Azərbaycanda dayəlik qanunu niyə yoxdur?

Tarix: 05.03.2016 / 01:26
Bölmə: Sosial

Mehriban Zeynalova: "Dayəlik fəaliyyəti leqallaşdırılmalıdır"

Könül Vaqifqızı: "Dayəlik sənəti ilə bağlı xüsusi qanun hazırlanmalıdır"

Musa Quliyev: "Dayələr işə götürülərkən əmək müqaviləsi bağlanmalıdır"

Ailənin ən dəyərli varlığı onun övladıdır. Zaman-zaman şərtlər ailələrin öz övladını başqasına - dayələrə etibar etməsini zəruri edir. Bu zaman ortaya sual çıxır: dayə etibarlıdırmi? Xüsusilə son zamanlar bu sahədə xoşagəlməz olaylar haqda informasiyaların daha tez-tez yayılması belə xidmətin təhlükələri barədə narahatlıqları artırıb.

Ayrı-ayrı yerlərdən narahatedici xəbərlərin gəlməsi valideynləri dayə seçərkən daha ehtiyatlı davranmağa vadar edib.

Məsələn, bu günlərdə Rusiyada dayənin törətdiyi əməl hər kəsi sarsıtdı. Özbəkistan əsilli qadın dayə kimi işlədiyi evdə 4 yaşlı uşağın başını amansızlıqla kəsib və kəsik baş əlində Moskva metrosunda dolaşıb. Bu da yetməzmiş kim, özünü partladacağı ilə hədələyib, gün ərzində bir neçə saat bütün şəhəri narahatlıq içində saxlayıb. Dayəni buna sövq edən səbəb isə ərinin ona xəyanət etməsidir. Bir qadının körpəyə necə qiyması, üstəlik də uşağın başını kəsməsi dayəlik işinə ciddi fikir verilməli olduğunu önə çıxardı.

Məlumdur ki, bu günə kimi mətbuatda dayələrin uşaqlarla kobud rəftarı barədə müxtəlif məlumatlar oxumuşuq. Ancaq bu sahəyə nəzarət edən bir qurum yoxdur.

Ekspertlər təklif edir ki, dayəliklə bağlı xüsusi qanun hazırlansın. Onların işə götürülməsi mexanizmi, uşaqlarla necə rəftar etməsi kimi məsələlər həmin qanunda öz əksini tapmalıdır.

"Təmiz dünya" İctimai Birliyinin rəhbəri Mehriban Zeynalova hesab edir ki, sığınacağa iş üçün müraciət edən qadınlar əsasən dayə kimi çalışmaq istəyir: "Onlara elə gəlir ki, dayəlik ən asan işdir. Çünki bir çoxları düşünür ki, özü dünyaya uşaq gətirib və buna görə də uşağa baxa bilər. Valideynlər də dayəliyi ancaq uşağa baxmaqla eyniləşdirir. Tərəflər çox zaman bir-birindən razı qalmır. İşi verənlər son zamanlar daha yüksək tələblər səsləndirir, işçilər isə bu tələbləri minimuma endirməyə çalşır. Elə müraciətlər olub ki, qadınla söhbət zamanı ona ümumiyyətlə uşaq etibar etməyin mümkün olmadığını görmüşük. Psixoloji problemi olan, aqressiv, təhsili olmayan qadınlar da dayəlik etmək istəyir. Bu isə yəqin ki, daha sonra problemlərə səbəb olur. Buna görə də dayəlik fəaliyyəti leqallaşdırılmalıdır".

Psixoloq Könül Vaqifqızı bizimlə söhbətində qeyd etdi ki, dayəlik sənəti ən çətin peşələrdən biridir: "Qadınlar bu sənəti çox rahat zənn edir. Amma bu heç də belə deyil. Bəzi qadınlar maddiyyat üzündən və bu işi rahat bilib dayəliklə məşğul olduğu üçün xoşagəlməz hallar yaşanır. Bu işə xüsusi nəzarət olmalıdır. Dövlət dayəlik sənəti ilə bağlı xüsusi qanun hazırlamalıdır. O qanunda dayəliklə bağlı hər bir xırda detal qeyd olunmalıdır. Onların işə hansı şərtlərlə götürülməsi, psixoloji durumunun bu sahəyə uyğun olması, təhsilli olması kimi məsələlər önə çəkilməlidir. Həmçinin, dayələri işlə təmin edən şirkətlərin məsuliyyəti də qanunda qeyd olunmalıdır. Məlumdur ki, dayələr işlə təmin olunmaq üçün xüsusi şirkətlərlə birgə çalışır. Övladına baxıcı istəyən valideyn həmin şirkətlərə müraciət edir. Razılaşma nəticəsində şirkətlər ailələrə dayəni məsləhət görür. Dayəliklə bağlı qanunda şirkətlərin məsuliyyəti qeyd olunmalıdır".

