi ilə bağlı yeni xəbər - pilotun biri digərini bıçaqladı…

30.09.2026 / 16:37
Ölkədə 33 min ictimai avtobusun 60 faizinin taleyi sual altındadır...

30.09.2026 / 16:23
Azərbaycan və BƏƏ arasında hərbi-texniki sahədə əlaqələrin inkişaf perspektivləri müzakirə edildi

30.09.2026 / 16:16
İfrat sağçılar Makronun "nəfəsini kəsir"...

30.09.2026 / 16:05
Qareginin hakimiyyətinə "hökm oxundu" - Kilsə xarici təsirin yayılma alətinə çevrilib...

30.09.2026 / 15:30
Prezident İlham Əliyev Birləşmiş Krallığın müdafiə üzrə dövlət nazirini qəbul etdi - FOTO

30.09.2026 / 15:14
Baş prokuror Kamran Əliyev təcili Moskvaya uçub - səbəb?... - VIDEO

30.09.2026 / 14:58
Prokuror DTX-nın saxladığı Saleh Səmədova 9 il iş istədi...

30.09.2026 / 14:52
Sabahdan elektron pulköçürmələrlə bağlı yeni qaydalar qüvvəyə minir

30.09.2026 / 14:35
DİN-in Mərkəzi avtobus zolaqlarına daxil olan sürücülərə müraciət etdi - VİDEO

Dağ-mədən sənayesində yeni mərhələ - “Böyük Qayıdış”ın məşğulluq perspektivləri...

XƏBƏR ARXİVİ