Milli Məclisin Səhiyyə komitəsinin üzvü Musa Quliyev dayəlik üçün xüsusi qanunun hazırlanmasına ehtiyac görmür: "Sadəcə olaraq peşə məktəbləri səviyyəsində evdə uşağa və xəstəyə qulluq etmək kimi müəyyən vərdişlərin yiyələnməsini təşkil etmək olar. Kursun məzunlarına da diplom təqdim etmək olar. Bununla da onlar peşəkar sayılsın. Dünya praktikasında da belədir. Yaxşı olar ki, hər kəs evinə dayə seçərkən Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin Məşğulluq Xidmətinə müraciət etsin. Birinci növbədə vacib şərt budur. İkinci vacib şərt o insanların sağlamlıq durumu barədə məlumatın olmasıdır. Psixi sağlamlıq durumu, o cümlədən hər hansı bir infeksion xəstəliyin olub-olmaması öyrənildikdən sonra həmin dayələr uşaqlarla işləməyə buraxıla bilər. Üçüncü vacib şərt əmək müqaviləsidir. Dayə ilə ailə arasında notarial qaydada əmək müqaviləsi bağlanmalıdır ki, hər kəsin hüququ və vəzifələri müəyyənləşsin. Bu da gələcəkdə baş verə biləcək hər hansı problemin hüquqi yolla həll edilməsinə gətirib çıxarır. Dayəlik fəaliyyəti ilə bağlı xüsusi qanunun qəbul edilməsinə, fəaliyyətin lisenziyalaşdırılmasına hesab edirəm ki, ehtiyac yoxdur".

Günel CƏLİLOVA

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 01.10.2026 / 19:34

Ali Məhkəmə hüquqşünas olmayan gənclərlə bağlı mühüm layihənin sonuna yetişir...

Tarix: 01.10.2026 / 16:19

Nazir Vilayət Eyvazov MDB-nin DİN Şurasının iclasında iştirak edib - FOTO

Tarix: 01.10.2026 / 15:39

Əbədiyyət günəşinə dönən Vətən sevdalıları...

Tarix: 01.10.2026 / 14:56

“Universitetdən qovulmağımın qarşısını Mir Cəlal Paşayev aldı” – Nizami Təhməzov

Tarix: 01.10.2026 / 11:00

Kürdəmirdə toyda zəhərlənənlərin sayı 91-ə çatdı - AQTA araşdırmalara başladı...

Tarix: 01.10.2026 / 00:25

Kürdəmirdə toyda kütləvi zəhərlənmə - 30 nəfər xəstəxanaya müraciət etdi...

Tarix: 30.09.2026 / 21:47

Kolleclərə qəbul planı da, tələbə marağı da azalıb...

Tarix: 30.09.2026 / 17:34

“Nar” “AiNar” rəqəmsal köməkçisini istifadəyə verdi

Tarix: 30.09.2026 / 14:35

DİN-in Mərkəzi avtobus zolaqlarına daxil olan sürücülərə müraciət etdi - VİDEO

Tarix: 30.09.2026 / 12:50

Cəlilabadda kütləvi zəhərlənmə - araşdırma aparılır...

Tarix: 30.09.2026 / 12:06

"Bələdiyyələr 300-500 min evdən əmlak vergisi toplaya bilmir" - Siyavuş Novruzov

Tarix: 30.09.2026 / 11:10

Faiq Ələkbərlinin “Türk xalqları fəlsəfəsi tarixi (Qədim dövr)” əsəri haqqında fəlsəfi düşüncələr

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 28.09.2026 / 22:22

Xüsusi şərtlərlə pensiya alan qulluqçuların pulları azala bilər...

Tarix: 28.09.2026 / 20:57

Azərbaycandakı Kürmük məbədinə Gürcüstan patriarxlığının iddiası... Real tarix...

Tarix: 28.09.2026 / 14:57

Dövlət qulluğuna qəbulun mürəkkəbləşdirilməsi ciddi suallar doğurdu...

Dağ-mədən sənayesində yeni mərhələ - “Böyük Qayıdış”ın məşğulluq perspektivləri...